Kế hoạch cắt giảm mạnh phi đội tiêm kích F-15 và F-15E — và theo một số nguồn tin là cả F-16 — mà Mỹ cam kết cho NATO từ khoảng 150 chiếc xuống còn khoảng 100 chiếc . Đồng nghĩa với việc sức mạnh không quân chiến đấu sẵn sàng ứng phó khủng hoảng sẽ giảm đi khoảng một phần ba.
Có lẽ cú cắt giảm tàn khốc nhất về mặt tác chiến là quyết định loại bỏ toàn bộ tám máy bay tiếp dầu trên không KC-135 và KC-46 vốn được phân công cho châu Âu . Nếu không có những "trạm xăng trên không" này, khả năng của bất kỳ máy bay đồng minh nào — bao gồm cả các máy bay Mỹ và châu Âu còn lại — trong việc thực hiện các nhiệm vụ tấn công tầm xa vượt ra ngoài bán kính chiến đấu mà không cần tiếp nhiên liệu sẽ tan biến. Euronews nhấn mạnh rằng "mọi thứ liên quan đến năng lực tấn công tầm xa sẽ bị cắt"
.
Số lượng máy bay trinh sát hàng hải được phân bổ cho NATO sẽ giảm từ 26 xuống còn 15 chiếc . Những máy bay này — nhiều khả năng là P-8 Poseidon và các máy bay tuần tra hải quân tương tự — đóng vai trò sống còn trong việc theo dõi tàu ngầm và tàu nổi ở Bắc Đại Tây Dương, Biển Baltic và Địa Trung Hải.
Các tàu chiến và tàu ngầm sẵn sàng cho các hoạt động của NATO cũng sẽ bị cắt giảm đáng kể. Số lượng tàu cụ thể chưa được tiết lộ công khai, nhưng các kế hoạch bao gồm việc tái bố trí một tàu ngầm phóng tên lửa, một tàu sân bay và nhiều tàu chiến hộ tống ra khỏi chiến trường châu Âu . Điều này cho thấy sự hạ cấp đáng kể về năng lực ứng phó khủng hoảng trên biển.
Việc cắt giảm không quân và hải quân không diễn ra đơn lẻ. Lầu Năm Góc cũng đã thông báo với các đồng minh rằng họ sẽ cắt giảm mạnh số máy bay ném bom chiến lược sẵn sàng cho các tình huống ở châu Âu . Họ đang cắt giảm khoảng 200 nhân sự Mỹ đồn trú tại các trung tâm chỉ huy của NATO
và, trong một động thái riêng biệt nhưng đầy ẩn ý, sẽ cắt giảm gần 15 lần ngân sách sẵn sàng chiến đấu của Lục quân Mỹ tại châu Âu vào năm 2026, làm suy yếu chương trình kho dự trữ được bố trí sẵn
. Khoảng 5.000 quân cũng đang được rút khỏi Đức
.
Các đợt cắt giảm này không được trình bày như một sự trừng phạt, mà là một sự tái điều chỉnh chiến lược mà Lầu Năm Góc gọi là "NATO 3.0" . Lời biện minh chính thức, được Alexander Velez-Green thông báo cho các đồng minh, là "tinh chỉnh quy mô" đóng góp của Mỹ vào Mô hình Lực lượng NATO để phù hợp với Chiến lược Quốc phòng Quốc gia năm 2026
.
Chiến lược đó có hai trụ cột chính:
Các đồng minh NATO đã phản ứng bằng sự pha trộn giữa sốc và lên kế hoạch dự phòng gấp rút. Các sĩ quan quân đội NATO cho biết họ đã nhận được "các tín hiệu lẫn lộn" từ Washington — những đợt tái triển khai quân quy mô nhỏ mà không có lực lượng thay thế, kết hợp với những lời trấn an rằng việc rút quân toàn diện là không sắp xảy ra . Tuy nhiên, tốc độ và quy mô của các đợt cắt giảm đã khiến nhiều thủ đô bị bất ngờ. Theo tờ Welt am Sonntag, việc rút quân đã đến "sớm hơn dự đoán của NATO và không cho các đồng minh bất kỳ giai đoạn chuyển tiếp có ý nghĩa nào"
.
Việc mất đi các nhân tố hỗ trợ then chốt của Mỹ đang buộc phải tái cấu trúc mô hình lực lượng của NATO. Một số nhà phân tích đã chỉ ra Thổ Nhĩ Kỳ như một trung tâm thay thế tiềm năng cho các hoạt động của Mỹ trong khu vực, mặc dù bất kỳ sự thay đổi nào như vậy cũng sẽ kéo theo những phức tạp chính trị sâu sắc của riêng nó . Trong khi đó, các rào cản pháp lý ở Mỹ đang tỏ ra không đáng kể: Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng Quốc gia năm 2026 yêu cầu Mỹ phải duy trì tối thiểu 76.000 quân ở châu Âu, nhưng với khoảng 85.000 quân hiện đang đồn trú ở đó, chính quyền có dư địa để rút thêm hàng ngàn quân nữa trước khi chạm mức sàn
.
Vào ngày 8 tháng 6 năm 2026 — chưa đầy một tuần trước khi các chi tiết cắt giảm của Mỹ được công bố — Đức và Pháp đã chính thức khai tử hợp phần máy bay chiến đấu có người lái của Hệ thống Chiến đấu Hàng không Tương lai (FCAS) . Chương trình trị giá 100 tỷ euro, được Tổng thống Emmanuel Macron và Thủ tướng Angela Merkel khởi xướng năm 2017 nhằm sản xuất một máy bay chiến đấu thế hệ thứ sáu và các máy bay không người lái đi kèm vào những năm 2040, đã phải sống trong tình trạng thở máy nhiều năm. Nguyên nhân trực tiếp là một cuộc chiến công nghiệp không thể hòa giải giữa Dassault Aviation và Airbus về quản trị, phân chia công việc và sở hữu trí tuệ
.
Tổng thống Pháp Macron và Thủ tướng Đức Merz đã kết luận rằng các công ty sẽ không bao giờ đạt được một thỏa thuận, và ông Merz đã ngầm báo hiệu cái chết của dự án từ nhiều tháng trước đó . Phó Chủ tịch Quốc hội Đức Siemtje Möller gọi quyết định chấm dứt chương trình là "hoàn toàn hợp lý" trước sự bế tắc này
.
Thời điểm trùng hợp giữa việc Mỹ rút quân và sự sụp đổ của FCAS tạo ra một khoảnh khắc nguy hiểm chưa từng có cho quốc phòng châu Âu:
Châu Âu hiện phải đối mặt với một lựa chọn rõ ràng: tăng mạnh chi tiêu quốc phòng và đẩy nhanh các chương trình máy bay chiến đấu quốc gia riêng lẻ, hoặc chấp nhận sự phụ thuộc chiến lược dài hạn vào một nước Mỹ vừa mới chứng tỏ họ sẵn sàng quay lưng bỏ đi.
Comments
0 comments