Cảnh báo Nóng: Ukraine Lo Ngại Nga Sắp Phóng Tên Lửa Oreshnik 'Bất Khả Chiến Bại' – Chiến Tranh Tầm Xa Leo Thang

Đây không phải là một mối đe dọa mơ hồ. Hoa Kỳ đã chuyển riêng thông tin tình báo cho Ukraine chỉ ra rằng Nga có thể phóng Oreshnik trước ngày 14 tháng 6, mặc dù Đại sứ quán Mỹ tại Kyiv đã không đưa ra cảnh báo công khai . Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) đánh giá rằng thời điểm này là một nỗ lực có tính toán của Điện Kremlin nhằm phô trương sức mạnh ngay sau ngày lễ Quốc khánh Nga 12 tháng 6 .

Tên Lửa Oreshnik Là Gì?

Oreshnik (tiếng Nga nghĩa là "cây phỉ") là một tên lửa đạn đạo tầm trung (IRBM) cơ động đường bộ, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, đã trở thành một công cụ leo thang chiến tranh đặc trưng của Nga. Được phát triển từ chương trình tên lửa đạn đạo xuyên lục địa RS-26 Rubezh, nó kết hợp tốc độ kinh hoàng, tầm bắn xa và khả năng mang tải trọng đặc biệt khiến việc phòng thủ trở nên cực kỳ khó khăn .

Các khả năng chính của Oreshnik bao gồm:

• Tốc độ Siêu vượt âm: Tên lửa đạt tốc độ vượt Mach 10 – tương đương khoảng 12.300 km/h – nhanh hơn thời gian phản ứng của nhiều hệ thống cảnh báo sớm và đánh chặn truyền thống . Tổng thống Nga từng ví von tốc độ lao xuống của nó như một thiên thạch .
• Nhiều Đầu đạn: Đặc điểm nổi bật nhất là khả năng mang nhiều phương tiện bay hồi quyển nhắm mục tiêu độc lập (MIRV). Điều này cho phép một tên lửa duy nhất triển khai tới sáu đầu đạn riêng biệt – mỗi đầu đạn có thể chứa các đạn con – để tấn công đồng thời các mục tiêu khác nhau, áp đảo hệ thống phòng không . Đầu đạn có thể được cấu hình cho tải trọng hạt nhân hoặc thông thường.
• Tầm bắn Bao phủ: Các ước tính của Mỹ đặt tầm bắn của nó trong khoảng 3.500 đến 5.470 km, một số nguồn tin cho rằng lên đến 5.500 km . Điều này đặt gần như toàn bộ châu Âu trong tầm tấn công từ lãnh thổ Nga. Truyền thông nhà nước Nga tuyên bố tên lửa có thể vươn tới trụ sở NATO ở Brussels chỉ trong 17 phút .
• Tính Cơ động: Là một hệ thống cơ động đường bộ, Oreshnik có thể được di chuyển và phóng từ nhiều địa điểm khác nhau, gây khó khăn cho việc theo dõi và phá hủy phủ đầu .

Lịch Sử Leo Thang: Ba Lần Oreshnik Được Sử Dụng

Tính đến tháng 6 năm 2026, Oreshnik đã được sử dụng trong chiến đấu chống lại Ukraine ít nhất ba lần, với hai trong số đó xảy ra chỉ riêng trong năm 2026 . Mỗi lần triển khai đều báo hiệu một sự leo thang có chủ đích và rõ rệt trong cuộc xung đột.

• 21 tháng 11 năm 2024 – Dnipro: Trong lần đầu tiên sử dụng trong chiến đấu, một tên lửa Oreshnik đã tấn công một cơ sở công nghiệp-quân sự lớn ở thành phố Dnipro. Tổng thống Nga Vladimir Putin ca ngợi cuộc tấn công là một thử nghiệm thành công, mô tả vũ khí này là "không thể ngăn chặn" . Một đánh giá quân sự của Ukraine sau đó chỉ ra rằng các đầu đạn trong cuộc tấn công này không chứa chất nổ, cho thấy đây có thể là một thử nghiệm hoạt động với tải trọng giả .

• 9 tháng 1 năm 2026 – Vùng Lviv: Lần sử dụng thứ hai, Nga phóng Oreshnik vào một mục tiêu cơ sở hạ tầng quan trọng không xác định gần Lviv ở phía tây Ukraine, chỉ cách biên giới Ba Lan 60 km . Cuộc tấn công này diễn ra khi các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn đầu nhằm chấm dứt chiến tranh đang có động lực, và nó được hiểu rộng rãi là một tín hiệu đe dọa trực tiếp từ Putin tới Kyiv và các đồng minh phương Tây . Nga tuyên bố vụ tấn công là để trả đũa cho một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái bị cáo buộc của Ukraine vào dinh thự của Putin – một cáo buộc mà cả Ukraine và Mỹ đều phủ nhận .

