Lệnh từ Chính phủ Mỹ: Anthropic bị buộc 'đóng cửa' Fable 5 và Mythos 5 với toàn bộ người nước ngoài

Chỉ 76 giờ sau khi Anthropic công khai ra mắt Fable 5, một phiên bản an toàn hơn, đã được tinh chỉnh từ mô hình Mythos 5 cực mạnh của hãng, công ty đã nhận được chỉ thị từ Bộ Thương mại Mỹ khiến họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấm dứt quyền truy cập vào cả hai mô hình này cho mọi người dùng trên hành tinh . Chỉ thị này, được gửi đi vào lúc 5:21 chiều thứ Sáu ngày 12 tháng 6 theo giờ miền Đông nước Mỹ, đánh dấu một sự leo thang chưa từng có trong nỗ lực của chính phủ Mỹ nhằm kiểm soát các hệ thống AI tiên tiến .

Viện dẫn quyền lực về an ninh quốc gia, chính quyền Trump đã yêu cầu Anthropic ngay lập tức đình chỉ mọi quyền truy cập vào Fable 5 và Mythos 5 của bất kỳ người nào không mang quốc tịch Mỹ — dù đang ở trong hay ngoài lãnh thổ Mỹ, và bao gồm cả chính các nhân viên nước ngoài của Anthropic . Bởi vì công ty không thể thực thi hạn chế về quốc tịch ở cấp độ người dùng một cách chính xác về mặt kỹ thuật, họ đã thực hiện một bước đi quyết liệt là vô hiệu hóa các mô hình cho tất cả khách hàng trên toàn thế giới .

"Hệ quả cuối cùng của lệnh này là chúng tôi buộc phải đột ngột vô hiệu hóa Fable 5 và Mythos 5 cho tất cả khách hàng để đảm bảo tuân thủ," công ty tuyên bố trên blog chính thức và trên nền tảng X . Quyền truy cập vào các mô hình AI khác của hãng, bao gồm chatbot Claude được sử dụng rộng rãi, không bị ảnh hưởng .

Điều gì đã kích hoạt hành động của Chính phủ

Mối lo ngại về an ninh quốc gia của chính phủ xoay quanh những gì các quan chức mô tả là các lỗ hổng 'jailbreak' (vượt rào kỹ thuật) và khả năng các mô hình này có thể tiến hành nghiên cứu tấn công mạng tự động . Theo các báo cáo, chính phủ chỉ mới cung cấp bằng chứng bằng lời nói về một lỗ hổng jailbreak tiềm ẩn hẹp, không phổ quát — về cơ bản là một cách yêu cầu mô hình đọc một cơ sở mã nguồn cụ thể và sửa các lỗi phần mềm .

Trớ trêu thay, chính những cảnh báo an toàn trước đó của Anthropic về các mô hình của mình có thể đã vô tình góp phần gây ra sự báo động từ phía chính phủ. Trước đây, công ty đã thừa nhận rằng Mythos 5, mô hình hàng đầu được thiết kế để sử dụng hạn chế, mang đến những rủi ro an ninh mạng đáng kể, khiến Nhà Trắng phải thiết lập các biện pháp bảo vệ cho các cơ quan liên bang được cấp quyền truy cập đặc biệt . Fable 5 chỉ vừa được phát hành công khai vài ngày trước lệnh cấm như một phiên bản an toàn hơn, được huấn luyện để từ chối các yêu cầu độc hại, nhưng động thái nhanh chóng của chính phủ cho thấy họ không tin rằng các biện pháp bảo vệ đó là đủ .

Đây là lần đầu tiên chính phủ Mỹ phân loại một mô hình ngôn ngữ lớn cụ thể là mối lo ngại an ninh quốc gia và sử dụng các quy tắc 'deemed-export' (coi như xuất khẩu) để hạn chế quyền truy cập ngay cả với công dân nước ngoài đang làm việc trên đất Mỹ . Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick đã đích thân thông báo các biện pháp kiểm soát xuất khẩu này cho Giám đốc điều hành Dario Amodei của Anthropic qua thư .

Điểm chưa từng có: Lệnh cấm áp dụng với cả nhân viên của chính Anthropic

Phạm vi của chỉ thị vươn tới chính lực lượng lao động của Anthropic mới là điều khiến việc tuân thủ phải tuyệt đối đến vậy. Các quan chức chính phủ đã tuyên bố rõ ràng rằng lệnh cấm áp dụng cho "bất kỳ công dân nước ngoài nào, dù ở trong hay ngoài nước Mỹ, bao gồm cả các nhân viên nước ngoài của Anthropic" .

Điều này có nghĩa là ngay cả các nhà nghiên cứu và kỹ sư đang làm việc cho dự án Glass Wing — sáng kiến nội bộ về an toàn AI tiên tiến của Anthropic — nhưng không phải là công dân hoặc thường trú nhân Mỹ cũng bị cấm truy cập vào các mô hình . Với lệnh hạn chế thâm nhập vào cả bên trong các bức tường của công ty, Anthropic không thể đơn giản là giới hạn quyền truy cập từ khách hàng bên ngoài và tiếp tục phát triển nội bộ. Con đường duy nhất để tuân thủ là một đợt ngừng hoạt động toàn cầu hoàn toàn cho đến khi các giải pháp kỹ thuật hoặc pháp lý được tìm ra .

Sự kiện này đánh dấu một ứng dụng đầy kịch tính của luật kiểm soát xuất khẩu Hoa Kỳ vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, coi các mô hình tiên tiến như vũ khí hoặc công nghệ quốc phòng nhạy cảm. Các quy tắc 'deemed-export' có nghĩa là việc chia sẻ công nghệ bị kiểm soát với một công dân nước ngoài bên trong nước Mỹ cũng bị coi là tương đương về mặt pháp lý với việc xuất khẩu nó ra nước ngoài .

Phản hồi của Anthropic: Đây là một "Sự hiểu lầm"

Anthropic nhanh chóng tuân thủ nhưng đã nói rõ rằng họ tin chính phủ đã sai. "Chúng tôi tin rằng đây là một sự hiểu lầm và đang nỗ lực để khôi phục quyền truy cập sớm nhất có thể," công ty cho biết trong tuyên bố công khai của mình .

Công ty nhấn mạnh rằng bằng chứng về lỗ hổng jailbreak mà họ nhận được là hẹp và không phổ quát, ngụ ý rằng chính phủ có thể đang đánh giá quá cao những rủi ro thực tế . Trong lúc chờ đợi, công ty đã cam kết duy trì hoạt động của tất cả các mô hình Claude khác trong khi đàm phán để tìm ra con đường khôi phục Fable 5 và Mythos 5 .

Hiện tại, lệnh cấm chưa từng có vẫn đang có hiệu lực, và hai mô hình AI mạnh mẽ nhất từng bị gỡ bỏ khỏi quyền truy cập công cộng vì lý do an ninh quốc gia vẫn đang 'chìm trong bóng tối'. Việc nó sẽ kéo dài bao lâu — và tiền lệ nào sẽ được tạo ra cho các công ty AI tiên phong khác — sẽ là chương tiếp theo trong cuộc tranh luận đang nóng lên nhanh chóng về việc ai sẽ là người được sử dụng những hệ thống AI tối tân nhất.