Bất chấp đột phá đầy lạc quan này, những khoảng cách đáng kể vẫn tồn tại giữa cách diễn giải thỏa thuận của hai quốc gia, được thổi bùng bởi những tuyên bố công khai và sự phản đối từ phe cứng rắn trong nước ở cả hai bên . Thỏa thuận này còn lâu mới là một nền hòa bình toàn diện; nó là một khung chứa đựng mong manh cho một tập hợp các vấn đề cốt lõi, và vẫn còn đang bị tranh cãi sâu sắc.
MOU được thiết kế như một khuôn khổ dựa trên hiệu suất. Thay vì trao đổi nhượng bộ trả trước, lập trường của Hoa Kỳ gắn việc nới lỏng trừng phạt và giải phóng tài sản tài chính bị phong tỏa trực tiếp với các hành động có thể xác minh được của Iran trên thực địa . Các thành phần cốt lõi, được công khai đồng thuận của thỏa thuận bao gồm:
Một quan chức cấp cao của chính quyền Hoa Kỳ cho biết khả năng thỏa thuận được ký kết là 80% đến 85%, nhưng cảnh báo rằng những người theo đường lối cứng rắn của Iran vẫn đang tìm cách phá hoại bước đột phá này .
Điểm gây tranh cãi bất ổn nhất là thời điểm nới lỏng trừng phạt và giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran. Hai bên đang hành động với những giả định cơ bản không tương thích.
Lập trường của Iran: Các nhà đàm phán Iran, dẫn đầu bởi các nhân vật như Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi, đã nói rõ: ít nhất 50% tài sản nước ngoài bị phong tỏa của Iran – mức sàn là 12 tỷ USD – phải được giải phóng ngay lập tức khi ký MOU . Số tiền còn lại, một phần trong tổng số 24 tỷ USD mà Tehran tuyên bố, phải được giải phóng trong vòng 60 ngày
. Yêu cầu này không phải là một chiến thuật đàm phán mà là một điều kiện tiên quyết không thể thương lượng từ góc nhìn của Tehran
.
Lập trường của Hoa Kỳ: Washington đã thẳng thừng bác bỏ ý tưởng giải ngân trả trước. Các quan chức Hoa Kỳ nhấn mạnh rằng việc nới lỏng trừng phạt, bao gồm mọi quyền tiếp cận tài sản bị phong tỏa, sẽ được cấu trúc theo từng giai đoạn dựa trên sự tuân thủ đã được xác minh của Iran . Một quan chức cấp cao của chính quyền tuyên bố rõ ràng, "người Iran không nhận được bất kỳ khoản tiền mặt nào, và không có biện pháp nới lỏng trừng phạt trả trước nào được đưa ra"
. Hoa Kỳ đã đề xuất một cơ chế nhân đạo, có thể được quản lý với sự giúp đỡ của Qatar, cho phép Iran tiếp cận một số quỹ cho các giao dịch mua không bị trừng phạt, nhưng điều này còn kém xa so với yêu cầu của Tehran
.
Vượt ra ngoài cuộc chiến tài sản, các quan chức Hoa Kỳ và Iran đang công khai mô tả hai thỏa thuận khác nhau, tạo ra sự nhầm lẫn và mất lòng tin.
Ngay cả khi tìm được một thỏa hiệp về tài sản, một vấn đề riêng biệt, dường như nan giải đang chặn đứng con đường dẫn đến ký kết. Iran đã tuyên bố lệnh ngừng bắn ở Lebanon là một điều kiện không thể thương lượng để hoàn tất bất kỳ thỏa thuận nào với Hoa Kỳ .
Điều kiện này hiện chưa được đáp ứng. Vào ngày 4/6, thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem đã chính thức bác bỏ một thỏa thuận ngừng bắn do Hoa Kỳ làm trung gian giữa Israel và Lebanon, gọi thỏa thuận này là phiến diện và yêu cầu các chiến binh của ông phải đầu hàng . Ông yêu cầu Israel rút toàn bộ quân khỏi toàn bộ lãnh thổ Lebanon
. Sự bác bỏ này ngay lập tức làm sụp đổ lệnh ngừng bắn mong manh, với các hành động thù địch mới nổ ra giữa lực lượng Israel và Hezbollah
.
Điều này trực tiếp làm suy yếu khả năng của Iran trong việc đáp ứng điều kiện tiên quyết của mình và khiến MOU Hoa Kỳ-Iran rơi vào tình trạng lấp lửng. Chừng nào mặt trận Lebanon còn hoạt động, Iran có thể sử dụng nó để trì hoãn, trong khi phải đối mặt với nguy cơ bị kéo trực tiếp vào một cuộc xung đột rộng lớn hơn .
Tiến trình này được duy trì bởi một nhóm trung gian tích cực gồm hai quốc gia.
Bộ Ngoại giao Iran đã công khai thừa nhận vai trò trung gian của cả hai quốc gia, ngay cả khi cáo buộc Washington có những hành động phá hoại tiến trình ngoại giao . Hoạt động ngoại giao con thoi cường độ cao đã đặt một gánh nặng địa chính trị to lớn lên Islamabad và Doha, những nơi mà thành công có thể dẫn đến một giải Nobel Hòa bình, nhưng thất bại có thể là thảm họa.
Comments
0 comments