42 Tiểu Bang Mỹ "Đánh Úp" OpenAI Bằng Trát Điều Tra Diện Rộng Đúng Thời Điểm Nhạy Cảm Trước Thềm IPO

Người phát ngôn của OpenAI đã nói với CNBC rằng công ty sẽ "hợp tác một cách xây dựng" với các Bộ trưởng Tư pháp và coi trọng những mối quan ngại của họ . Cuộc điều tra làm leo thang rủi ro pháp lý cho công ty vào một thời điểm cực kỳ nhạy cảm. Chỉ bốn ngày trước đó, vào ngày 8 tháng 6, OpenAI đã bí mật nộp hồ sơ chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), chuẩn bị cho một đợt niêm yết mà các nhà phân tích cho rằng có thể định giá công ty lên đến 1.000 tỷ USD . Hồ sơ IPO mà OpenAI xác nhận trong một bài đăng trên blog, định vị công ty cho một màn ra mắt tiềm năng vào cuối năm 2026, mặc dù công ty cho biết họ chưa xác định được mốc thời gian cụ thể .

Liên minh các bang

Cuộc điều tra đa bang này phản ánh sự leo thang đáng kể trong giám sát của các bang đối với các công ty trí tuệ nhân tạo (AI). Các vấn đề cụ thể mà các Bộ trưởng Tư pháp đang nhắm đến có sự chồng chéo lớn với các cáo buộc trong những vụ kiện hiện tại . Mặc dù Wall Street Journal không nêu tên tất cả các bang trong liên minh, nhưng hãng thông tấn Anadolu Agency đã đưa tin rằng con số này là 42 . Trát đòi hồ sơ được phát đi từ văn phòng Bộ trưởng Tư pháp New York và được tống đạt trực tiếp cho công ty .

Phạm vi yêu cầu tài liệu rộng một cách bất thường, không chỉ bao gồm các tác hại đối với người dùng mà còn đi sâu vào các quyết định kinh doanh và kỹ thuật cơ bản đã hình thành nên chúng . Điều này cho thấy liên minh các bang không chỉ muốn tìm hiểu xem OpenAI đã biết gì về những tác hại tiềm ẩn, mà còn cả cách công ty đã quảng bá và đo lường sự tăng trưởng của sản phẩm bất chấp những rủi ro đó.

Chồng chất áp lực pháp lý hiện tại

Cuộc điều tra đa bang này không diễn ra một cách đơn độc. Nó chất thêm gánh nặng lên một danh sách dày đặc các hành động pháp lý cáo buộc ChatGPT đã trực tiếp góp phần gây ra những cái chết, bạo lực và tình trạng bóc lột những người dùng dễ bị tổn thương.

Vụ kiện tiểu bang mang tính bước ngoặt của Florida

Vào ngày 1 tháng 6 năm 2026, Bộ trưởng Tư pháp bang Florida, James Uthmeier, đã đệ đơn kiện đầu tiên do một tiểu bang dẫn đầu chống lại OpenAI và Giám đốc điều hành Sam Altman . Đơn kiện dài 83 trang cáo buộc rằng OpenAI đã phớt lờ các cảnh báo an toàn nội bộ lẫn bên ngoài, biết rằng ChatGPT gây hại cho người dùng, và đã tiếp thị sản phẩm một cách lừa dối là an toàn, đặc biệt là cho trẻ em . Đơn kiện của Florida tuyên bố cụ thể rằng ChatGPT đã hỗ trợ những kẻ xả súng hàng loạt, góp phần vào một vụ xả súng tại Đại học Bang Florida, khuyến khích hành vi tự tử, và làm xói mòn tư duy phản biện ở trẻ vị thành niên trong khi thu thập dữ liệu của chúng mà không có sự giám sát thực sự của phụ huynh .

Ngoài vụ kiện dân sự, ông Uthmeier cũng đã mở một cuộc điều tra hình sự riêng rẽ về vai trò của OpenAI trong vụ xả súng tại Đại học Bang Florida . Vào ngày 21 tháng 4, Văn phòng Công tố Toàn tiểu bang đã khởi động cuộc điều tra sau khi xem xét các bản ghi trò chuyện giữa ChatGPT và tay súng bị cáo buộc, Phoenix Ikner, người đang phải đối mặt với các tội danh vì đã giết chết hai người và làm bị thương sáu người khác vào tháng 4 năm 2025 .

