Bên Trong Màn Hủy Bỏ Thương Vụ Manus AI Trị Giá 2 Tỷ USD của Meta

Đây không còn đơn thuần là một thương vụ M&A thất bại. Saga giữa Manus và Meta đã trở thành một cột mốc lịch sử trong cuộc chiến công nghệ Mỹ-Trung, phơi bày giới hạn của chiến lược 'rửa quốc tịch' và mức độ quyết liệt mà Bắc Kinh sẵn sàng áp dụng để kiểm soát công nghệ, nhân tài và dòng vốn AI.

Khởi Đầu: Bản Demo Gây Sốt và Cuộc 'Di Cư' Sang Singapore

Manus là một tác nhân AI đa năng được phát triển bởi công ty khởi nghiệp Trung Quốc Butterfly Effect. Ngay khi ra mắt bản demo vào đầu năm 2025, sản phẩm này đã 'gây sốt toàn cầu' khi trình diễn khả năng tự động sàng lọc ứng viên, lên kế hoạch du lịch và phân tích danh mục cổ phiếu, thậm chí còn tuyên bố vượt trội hơn công cụ Deep Research của OpenAI . Chỉ trong vòng 20 giờ, bản demo ra mắt ngày 6 tháng 3 năm 2025 đã thu hút hơn một triệu lượt xem, tạo nên một 'chợ đen' mua bán mã mời trên các nền tảng mạng xã hội Trung Quốc .

Đến tháng 7 năm 2025, công ty thực hiện một cuộc 'di cư' thần tốc: chuyển trụ sở chính sang Singapore, đưa ba nhà đồng sáng lập ra nước ngoài, cắt giảm toàn bộ nhân sự tại Trung Quốc và xóa sạch dấu vết khỏi các nền tảng nội địa như Weibo hay Xiaohongshu . Trước đó, Butterfly Effect cũng đã huy động được 75 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B do Benchmark dẫn dắt vào tháng 4 năm 2025 .

Thương Vụ 2 Tỷ USD với Meta

Cuối tháng 12 năm 2025, Meta công bố mua lại Manus, một công ty có trụ sở tại Singapore, với giá trị hơn 2 tỷ USD. Điều đáng nói là thỏa thuận này được cho là đã đạt được chỉ trong vòng 10 ngày . Ở thời điểm đó, Manus đã có hàng triệu người dùng và tạo ra doanh thu định kỳ hàng năm hơn 100 triệu USD . Meta nhanh chóng tích hợp Manus vào hệ thống nội bộ, và các giám đốc điều hành của họ cũng bắt đầu sử dụng các công cụ này .

Tuy nhiên, chính tốc độ và cấu trúc của thương vụ – một công ty có nguồn gốc từ Trung Quốc, chuyển đến Singapore, rồi được bán cho một gã khổng lồ Mỹ với cam kết đóng cửa hoạt động tại Trung Quốc – đã nhanh chóng thu hút sự giám sát gắt gao từ Bắc Kinh.

Bắc Kinh Ngăn Chặn Thương Vụ

Ngày 27 tháng 4 năm 2026, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc (NDRC) đã ra lệnh hủy bỏ thương vụ mua lại Manus trị giá 2 tỷ USD của Meta . Trong một tuyên bố ngắn gọn chỉ vỏn vẹn một dòng, cơ quan hoạch định chính sách quyền lực này cho biết họ đã 'quyết định cấm đầu tư nước ngoài vào công ty khởi nghiệp này theo các luật và quy định hiện hành' .

Động thái này được mô tả là phản ứng trước những lo ngại về việc rò rỉ công nghệ AI nhạy cảm sang Mỹ . Điều đặc biệt là đây là lần đầu tiên một thỏa thuận đã hoàn tất bị ra lệnh xé bỏ theo Biện pháp Rà soát An ninh Đầu tư Nước ngoài của Trung Quốc . Các nhà phân tích pháp lý ví von rằng nó giống như bắt các bên phải 'tách lòng đỏ trứng ra khỏi lòng trắng' sau khi Meta đã tích hợp hoạt động của Manus vào hệ thống của mình .

