Cảnh báo của CEO Amazon Andy Jassy đã kích hoạt lệnh cấm của Mỹ đối với AI mạnh nhất của Anthropic như thế nào

Vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, chính phủ Mỹ đã làm nên lịch sử. Lần đầu tiên, họ buộc một công ty AI hàng đầu phải gỡ bỏ một mô hình đã triển khai công khai. Mục tiêu là Claude Fable 5 và Mythos 5 của Anthropic, những mô hình mà startup này quảng bá là mạnh nhất từ trước đến nay. Chất xúc tác, theo một loạt báo cáo gây chấn động từ The Wall Street Journal, không phải là một đối thủ nước ngoài, mà là lời cảnh báo từ một trong những nhà đầu tư lớn nhất của chính Anthropic – Amazon.

Các báo cáo vẽ nên một bức tranh về căng thẳng nội bộ doanh nghiệp, những cảnh báo an ninh quốc gia nghiêm trọng và một lệnh hành pháp vội vã của chính phủ khiến thế giới AI chao đảo. Dưới đây là toàn bộ diễn biến sự việc.

Lời cảnh báo từ Seattle: Cuộc gọi đến Nhà Trắng của CEO Amazon Jassy

The Wall Street Journal, trích dẫn các nguồn tin thân cận, đưa tin chuỗi sự kiện bắt đầu với CEO Amazon Andy Jassy. Jassy đã có những cuộc trao đổi trực tiếp với các quan chức cấp cao của Mỹ, bao gồm Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, để cảnh báo về một lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng mà chính các đội ngũ của ông đã phát hiện .

Theo báo cáo, các nhà nghiên cứu của Amazon đã thực hiện một loạt câu lệnh (prompt) trên mô hình Fable 5 mới phát hành của Anthropic và đã thành công trong việc trích xuất thông tin có thể được sử dụng để hỗ trợ các cuộc tấn công mạng – những nội dung mà cơ chế bảo vệ của mô hình được thiết kế rõ ràng để ngăn chặn . Đây không chỉ là một trục trặc bề mặt; các nguồn tin mô tả đây là một sự vượt rào an toàn thực sự, phơi bày những khả năng tiềm ẩn nguy hiểm .

Quyết định đưa những lo ngại này lên tận cấp cao nhất của chính quyền của Jassy đã tạo tiền đề cho một cuộc can thiệp liên bang đầy kịch tính. Với tư cách là nhà đầu tư vào Anthropic, động thái của Amazon được một số người coi là hành động tấn công thử nghiệm (red-teaming) có trách nhiệm, nhưng với những người khác, đó là một chiêu thức phức tạp, có thể mang tính cạnh tranh, từ một gã khổng lồ công nghệ vừa hậu thuẫn đối tác vừa cạnh tranh quyết liệt với họ .

'Búa tạ' chưa từng có của chính phủ: Lệnh cấm kiểm soát xuất khẩu

Cuộc trao đổi của Jassy không chỉ khơi mào một cuộc rà soát; nó đã châm ngòi cho một hành động kiểm soát xuất khẩu nhanh như chớp. Chính quyền Trump xác định rằng các mô hình của Anthropic gây ra rủi ro an ninh quốc gia đủ lớn để áp đặt các hạn chế xuất khẩu ngay lập tức. Vào tối thứ Sáu, ngày 12 tháng 6, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã gửi một lá thư cho CEO của Anthropic, Dario Amodei, chính thức đưa Fable 5 và Mythos 5 vào diện hạn chế xuất khẩu .

Chỉ thị này mang tính bao quát. Nó đình chỉ mọi quyền truy cập vào các mô hình đối với bất kỳ công dân nước ngoài nào, dù ở trong hay ngoài nước Mỹ – một định nghĩa thậm chí bao gồm cả chính các nhân viên sinh ra ở nước ngoài của Anthropic . Điều này đặt công ty vào một tình huống bất khả thi.

Vì Anthropic không thể phân biệt một cách đáng tin cậy người dùng nước ngoài với người dùng trong nước theo thời gian thực để tuân thủ lệnh pháp lý hẹp, họ đã đưa ra một lựa chọn quyết liệt. Để đảm bảo tuân thủ đầy đủ, công ty đột ngột vô hiệu hóa cả Fable 5 và Mythos 5 cho tất cả người dùng trên toàn thế giới vào đúng 5:21 chiều (giờ Miền Đông nước Mỹ) . Các mô hình mới ra mắt chỉ 72 giờ trước đó vào ngày 9 tháng 6 đã bị 'bóng tối' bao phủ hoàn toàn .

