SpaceX lên sàn Nasdaq: Kỷ lục IPO 75 tỷ USD, định giá vượt 2.000 tỷ USD và Elon Musk trở thành nghìn tỷ phú đầu tiên

Khoảng Cách Khổng Lồ Với Saudi Aramco

Thành tích 75 tỷ USD của SpaceX không chỉ phá kỷ lục mà còn lớn gấp đôi so với con số 29,4 tỷ USD (tùy cách tính) mà Saudi Aramco – gã khổng lồ dầu mỏ Ả Rập Xê Út – đạt được vào năm 2019 . New York Times lưu ý rằng nếu điều chỉnh theo lạm phát, số tiền Aramco huy động tương đương 38 tỷ USD, thì thương vụ của SpaceX vẫn lớn gấp đôi . Thậm chí, riêng phần chênh lệch giữa 75 tỷ USD của SpaceX và 29,4 tỷ USD của Aramco (~45,6 tỷ USD) còn lớn hơn toàn bộ quy mô IPO kỷ lục cũ .

Diễn Biến Giao Dịch Ngày Đầu Tiên

• Giá mở cửa: 150,00 USD/cp (cao hơn 11,1% so với giá IPO)
• Đỉnh trong phiên: 176,52 USD/cp
• Đáy trong phiên: 149,34 USD/cp
• Giá đóng cửa: 160,95 USD/cp (tăng 19,2% so với giá IPO)
• Vốn hóa chốt phiên: Khoảng 2,1 nghìn tỷ USD

Sau khi mở cửa, cổ phiếu SPCX có lúc tăng hơn 30% trước khi hạ nhiệt, và duy trì trên ngưỡng vốn hóa 2 nghìn tỷ USD trong phần lớn thời gian giao dịch .

Giao Dịch Sau Giờ Đóng Cửa

Sau khi kết thúc phiên chính thức, cổ phiếu SpaceX tiếp tục tăng trong phiên giao dịch sau giờ, leo lên mức khoảng 166,76 USD, tương đương mức tăng 3,5%, qua đó nâng mức vốn hóa của công ty lên cao hơn nữa .

Tổ Chức Bảo Lãnh và Quyền Chọn Greenshoe

Đợt IPO được dẫn dắt bởi 21 ngân hàng, trong đó Goldman Sachs và Morgan Stanley là hai nhà bảo lãnh chính . Các nhà bảo lãnh phát hành nắm giữ quyền chọn Greenshoe (phân phối thêm cổ phần) để chào bán thêm tối đa 83.333.333 cổ phiếu với giá IPO 135 USD, có khả năng huy động thêm khoảng 11,25 tỷ USD nếu quyền chọn này được thực hiện toàn bộ .

Cơn Khát Của Nhà Đầu Tư

Theo Reuters, các lệnh đặt mua cho thương vụ này được cho là đã vượt quá 250 tỷ USD – gấp 3,5 đến 4 lần số tiền 75 tỷ USD cần huy động – biến SpaceX thành một trong những IPO bị đặt mua quá mức nhiều nhất trong lịch sử .

Phân Bổ Cho Nhà Đầu Tư Cá Nhân: Kỷ Lục 30% Mục Tiêu

Trong một nước cờ phá vỡ hoàn toàn thông lệ IPO truyền thống, Elon Musk ban đầu đặt mục tiêu phân bổ tới 30% cổ phần SpaceX cho các nhà đầu tư cá nhân (retail investors) – cao ít nhất gấp ba lần so với tỷ lệ thông thường . Đây được xem là chiến lược "viết lại cuốn sách IPO" của Musk, tận dụng lượng người hâm mộ đông đảo để ổn định cổ phiếu sau niêm yết . Tuy nhiên, sát ngày lên sàn, SpaceX đã giảm tỷ lệ này xuống còn khoảng hơn 20%, nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với mức 5-10% tiêu chuẩn dành cho các đợt IPO quy mô lớn . Chỉ riêng các nhà đầu tư cá nhân đã đặt lệnh mua trên 70 tỷ USD cổ phiếu SpaceX trước thềm IPO .

Elon Musk Lên Ngôi Nghìn Tỷ Phú Đầu Tiên

Cú bứt phá của cổ phiếu SPCX trong ngày chào sàn đã đưa giá trị tài sản ròng của Elon Musk vượt qua cột mốc 1.000 tỷ USD, giúp ông chính thức trở thành nghìn tỷ phú đầu tiên trên thế giới . Cú hích quyết định đến từ việc vốn hóa của SpaceX vượt 2 nghìn tỷ USD, làm tăng vọt giá trị cổ phần mà Musk nắm giữ trong công ty, bên cạnh các khoản đầu tư tại Tesla, xAI và các dự án khác.

Áp Lực Gia Nhập Các Chỉ Số Lớn

Quy mô khổng lồ của IPO SpaceX lập tức tạo ra động lực mua vào bắt buộc từ các quỹ theo dõi chỉ số. Theo nhiều nguồn tin, vốn hóa của SPCX đưa công ty vào tầm ngắm của các chỉ số hàng đầu:

• MSCI và FTSE Russell được kỳ vọng sẽ thêm SPCX vào danh mục trong lần tái cân bằng quý tiếp theo .
• S&P Dow Jones Indices phải cân nhắc do cấu trúc cổ phần hai hạng (Class A một phiếu/một cổ phiếu và super-voting cho Musk) có thể ảnh hưởng đến tiêu chí "một cổ phiếu, một phiếu bầu" của S&P 500 .
• Làn sóng mua vào của các quỹ chỉ số hứa hẹn tạo thêm áp lực tăng giá đáng kể cho SPCX ngay khi được chấp thuận gia nhập .

Cảnh Báo Từ Giới Phân Tích

Dù có màn chào sàn hoành tráng, một số chuyên gia đã đưa ra những lưu ý:

• Chuyên gia Sam Grelck của Truist nhận định, mức định giá 2,1 nghìn tỷ USD là "định giá cho sự hoàn hảo", và sự tham gia đông đảo của nhà đầu tư cá nhân có thể dẫn tới biến động mạnh nếu niềm tin của cộng đồng người hâm mộ Musk sụt giảm .
• Các phân tích khác chỉ ra rằng hệ số giá trên doanh thu (P/S) của SpaceX cao vượt trội so với Boeing hay Lockheed Martin, và phần lớn định giá dựa trên kỳ vọng tương lai về Starlink và các trung tâm dữ liệu AI trong vũ trụ .
• Việc SpaceX chốt giá IPO cố định 135 USD (thay vì một khoảng giá) giúp giảm thiểu rủi ro nhưng cũng hạn chế mức "pop" tăng giá mạnh cho nhà đầu tư sớm như thường thấy . Dù vậy, mức tăng 19% trong ngày đầu vẫn bị coi là thấp hơn trung bình của các IPO công nghệ lớn khác .