'Bức Tường Lửa' Dữ Liệu và Sự Chia Ly Hoạt Động

Đến ngày 11 tháng 6 năm 2026, hãng tin Bloomberg đưa tin Meta đã hoàn tất việc phân tách hoạt động với Manus và chấm dứt mọi hoạt động chia sẻ dữ liệu . Chi tiết của quá trình này bao gồm:

• Meta đã dựng lên một 'bức tường lửa' giữa mình và Manus, ngăn chặn công ty khởi nghiệp này cũng như nhân viên của họ truy cập vào hệ thống dữ liệu nội bộ của Meta .
• Nhân viên Meta không còn được phép sử dụng các công cụ của Manus cho các dự án nội bộ nữa .
• Lệnh ngắt dữ liệu có hiệu lực từ đầu tháng 6 năm 2026 .

CNBC và TechCrunch sau đó đã xác nhận các chi tiết này, đồng thời lưu ý rằng cả hai công ty hiện đang nỗ lực làm việc để tuân thủ chỉ thị chưa từng có từ Bắc Kinh về việc đảo ngược thỏa thuận .

Kế Hoạch Mua Lại 1 Tỷ USD Từ Các Nhà Sáng Lập

Vào tháng 5 năm 2026, ba nhà đồng sáng lập của Manus – Xiao Hong, Ji Yichao và Zhang Tao – bắt đầu khám phá chiến lược mua lại để giành lại công ty từ tay Meta, qua đó đáp ứng lệnh hủy bỏ từ Bắc Kinh . Theo Bloomberg:

• Các nhà sáng lập đang thảo luận về việc huy động khoảng 1 tỷ USD từ các nhà đầu tư bên ngoài .
• Vòng gọi vốn này sẽ định giá Manus ở mức ít nhất là 2 tỷ USD, tương đương số tiền mà Meta đã trả ban đầu .
• Các nhà sáng lập có thể sẽ dùng tiền túi của chính mình để bù đắp nếu khoản gọi vốn bị thiếu hụt .
• Nếu thành công, việc mua lại này nhiều khả năng sẽ tái cơ cấu Manus thành một liên doanh có trụ sở tại Trung Quốc, với mục tiêu sau đó sẽ tiến hành IPO (phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng) tại Hồng Kông .

Hồng Kông đã chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ các vụ IPO trong lĩnh vực AI trong năm nay, bao gồm cả từ các công ty khởi nghiệp Trung Quốc như MiniMax và Zhipu .

Vị Thế Nhà Đầu Tư: Benchmark Đối Lập với Các Nhà Đầu Tư Châu Á

TechCrunch đưa tin rằng thái độ của các nhà đầu tư đã có sự phân hóa rõ rệt theo trục Mỹ/Châu Á :

• Benchmark (có trụ sở tại California): Đã nhận được đầy đủ số tiền thu được từ thương vụ mua lại của Meta .
• Các nhà đầu tư châu Á (Tencent, HSG, ZhenFund): Đã đầu tư thêm vào công ty và hiện đang hợp tác trong quá trình tháo dỡ thương vụ .

Làn Sóng Kiểm Soát Mở Rộng: Hạn Chế Đầu Tư và Đi Lại

Vụ việc Manus đã kích hoạt một loạt biện pháp kiểm soát mới từ chính phủ Trung Quốc đối với dòng chảy công nghệ, vốn và nhân tài AI ra nước ngoài.

Yêu cầu phê duyệt đầu tư mới từ Mỹ: Vào ngày 24 tháng 4 năm 2026 – ba ngày trước lệnh cấm chính thức – Bloomberg đưa tin các cơ quan quản lý Trung Quốc, bao gồm cả NDRC, đã ra lệnh cho các công ty AI hàng đầu từ chối nhận vốn từ Mỹ trong các vòng gọi vốn nếu không có sự chấp thuận rõ ràng từ chính phủ . Các công ty bị ảnh hưởng bao gồm Moonshot AI (đang cân nhắc IPO tại Hồng Kông), StepFun và ByteDance – công ty sau này đã được yêu cầu chặn việc bán cổ phần thứ cấp cho các nhà đầu tư Mỹ . Trung Quốc sau đó đã chính thức hóa các quy định chặt chẽ hơn về đầu tư ra nước ngoài, hệ thống hóa lập trường này .

