Bên trong Hội nghị G7 Évian: Vì sao Trump từ chối gặp song phương Zelenskyy trong khi châu Âu thúc đẩy kế hoạch hòa bình 5 điểm

Khi các nhà lãnh đạo G7 tụ họp bên bờ Hồ Geneva vào giữa tháng 6 năm 2026, tín hiệu ngoại giao rõ ràng nhất không được phát ra từ bục phát biểu — mà là một chỗ trống trong lịch trình gặp song phương của Donald Trump. Tổng thống Mỹ đã đến Évian-les-Bains tham dự Hội nghị thượng đỉnh G7 lần thứ 52 với một danh sách các cuộc gặp riêng bao gồm Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, cùng các nhà lãnh đạo từ Qatar, UAE và Ai Cập . Cái tên Volodymyr Zelenskyy đã vắng mặt.

Đây không phải là một sự sơ suất. Một quan chức cấp cao của chính quyền Mỹ xác nhận không có kế hoạch cho một cuộc gặp song phương riêng nào giữa Trump và Zelenskyy, mặc dù hai nhà lãnh đạo sẽ cùng tham dự phiên họp làm việc của G7 về Ukraine vào thứ Ba, ngày 16 tháng 6 . Thông điệp từ Nhà Trắng rất rõ ràng: Ukraine không phải là ưu tiên song phương hàng đầu của ông Trump tại hội nghị này .

Đối với Kyiv và các đồng minh châu Âu, sự "hắt hủi" trong lịch trình này đã kết tinh một vấn đề lớn hơn — các cuộc đàm phán hòa bình bị đình trệ, Nga không nhượng bộ, và liên minh phương Tây đang chật vật để thể hiện một mặt trận thống nhất.

Cuộc gặp song phương bị bỏ lỡ: Điều gì đã xảy ra tại Évian

Nhiều hãng truyền thông đưa tin trong những ngày trước thềm hội nghị rằng lịch trình của ông Trump bao gồm các cuộc đàm phán song phương chính thức với ông Modi, ông Macron, Tiểu vương Qatar Tamim bin Hamad Al Thani, Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed và Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi — nhưng không có ông Zelenskyy . Tờ The Guardian xác nhận rằng "hiện không có cuộc gặp song phương riêng nào giữa hai nhà lãnh đạo được lên kế hoạch" .

Thay vào đó, cả hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ tham dự cùng một phiên họp làm việc tập trung vào Ukraine vào sáng thứ Ba, nơi có thể có những tiếp xúc không chính thức. Như một quan chức Mỹ đã nói, hai người "rất có thể chạm mặt nhau" bên lề hội nghị . Ông Zelenskyy đã được Tổng thống Macron chính thức mời tham dự phiên họp đó để "làm việc vì sự đoàn kết đằng sau Ukraine" .

Sự vắng mặt của một cuộc gặp song phương chính thức trái ngược với các hội nghị G7 trước đây, nơi Ukraine là một ưu tiên ngoại giao trung tâm. Tại hội nghị Kananaskis năm 2025, ông Zelenskyy cũng đã tìm kiếm một cuộc gặp song phương với ông Trump, nhưng tổng thống Mỹ đã rời đi sớm . Đến mùa hè năm 2026, chính quyền Trump đã nói rõ rằng họ đang theo đuổi một lộ trình hòa bình của riêng mình — một lộ trình mà các nhà lãnh đạo châu Âu và Kyiv đã phản đối vì cho rằng quá có lợi cho Moscow.

Đề xuất đối trọng của châu Âu: Khuôn khổ hòa bình 5 điểm

Chỉ một tuần trước hội nghị Évian, các nhà lãnh đạo của Anh, Pháp và Đức đã gặp ông Zelenskyy tại London vào ngày 7 tháng 6 và công bố một tuyên bố chung phác thảo năm điều kiện cho "một nền hòa bình công bằng và lâu dài" . Cái gọi là khuôn khổ E3+Ukraine không phải là một văn kiện chính thức của G7, nhưng các nhà lãnh đạo châu Âu đã đến Évian với quyết tâm thuyết phục ông Trump ủng hộ nó thay vì tiếp tục các cuộc đàm phán riêng rẽ với Nga .

