Chính phủ Mỹ buộc Anthropic ngắt kết nối Fable 5 và Mythos 5 trên toàn cầu

Chính phủ Mỹ, lần đầu tiên trong lịch sử, đã thực sự “rút phích cắm” những mô hình AI tiên tiến nhất của một công ty công nghệ hàng đầu nước này. Vào thứ Sáu, ngày 13 tháng 6 năm 2026, công ty AI Anthropic xác nhận đã nhận được chỉ thị kiểm soát xuất khẩu trực tiếp từ Bộ Thương mại Mỹ, buộc họ phải đình chỉ mọi quyền truy cập vào hai mô hình ngôn ngữ lớn đỉnh cao là Fable 5 và Mythos 5 .

Động thái này đánh dấu một bước leo thang mạnh mẽ trong việc chính phủ sẵn sàng sử dụng quyền lực an ninh quốc gia để kiểm soát AI tiên phong, và nó không chỉ tác động đến chính phủ, doanh nghiệp nước ngoài mà còn ảnh hưởng đến chính khách hàng và nhân viên người Mỹ của Anthropic.

Chỉ thị đã yêu cầu những gì

Lệnh do Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick gửi tới CEO Dario Amodei của Anthropic có phạm vi rộng một cách bất thường . Nó cấm mọi công dân nước ngoài truy cập vào các mô hình này, một định nghĩa bao gồm chính phủ, công ty và cá nhân người nước ngoài trên toàn cầu. Điều quan trọng là lệnh cấm cũng áp dụng cho những người nước ngoài đang có mặt trên lãnh thổ Mỹ, bao gồm cả những nhân viên là người nước ngoài đang làm việc cho chính Anthropic .

Điều này tạo ra một bế tắc kỹ thuật bất khả thi cho công ty. Vì Anthropic không thể xác minh tức thời và đáng tin cậy quốc tịch của từng người dùng đang cố truy cập API hoặc nền tảng của mình, “hệ quả ròng” của lệnh này là họ buộc phải đột ngột vô hiệu hóa Fable 5 và Mythos 5 cho tất cả mọi người, bao gồm cả công dân Mỹ, để đảm bảo không vô tình phục vụ một người nước ngoài bị cấm .

Anthropic nhận được chỉ thị vào lúc 5:21 chiều (giờ miền Đông) ngày thứ Sáu, 12 tháng 6 năm 2026, và tuyên bố tuân thủ ngay lập tức .

Fable 5 và Mythos 5 là gì?

Hai mô hình bị nhắm đến đại diện cho đỉnh cao nghiên cứu của Anthropic và chỉ mới ra mắt được vài ngày. Cả hai đều được phát hành vào ngày 9 tháng 6 năm 2026. Claude Fable 5 được thiết kế như một mô hình tiên phong với các lớp bảo vệ an toàn mở rộng . Claude Mythos 5 là mô hình nền tảng giống hệt nhưng với các lớp bảo vệ an ninh mạng được gỡ bỏ, được triển khai độc quyền thông qua một chương trình hợp tác với chính phủ Mỹ có tên là Dự án Glasswing cho một nhóm nhỏ những người bảo vệ an ninh mạng và nhà cung cấp hạ tầng .

Việc ngừng hoạt động trở nên đặc biệt trớ trêu khi Mythos 5 là sản phẩm hợp tác với chính phủ – cơ quan vừa ra lệnh khai tử nó .

Lý do của chính phủ: Một lỗ hổng “vượt rào” chưa thuyết phục

Mối lo ngại mà chính quyền nêu ra tập trung vào một kỹ thuật “vượt rào” (jailbreak) tiềm năng. Theo các tuyên bố công khai từ công ty, chính phủ mới chỉ cung cấp cho Anthropic bằng chứng bằng lời nói về một kỹ thuật jailbreak đơn lẻ, hẹp và không phổ quát. Phương pháp này được cho là bao gồm việc yêu cầu mô hình đọc một cơ sở mã nguồn (codebase) cụ thể và sửa các lỗi phần mềm .

Anthropic đã mạnh mẽ phản đối lời giải thích này. Công ty đã xem xét bằng chứng của chính phủ và kết luận rằng khả năng bộc lộ trong lần jailbreak đó đã có sẵn rộng rãi trong các mô hình công khai khác, bao gồm GPT-5.5 của OpenAI. Hơn nữa, họ lập luận rằng loại khả năng này được các chuyên gia phòng thủ an ninh mạng sử dụng hàng ngày để giữ an toàn cho các hệ thống .

Anthropic mô tả chỉ thị này là một “sự hiểu lầm” và tuyên bố đang nỗ lực khôi phục quyền truy cập càng sớm càng tốt .

Điều gì đã thay đổi

Tác động tức thời là rất rõ ràng: Fable 5 và Mythos 5 đã bị tắt.

• Mất điện toàn cầu: Cả hai mô hình đều bị vô hiệu hóa đối với mọi khách hàng, không chỉ những người ở nước ngoài .
• Các mô hình khác an toàn: Quyền truy cập vào tất cả các mô hình khác của Anthropic, bao gồm chatbot Claude được sử dụng rộng rãi, vẫn không bị ảnh hưởng .

Sự cố này đã tạo ra một nghịch lý pháp lý kỳ quái cho công ty. Trong khi Bộ Thương mại giờ đây coi các mô hình là quá nguy hiểm để bất kỳ người nước ngoài nào tiếp xúc, thì Lầu Năm Góc trước đó lại đưa Anthropic vào danh sách đen vì coi họ là quá rủi ro để chính phủ sử dụng .

Kỷ nguyên mới cho kiểm soát xuất khẩu AI

Sự cố Fable 5 không chỉ là một trục trặc kỹ thuật; đó là một bước ngoặt trong cách Mỹ coi trí tuệ nhân tạo như một tài sản an ninh quốc gia. Lần đầu tiên, một mô hình ngôn ngữ lớn đã thực sự bị phân loại như một loại vũ khí, chịu sự kiểm soát xuất khẩu ngay lập tức theo cách tương tự như các hệ thống vũ khí tiên tiến .

Việc ngừng hoạt động này nhấn mạnh một thực tế mong manh đối với các công ty AI: một mô hình có thể được xây dựng với sự hợp tác của chính phủ, phát hành ra công chúng, và sau đó bị cưỡng chế thu hồi chỉ trong cùng một tuần, dựa trên một lỗ hổng bị cáo buộc mà chính nhà phát triển coi là nhỏ nhặt và phổ biến trong toàn ngành.