Mở rộng hạn chế đi lại đối với nhân tài AI: Ngày 26 tháng 5 năm 2026, Bloomberg báo cáo rằng Trung Quốc đã mở rộng lệnh hạn chế đi lại nước ngoài đối với các chuyên gia AI hàng đầu tại các công ty tư nhân, bao gồm cả Alibaba và DeepSeek . Các nhà nghiên cứu, nhà sáng lập và giám đốc điều hành tham gia vào 'công việc AI tiên tiến được coi là quan trọng về mặt chiến lược' giờ đây cần có sự chấp thuận của chính phủ trước khi ra nước ngoài . Các biện pháp kiểm soát này, trước đây chủ yếu áp dụng cho các nhà khoa học hạt nhân và doanh nghiệp nhà nước, giờ đây bao gồm cả yêu cầu nộp lại hộ chiếu đối với một số nhà nghiên cứu .

Vị Thế Của Manus Trong Cuộc 'Ly Hôn'

Manus đã chuyển cơ sở doanh nghiệp của mình sang Singapore trước khi cuộc đụng độ pháp lý leo thang . Ngay cả khi thương vụ đang trong quá trình tháo dỡ, công ty vẫn tiếp tục hoạt động – tác nhân AI của họ được cho là vẫn đang quản lý hơn 50 tác vụ đồng thời, từ phân tích mạng xã hội đến các giao dịch tài chính .

Điều Này Có Ý Nghĩa Gì Đối Với Các Thương Vụ AI Xuyên Biên Giới

Vụ việc Meta-Manus đánh dấu sự kết thúc dứt khoát của các cấu trúc 'rửa quốc tịch' (de-China) đặt trụ sở tại Singapore nhằm lách qua tầm với pháp lý của Bắc Kinh . Như Axios đã lưu ý, lệnh cấm này đánh dấu 'hồi kết cho chiến lược Singapore washing' như một giải pháp khả thi cho các công ty công nghệ Trung Quốc muốn tìm kiếm nguồn vốn và thỏa thuận thương mại nước ngoài .

Đối với các bên mua lại từ Mỹ, tiền lệ này vô cùng rõ ràng: một thỏa thuận đã đóng và tích hợp hoàn toàn vẫn có thể bị ra lệnh xé bỏ, đòi hỏi phải tách biệt công nghệ và đảo ngược dòng vốn .

Tóm Tắt Dòng Thời Gian

Ngày	Sự Kiện
6 Tháng 3, 2025	Manus ra mắt bản beta chỉ dành cho người được mời với bản demo gây sốt
Tháng 4, 2025	Manus huy động 75 triệu USD vòng Series B do Benchmark dẫn dắt
Giữa tháng 7, 2025	Manus chuyển trụ sở chính sang Singapore; các nhà sáng lập chuyển ra nước ngoài; cắt giảm việc làm tại Trung Quốc
Tháng 12, 2025	Meta mua lại Manus với giá ~2 tỷ USD, bắt đầu tích hợp hoạt động
Tháng 1, 2026	Bộ Thương mại Trung Quốc bắt đầu xem xét thương vụ
24 Tháng 4, 2026	Cơ quan quản lý Trung Quốc yêu cầu các công ty AI từ chối vốn Mỹ nếu không có phê duyệt
27 Tháng 4, 2026	NDRC chính thức ngăn chặn thương vụ, ra lệnh tháo dỡ
21 Tháng 5, 2026	Các nhà sáng lập Manus tìm cách huy động ~1 tỷ USD để mua lại, nhắm đến IPO Hồng Kông
26 Tháng 5, 2026	Trung Quốc mở rộng lệnh hạn chế đi lại đối với nhân tài AI tại Alibaba, DeepSeek và các công ty tư nhân khác
11 Tháng 6, 2026	Meta hoàn tất việc phân tách hoạt động, dừng toàn bộ chia sẻ dữ liệu với Manus