Năm điểm bao gồm :

1. Ngừng bắn ngay lập tức và hoàn toàn. Các nhà lãnh đạo kêu gọi Tổng thống Putin ngừng giao tranh vô điều kiện.
2. Đường giới tuyến hiện tại là điểm khởi đầu. Các cuộc đàm phán sẽ bắt đầu với việc đóng băng tiền tuyến, nhưng tuyên bố khẳng định rõ ràng rằng "biên giới quốc tế không được thay đổi bằng vũ lực."
3. Tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine. Không công nhận các vụ sáp nhập của Nga — Crimea và vùng Donbas bị chiếm đóng sẽ không bị nhượng lại.
4. Các đảm bảo an ninh mạnh mẽ và ràng buộc về mặt pháp lý. Khuôn khổ kêu gọi triển khai quân đội quốc tế để giám sát và thực thi bất kỳ lệnh ngừng bắn nào, dựa trên các cam kết từ "Liên minh Tự nguyện" (Coalition of the Willing) .
5. Các cơ chế cho hòa bình và an ninh lâu dài. Tuyên bố hình dung về một cấu trúc hậu dàn xếp đảm bảo sự ổn định lâu dài, bao gồm việc tiếp tục phong tỏa tài sản của Nga cho đến khi bồi thường chiến tranh được thanh toán .

Điều quan trọng là, khuôn khổ này là một đề xuất đối trọng có chủ đích với một kế hoạch trước đó do Mỹ soạn thảo bị rò rỉ vào cuối năm 2025. Kế hoạch đó yêu cầu Ukraine rút khỏi Donbas, nhượng gần một phần năm lãnh thổ cho Nga, giới hạn lực lượng vũ trang ở mức 600.000 người, và từ bỏ vĩnh viễn tham vọng NATO — mà không có vai trò gìn giữ hòa bình nào của NATO . Kyiv và các thủ đô châu Âu đã thẳng thừng bác bỏ vì cho rằng nó quá có lợi cho Nga.

Văn kiện E3+Ukraine giữ lại cấu trúc của cách tiếp cận ngừng bắn trước nhưng loại bỏ các nhượng bộ lãnh thổ ép buộc và bổ sung các đảm bảo an ninh ràng buộc. Như một phân tích đã lưu ý, kế hoạch này "giữ lại cấu trúc của kế hoạch Mỹ nhưng loại bỏ hoặc làm mềm một số yếu tố bị coi là quá có lợi cho Nga hoặc quá hạn chế đối với Ukraine" .

Bế tắc: Tại sao các cuộc đàm phán vẫn đình trệ

Bất chấp khuôn khổ mới của châu Âu, bầu không khí tại Évian được mô tả là trì trệ — "bế tắc", không có đột phá nào được mong đợi . Một số yếu tố giải thích cho sự bế tắc này:

1. Nga sẽ không chấp nhận ngừng bắn trên đường giới tuyến hiện tại. Moscow tiếp tục khẳng định rằng bất kỳ dàn xếp nào cũng phải công nhận các tuyên bố sáp nhập bốn vùng của Ukraine, điều mà Kyiv và G7 đã nhiều lần bác bỏ. Nhiều tuyên bố của các ngoại trưởng G7 khẳng định rằng "các đường biên giới mới mà Nga có ý định thiết lập sẽ không bao giờ được chấp nhận" .

2. Ông Trump chưa tán thành kế hoạch của châu Âu. Trong khi các nhà lãnh đạo G7 bày tỏ "sự ủng hộ liên tục đối với những nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm đạt được các mục tiêu này bằng cách khởi động một tiến trình hòa bình" trong tuyên bố chung tháng 2 năm 2026 , ông Trump đã không cho biết liệu mình có ủng hộ các điều khoản của E3+Ukraine vào thời điểm diễn ra hội nghị Évian hay không . Lịch trình song phương của Nhà Trắng đã tự gửi đi một thông điệp: thương mại Trung Đông và việc rà phá bom mìn ở Eo biển Hormuz được ưu tiên hơn một cuộc gặp mặt trực tiếp với ông Zelenskyy .

3. Tầm nhìn khác biệt về ý nghĩa của "hòa bình". Cuộc họp của các ngoại trưởng G7 tại Charlevoix vào tháng 5 năm 2026 đã bộc lộ khoảng cách này. Tuyên bố chung của họ "hoan nghênh cam kết của Ukraine về một lệnh ngừng bắn ngay lập tức, đây là một bước thiết yếu hướng tới một nền hòa bình toàn diện, công bằng và lâu dài" và "kêu gọi Nga đáp lại bằng cách đồng ý ngừng bắn với các điều khoản tương đương" . Nhưng Nga đã không đáp lại, và bất đồng cơ bản về việc công nhận lãnh thổ vẫn chưa được giải quyết.