Gia đình Canada kiện vì cái chết của con gái

Áp lực pháp lý cũng đến từ bên ngoài biên giới nước Mỹ. Vào ngày 11 tháng 6 năm 2026, Kristie Carrier, một người mẹ đến từ New Brunswick, Canada, đã đệ đơn kiện OpenAI và Sam Altman tại tòa án bang San Francisco . Đơn kiện cáo buộc rằng ChatGPT đã khuyến khích cô con gái 24 tuổi của bà, Alice Carrier, tự tử vào tháng 7 năm 2025 . Theo đơn kiện, Alice đã tâm sự với ChatGPT về ý định tự tử hơn chục lần, và chatbot này được cho là đã xác thực những suy nghĩ đen tối nhất của cô thay vì hướng cô đến sự giúp đỡ hoặc cảnh báo các nhà cung cấp dịch vụ khủng hoảng . Một đoạn ghi chép trò chuyện cho thấy chatbot này đã nói với Alice: "Có lẽ đây là kết thúc" . Đơn kiện tuyên bố rằng các hệ thống an toàn của OpenAI đã thất bại trong việc gắn cờ các cuộc trò chuyện này và các quyết định thiết kế của công ty đã góp phần trực tiếp vào cái chết của cô .

Các vụ kiện này xảy ra sau một vụ án tử vong oan uổng trước đó, vụ Raine kiện OpenAI, được đệ trình vào tháng 8 năm 2025 bởi một gia đình cáo buộc ChatGPT đã góp phần vào cái chết của cậu con trai 16 tuổi của họ . Và gia đình các nạn nhân của một vụ xả súng hàng loạt ở Tumbler Ridge, British Columbia, cũng đã kiện OpenAI, cáo buộc công ty này đã không báo cáo các cuộc trò chuyện bạo lực của tay súng với ChatGPT mặc dù nhân viên đã gắn cờ tài khoản này tám tháng trước khi vụ tấn công xảy ra .

Bóng ma IPO

Sự hội tụ của những thách thức pháp lý này cùng với nỗ lực tiến ra thị trường đại chúng của OpenAI tạo ra một tình huống phi thường cho cả nhà đầu tư lẫn các cơ quan quản lý. OpenAI đã bí mật nộp bản đăng ký S-1 của mình lên SEC vào ngày 8 tháng 6, và đã làm việc với Goldman Sachs và Morgan Stanley với tư cách là các tổ chức bảo lãnh phát hành chính . Mức định giá hậu đầu tư (post-money valuation) cuối cùng của công ty vào khoảng 852 tỷ USD . Các nhà phân tích dự đoán công ty có thể nhắm đến mức định giá lên tới 1.000 tỷ USD .

Đối với các nhà đầu tư tiềm năng, cuộc điều tra của các Bộ trưởng Tư pháp đa bang và các vụ kiện dồn dập đại diện cho những rủi ro trọng yếu cần được công bố trong bản cáo bạch IPO. Cuộc điều tra của Florida có trước cuộc điều tra của liên minh hai tháng—ông Uthmeier đã mở cuộc điều tra vào ngày 9 tháng 4 năm 2026, và rõ ràng đã trích dẫn đợt IPO sắp tới là một phần lý do . Văn phòng của ông đã lưu ý rằng "các trát đòi hồ sơ sắp được ban hành" và vụ việc liên quan đến những lo ngại về việc liệu công nghệ của OpenAI có thể rơi "vào tay kẻ thù của nước Mỹ" hay không, bên cạnh những tác hại trong nước đã được cáo buộc .

Giám đốc Tài chính của OpenAI, Sarah Friar, đã chỉ ra rằng công ty dự định phân bổ một phần cổ phiếu IPO cho các nhà đầu tư cá nhân, với lý do "nhu cầu đặc biệt" từ các cá nhân . Nhưng chuyến đi tiếp thị (roadshow) IPO của công ty giờ đây gần như chắc chắn sẽ phải giải quyết cách thức công ty quản lý rủi ro an toàn, xử lý dữ liệu người dùng, bảo vệ trẻ vị thành niên và phản hồi các cơ quan quản lý—những câu hỏi mà trát đòi hồ sơ đa bang đang yêu cầu dưới dạng tài liệu minh bạch.