• 23–24 tháng 5 năm 2026 – Vùng Kyiv: Là cuộc tấn công lớn nhất cho đến nay, lần phóng Oreshnik thứ ba là một phần của cuộc tập kích phối hợp quy mô lớn với 90 tên lửa và 600 máy bay không người lái (UAV), chủ yếu nhằm vào Kyiv . Oreshnik đã tấn công cụ thể khu vực Bila Tserkva ở vùng Kyiv, khiến ít nhất hai người thiệt mạng . Mặc dù Tổng thống Zelenskyy mô tả đây là một mục tiêu chỉ huy và kiểm soát quân sự, Bộ Quốc phòng Nga sau đó đã hạ thấp cuộc tấn công, tuyên bố đó chỉ là một thử nghiệm tên lửa nhằm vào một "nhà kho" . ISW mô tả đây là cuộc tấn công tên lửa lớn nhất vào Ukraine trong năm 2026 tính đến thời điểm đó .

Bức Tranh Toàn Cảnh: Vì Sao Cảnh Báo Lần Này Lại Khác Biệt

Cảnh báo ngày 12 tháng 6 không xảy ra một cách đơn lẻ. Nó đến trong bối cảnh có sự thay đổi sâu sắc về động lực chiến tranh, nơi tiền tuyến chỉ là một vectơ của một cuộc xung đột ngày càng được định hình bởi chiến tranh tập kích tầm xa từ cả hai phía.

Trong những tuần trước cảnh báo, Ukraine đã tăng cường đáng kể chiến dịch tập kích tầm xa của chính mình vào sâu trong lãnh thổ Nga. Tháng 5 năm 2026 được ghi nhận là tháng Ukraine thực hiện nhiều vụ tập kích sâu nhất trong năm, với 18 cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga bị tấn công và tổng thiệt hại ước tính là 1,058 tỷ USD . Các hoạt động này, sử dụng UAV tầm xa và tên lửa FP-5 Flamingo mới, đã tấn công các mục tiêu xa như St. Petersburg và một nhà máy sản xuất linh kiện UAV ở Cheboksary, cách biên giới hơn 900 km .

Quan trọng hơn, chiến dịch tấn công của Ukraine đã phát triển từ việc chỉ đánh vào các nhà máy lọc dầu sang một chiến lược "ngăn chặn sâu" hay "phong tỏa hậu cần." Mục tiêu là làm suy yếu một cách có hệ thống các tuyến đường bộ, đường sắt và kho tiếp tế phía sau phòng tuyến Nga trong lãnh thổ bị chiếm đóng, bóp nghẹt nguồn cung cho các đơn vị tiền tuyến . Tính đến đầu tháng 6, chiến dịch này đang tích cực làm gián đoạn hậu cần của Nga tại các khu vực then chốt của mặt trận . Tổng thống Ukraine coi đây là cách để đàm phán chấm dứt chiến tranh "trên thế cân bằng" với Moscow .

ISW đánh giá rằng lợi thế về UAV đã được Ukraine tái đảm bảo và khả năng mới trong việc gây rối loạn lực lượng Nga trong toàn bộ chiều sâu tác chiến của họ là điềm báo cho một "giai đoạn mới của cuộc chiến", một giai đoạn được đánh dấu bởi khả năng leo thang lẫn nhau trong việc tập kích vào sâu hậu phương của đối phương .

Mô hình phóng tên lửa Oreshnik của Nga hoàn toàn phù hợp với giai đoạn mới này. ISW lưu ý rằng các mối đe dọa và cuộc tấn công công khai bằng Oreshnik của Nga thường đến như một phản ứng trực tiếp trước các cuộc tập kích sâu thành công của Ukraine, làm nổi bật việc Moscow không có khả năng phòng thủ đầy đủ lãnh thổ rộng lớn của mình. Oreshnik phục vụ như một vũ khí tâm lý và chính trị để chứng tỏ sức mạnh đang diễn ra, ngay cả khi hiệu quả quân sự thông thường của nó trong các cuộc tấn công cụ thể này bị nghi ngờ .

Vào ngày 12 tháng 6 năm 2026, lời cảnh báo đã rất rõ ràng. Vũ khí đó có thể biến một chuyến bay 20 phút từ bãi thử tên lửa của Nga thành một cuộc tấn công đa đầu đạn vào các thành phố Ukraine. Đó là một mối đe dọa được thiết kế không chỉ để phá hủy mục tiêu, mà còn để báo hiệu rằng toàn bộ phạm vi của cuộc chiến đã thay đổi.