Cuộc đụng độ của những câu chuyện: Amazon, Anthropic và David Sacks phản hồi ra sao

Những gì diễn ra sau đó là một cuộc tranh cãi công khai dữ dội về mức độ nghiêm trọng của mối đe dọa và sự phù hợp của phản ứng từ chính phủ.

Sự im lặng chiến lược của Amazon

Amazon đã không công khai phủ nhận báo cáo của WSJ. Mặc dù công ty không đưa ra tuyên bố chính thức nào trực tiếp đề cập đến các cuộc trao đổi của Jassy, nhưng quan điểm của họ, được các nguồn tin trích dẫn, là họ đã hành động có trách nhiệm bằng cách cảnh báo các quan chức về một lỗ hổng thực sự mà họ đã phát hiện trong quá trình nghiên cứu bảo mật nội bộ . Cách định hình này phác họa Amazon như một nhà nghiên cứu bảo mật có thiện chí, mặc dù vai trò nhà đầu tư lớn của họ vào Anthropic đã thêm một lớp phức tạp cho cách nhìn nhận sự việc.

Sự phản kháng của Anthropic: Lỗ hổng nhỏ, không phải thảm họa

Anthropic ngay lập tức phản đối cả bản chất lẫn quy mô của hành động từ chính phủ. Trong một tuyên bố công khai, công ty xác nhận chỉ thị nhưng gọi đó là một "sự hiểu lầm" . Họ thừa nhận đã xem xét kỹ thuật vượt rào cụ thể đó nhưng mô tả các phát hiện là cực kỳ nhỏ. Anthropic tuyên bố phương pháp này chỉ xác định được "một số lượng nhỏ các lỗ hổng nhỏ, đã biết trước đó" và lập luận rằng các mô hình công khai khác, bao gồm GPT-5.5 của OpenAI, cũng có khả năng tìm ra những lỗ hổng tương tự .

Công ty đã phản đối mạnh mẽ tiền lệ này, tuyên bố: "Chúng tôi không đồng ý rằng việc phát hiện ra một khả năng vượt rào hẹp tiềm tàng nên là lý do để thu hồi một mô hình thương mại được triển khai cho hàng trăm triệu người" .

David Sacks cáo buộc từ chối khắc phục

Tuy nhiên, câu chuyện từ phía chính phủ hoàn toàn khác. Cựu Sa hoàng AI và tiền mã hóa của Nhà Trắng, David Sacks, hiện là đồng chủ tịch Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống, đã đưa ra một tường thuật công khai chi tiết, đổ lỗi hoàn toàn lên các giám đốc điều hành của Anthropic.

Sacks đăng tải rằng một "đối tác đáng tin cậy cao của cả Anthropic và chính phủ Mỹ" – được cho là Amazon – đã phát hiện ra một cách vượt rào có khả năng lột bỏ các rào chắn của Fable 5 để phơi bày toàn bộ những khả năng nguy hiểm hơn của mô hình Mythos ẩn bên dưới . Theo Sacks, chính quyền sau đó đã đưa ra cho CEO Dario Amodei của Anthropic một lựa chọn rõ ràng: hoặc sửa lỗ hổng, hoặc gỡ bỏ mô hình .

Sacks tuyên bố rằng Amodei đã từ chối cả hai lựa chọn. "Chính quyền đã yêu cầu Dario sửa lỗi vượt rào hoặc gỡ bỏ mô hình. Dario đã từ chối," Sacks nói, đồng thời cho biết thêm rằng biện pháp kiểm soát xuất khẩu là cần thiết và được áp dụng "một cách miễn cưỡng" để quản lý rủi ro mà công ty không giải quyết . Sacks còn cáo buộc Anthropic có thái độ thiếu thiện chí, chỉ trích công ty trước đó đã thổi phồng Mythos như một siêu vũ khí an ninh mạng cần được kiểm soát, nhưng lại phớt lờ những lo ngại khi chính những khả năng đó được chứng minh là có nguy cơ bị rò rỉ .

Sự xung đột trong các tường thuật này – một bên là công ty tuyên bố mình là nạn nhân của phản ứng thái quá từ chính phủ với một lỗi nhỏ, đối đầu với một quan chức cấp cao cáo buộc sự từ chối sửa chữa một rủi ro thực sự ở cấp độ vũ khí – đã định hình nên cuộc đối đầu chính sách AI quan trọng nhất cho đến nay. Nhà Trắng khẳng định lệnh cấm là một biện pháp tạm thời và có thể được dỡ bỏ nếu Anthropic khắc phục được lỗ hổng bảo mật .