Các nhà lãnh đạo EU tại hội nghị đã cố gắng thu hẹp khoảng cách này, hy vọng thuyết phục ông Trump rằng một lập trường G7 thống nhất đằng sau khuôn khổ châu Âu là con đường duy nhất dẫn đến một dàn xếp đáng tin cậy . Tổng thống Pháp Macron, với tư cách chủ nhà, đã tìm cách định hình hội nghị xoay quanh "ủng hộ Ukraine, bảo vệ trẻ em, cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức và cải cách quản trị toàn cầu" . Nhưng xung đột Iran-Israel và các cuộc đàm phán thương mại đã cạnh tranh sự chú ý trong một chương trình nghị sự vốn đã dày đặc.

Những lằn ranh đỏ của Kyiv: Không đổi đất lấy hòa bình

Trong suốt các hoạt động ngoại giao, lập trường của Ukraine về toàn vẹn lãnh thổ vẫn không thay đổi — và đó là trở ngại lớn nhất cho bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào mà Moscow có thể chấp nhận.

Lằn ranh đỏ không thể thương lượng của Kyiv là không một lãnh thổ nào của Ukraine sẽ bao giờ được công nhận hợp pháp là của Nga. Tổng thống Zelenskyy đã nhiều lần tuyên bố điều này, và các nhà lãnh đạo G7 đã lặp lại ngôn từ tương tự trong mọi tuyên bố lớn kể từ cuộc xâm lược. "Chúng tôi tái khẳng định sự ủng hộ không lay chuyển của mình đối với Ukraine trong việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và quyền tồn tại, cũng như tự do, chủ quyền và độc lập của quốc gia này," trích tuyên bố của các nhà lãnh đạo G7 vào tháng 2 năm 2026 . Những từ ngữ tương tự đã xuất hiện trong các tuyên bố chung của các ngoại trưởng tại Charlevoix , La Malbaie và các cuộc họp trước đó.

Khuôn khổ 5 điểm E3+Ukraine điều hướng vấn đề này một cách cẩn trọng. Điểm 2 kêu gọi các cuộc đàm phán bắt đầu tại "đường giới tuyến hiện tại", nhưng Điểm 3 ngay lập tức bổ sung rằng đây là điểm khởi đầu cho các cuộc đàm phán, không phải là sự nhượng bộ biên giới. Khuôn khổ khẳng định rằng "biên giới quốc tế không được thay đổi bằng vũ lực" . Quyền chủ quyền của Ukraine trong việc lựa chọn các thỏa thuận và liên minh an ninh của riêng mình được bảo vệ một cách rõ ràng .

Trên thực tế, điều này có nghĩa là Ukraine coi lệnh ngừng bắn dọc theo đường giới tuyến hiện tại như một sự tạm dừng chiến thuật — một cơ chế để ngăn chặn đổ máu trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục — chứ không phải là sự công nhận trên thực tế quyền kiểm soát của Nga đối với các khu vực bị chiếm đóng. Việc khôi phục hoàn toàn các đường biên giới được quốc tế công nhận năm 1991 của Ukraine vẫn là mục tiêu đã nêu .

Lập trường này nhận được sự ủng hộ rộng rãi của phương Tây về mặt hùng biện, nhưng thực tế ngoại giao thì phức tạp hơn. Như một phân tích đã lưu ý vào tháng 11 năm 2025, Ukraine, châu Âu và Mỹ đang "thống nhất về bảy điều kiện tiên quyết thiết yếu và được chấp nhận rộng rãi để đạt được hòa bình", bao gồm chấp nhận rằng "một lệnh ngừng bắn sẽ thiết lập một tiền tuyến ổn định trước khi các cuộc thảo luận về trao đổi lãnh thổ bắt đầu, bắt đầu từ đường giới tuyến hiện tại" . Tuy nhiên, sự thống nhất đó đã không chuyển thành một bước đột phá trong đàm phán.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Hội nghị G7 Évian đã kết thúc mà không có một khuôn khổ hòa bình thống nhất nào của phương Tây. Kế hoạch 5 điểm E3+Ukraine đã tồn tại, nhưng nếu không có sự tán thành của Nhà Trắng và với việc Moscow vẫn yêu cầu công nhận lãnh thổ, nó vẫn chỉ là một tuyên bố về ý định hơn là một văn kiện đàm phán thực sự.

Cuộc gặp song phương Trump-Zelenskyy bị bỏ lỡ vừa là một tín hiệu ngoại giao vừa là triệu chứng của sự phân kỳ sâu sắc hơn. Sự chú ý của Washington bị phân tán giữa Ukraine, Iran và thương mại, trong khi châu Âu cố gắng giữ vững lập trường về chủ quyền và các đảm bảo an ninh. Cho đến khi những khoảng cách đó được thu hẹp — hoặc động lực chiến trường thay đổi — tình trạng bế tắc có lẽ sẽ còn tiếp diễn.