UAE đã 'mở khóa' hàng tỷ USD cho Iran để đổi lấy hòa hoãn? Toàn cảnh thỏa thuận gây chấn động và lời phủ nhận chính thức

Tin tức về một thỏa thuận ngoại giao trị giá hàng chục tỷ USD giữa Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Iran đã làm dậy sóng truyền thông quốc tế, phơi bày một mạng lưới ngoại giao phức tạp và những toan tính sống còn của các quốc gia Vùng Vịnh trước nguy cơ chiến tranh lan rộng. Dưới đây là những gì được biết về thỏa thuận, các con số gây tranh cãi, và lập trường của các bên.

Thỏa thuận nào được cho là đã đạt được?

Cốt lõi của câu chuyện bắt nguồn từ báo cáo của Reuters, trong đó dẫn bốn nguồn tin giấu tên khẳng định UAE đã đồng ý giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa của Iran. Mục đích được cho là nhằm đảm bảo Iran chấm dứt các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào quốc gia vùng Vịnh này .

Về bản chất, đây được mô tả như một "cành ô liu" từ Abu Dhabi dành cho Tehran, một sự xoay trục chiến thuật rõ rệt sau nhiều tuần căng thẳng leo thang trong cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran. Thỏa thuận này, nếu có thật, là một cú sốc trong chính sách đối ngoại của UAE.

'Ma trận' những con số: 10 tỷ hay 20 tỷ USD?

Một trong những điểm gây nhiễu lớn nhất chính là giá trị của thỏa thuận. Các nguồn tin khác nhau đưa ra những con số chênh lệch đáng kể:

• 10 tỷ USD tổng giá trị, hơn 3 tỷ đã được chuyển: Đây là thông tin ban đầu được Reuters dẫn từ các nguồn tin khu vực. Số tiền hơn 3 tỷ USD được cho là đã được "giao" cho Iran .
• 20 tỷ USD tổng giá trị: Hai nguồn tin khác am hiểu về thỏa thuận lại khẳng định tổng giá trị các khoản tiền liên quan lên đến 20 tỷ USD .
• Phạm vi 10 đến 20 tỷ USD: Tờ Washington Examiner tóm tắt phạm vi này, với 3 tỷ USD đã được giải ngân .

Một điểm mơ hồ quan trọng khác là nguồn gốc của số tiền này. Reuters cho biết không thể xác định liệu đây là tiền của chính phủ UAE hay là các khoản tiền gửi lâu năm bị phong tỏa của Iran trong hệ thống ngân hàng UAE . Sự mập mờ này càng làm tăng thêm tính phức tạp và khó kiểm chứng của thông tin.

Phản hồi chính thức của UAE: Một lời phủ nhận 'sắt đá'

Ngay sau khi bài báo của Reuters được công bố, Bộ Ngoại giao UAE đã đưa ra một tuyên bố phủ nhận mạnh mẽ và dứt khoát. Họ gọi các báo cáo này là "hoàn toàn sai sự thật và không có cơ sở", đồng thời khẳng định rằng "không có bất kỳ khoản tiền nào của Iran bị phong tỏa đã được giải phóng, chuyển đi, hoặc tạo điều kiện thông qua UAE" .

Tình thế hiện tại là một bức tranh "lời nói đôi bên": Reuters với các nguồn tin ẩn danh khẳng định thỏa thuận tồn tại, trong khi UAE chính thức phủ nhận bằng một tuyên bố không thể rõ ràng hơn. .

Bức tranh ngoại giao và địa chính trị rộng lớn hơn

Thỏa thuận bị cáo buộc này không xuất hiện trong chân không. Nó là mảnh ghép mới nhất trong bức tranh ngoại giao đầy biến động tại Trung Đông.

1. Áp lực từ cuộc khủng hoảng và đàm phán Mỹ-Iran

Tin tức này xuất hiện trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang ở giai đoạn chạy nước rút. Chính UAE trước đó đã kêu gọi Washington và Tehran sớm đạt được một thỏa thuận hạt nhân để tránh một cuộc xung đột mà Trung Đông "không thể chịu đựng thêm được nữa" . Các cuộc đàm phán này, được Oman làm trung gian, có kết quả có thể dẫn đến chiến tranh hoặc hòa bình .

2. Sự xoay trục chiến thuật của UAE: Từ 'trừng phạt' sang 'xoa dịu'

Sự kiện này đánh dấu một sự đảo chiều ngoạn mục trong cách tiếp cận của UAE. Chỉ vài tháng trước, vào tháng 3/2026, tờ Wall Street Journal đưa tin UAE đang cân nhắc phong tỏa hàng tỷ USD tài sản của Iran như một biện pháp trừng phạt Tehran vì các cuộc tấn công . Động thái này khi đó được coi là một đòn giáng mạnh vào huyết mạch kinh tế của Iran. Việc UAE chuyển từ ý định trừng phạt sang bị cáo buộc giải phóng tài sản cho thấy một tính toán lợi ích sống còn đã thay đổi.

3. 'Tự cứu mình' và tiền lệ cho các nước Vùng Vịnh khác

Nếu sự thật là UAE đã tự đàm phán một kênh riêng với Iran để bảo vệ an ninh của mình, điều này cho thấy các quốc gia vùng Vịnh sẵn sàng hành động đơn phương để giảm rủi ro, ngay cả khi điều đó có thể không hoàn toàn song hành với chiến lược của đồng minh phương Tây . Hơn nữa, các báo cáo cho biết Iran đã có các thỏa thuận tài trợ tương tự với ít nhất hai quốc gia Ả Rập vùng Vịnh khác, cho thấy UAE có thể không phải là trường hợp duy nhất . Điều này thiết lập một tiền lệ nguy hiểm hoặc thực tế, tùy theo góc nhìn.

4. Khoảng trống uy tín

Lời phủ nhận của UAE tạo ra một khoảng trống uy tín lớn. Không thể xác minh độc lập thông tin của Reuters, và cũng không thể loại trừ khả năng một thỏa thuận ngầm đang tồn tại bất chấp những tuyên bố công khai. Sự việc phơi bày cách thức hoạt động của ngoại giao vùng Vịnh, nơi ranh giới giữa thực tế và phủ nhận chiến lược thường rất mong manh.

Điểm mấu chốt

Câu chuyện về thỏa thuận giữa UAE và Iran là một lát cắt sâu sắc vào bản chất của căng thẳng Trung Đông hiện tại. Nó cho thấy:

• Một thỏa thuận "nghi ngờ": Một thỏa thuận giải phóng 10-20 tỷ USD cho Iran bị cáo buộc tồn tại, nhưng bị phía UAE kịch liệt phủ nhận .
• Nỗi sợ hãi hiện hữu: Động cơ của UAE, cả trong việc đe dọa phong tỏa lẫn bị cáo buộc giải phóng tài sản, đều là để bảo vệ an ninh quốc gia trước một cuộc chiến mà họ không muốn tham gia. Nó thể hiện một sự cân bằng mong manh giữa liên kết với Mỹ và ngoại giao thực dụng với láng giềng .
• Một xu hướng lớn hơn: Nếu báo cáo là chính xác, đây là tín hiệu cho thấy các cường quốc vùng Vịnh đang chuẩn bị cho một trật tự an ninh mới, nơi họ sẵn sàng tự mình tìm kiếm các giải pháp giảm leo thang với Tehran, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kiến trúc an ninh do Mỹ dẫn dắt .