Robotaxi vấp ngã: Cách London và Dallas trở thành bài kiểm tra cam go nhất của Waymo

Waymo đã đặt chân đến London và Texas với những kế hoạch đầy tham vọng nhằm chứng minh rằng robotaxi đã sẵn sàng cho kỷ nguyên mới. Thế nhưng, những gì diễn ra lại là một chuỗi thất bại đầy tỉnh táo từ các 'tình huống ngoại lệ' – từ những chiếc xe không thể nhận diện được dây cảnh báo của cảnh sát, cho đến cả một đội xe liên tục phớt lờ luật khi vượt xe buýt trường học đang dừng trả khách. Hầu hết các sự cố xảy ra từ cuối năm 2025 đến giữa năm 2026, vẽ nên một bức tranh sống động về chặng đường còn quá xa mà công nghệ tự lái phải vượt qua khi đối mặt với môi trường con người đầy bất định.

London: Khi xe tự lái gặp hiện trường án mạng và ngõ cụt

Robotaxi lao thẳng vào hiện trường điều tra án mạng

Vào một đêm cuối tháng Tư tại Harlesden, phía tây bắc London, cảnh sát đã phong tỏa con phố High Street để điều tra một vụ đâm dao kép. Xe tuần tra chớp đèn và băng dây cách ly đáng lẽ đã khiến việc phong tỏa trở nên không thể nhầm lẫn. Nhưng một chiếc xe đã không dừng lại: xe thử nghiệm của Waymo lao thẳng qua hàng rào cảnh sát và tiến vào hiện trường đang hoạt động .

Công ty nhanh chóng làm rõ rằng chiếc xe đang được vận hành ở chế độ thủ công với một tài xế an toàn ngồi sau vô lăng. Người này sau đó đã bị đình chỉ để điều tra . Dù vậy, thiệt hại về mặt hình ảnh đã xảy ra. Một bài báo nhận định: “Vụ việc đã khiến dư luận chú ý hơn đến khoảng cách giữa tham vọng tự hành và thực tế duy trì trật tự trị an, đặc biệt khi cỗ máy đối mặt với đèn nhấp nháy, băng dây và một hiện trường khẩn cấp đang hoạt động” .

Các quan chức địa phương không hề nhẹ lời. Đảng Xanh Brent tuyên bố những chiếc xe tự lái này “không đáp ứng được các tiêu chuẩn an toàn thiết yếu” và kêu gọi tạm dừng thử nghiệm tại London . Trước đó, cố vấn giao thông trưởng của Hội đồng Thành phố Westminster từng cảnh báo taxi tự hành có nguy cơ gây ra “va chạm nghiêm trọng” trên đường phố London .

Ngõ cụt biến thành chuông báo thức hàng đêm

Nếu vụ xâm phạm hiện trường vụ án mang tính kịch tính, thì biên niên sử tại phố Elder ở Shoreditch lại dai dẳng đến mức phi lý. Khoảng giữa tháng Năm và tháng Sáu năm 2026, các xe lập bản đồ của Waymo liên tục rẽ vào con đường cụt vào sáng sớm - rồi vật lộn để lùi ra. Cư dân mô tả tiếng ồn như “tiếng còi báo động kinh khủng” và “sự pha trộn lố bịch giữa tiếng lùi xe và tiếng còi hú” vang lên vào khoảng 4 giờ sáng .

Đoạn phim ghi lại cảnh một chiếc Jaguar SUV màu trắng trèo lên vỉa hè lúc 4h15 sáng khi cố gắng quay đầu nhiều lần trên con phố hẹp . Ngay cả sau khi sự việc được công khai trên báo chí, người dân địa phương cho biết ít nhất một chiếc xe vẫn tiếp tục quay trở lại . Waymo đã lên tiếng xin lỗi vì sự quấy rầy này và cho biết đang tìm cách khắc phục .

Mối lo ngại sâu xa hơn nằm ở tính hệ thống. Xe tự hành vận hành dựa trên các bản đồ chi tiết cao, và việc phân loại sai một con đường cụt có thể khiến chúng rơi vào vòng lặp mà một con người sẽ tránh được ngay sau lần đầu mắc lỗi. Việc nhiều chiếc xe khác nhau mắc cùng một lỗi trong nhiều tuần cho thấy một điểm yếu trong việc lập bản đồ hoặc định tuyến mà một điều chỉnh cảm biến đơn giản có thể không giải quyết được.

Texas: Vượt đèn đỏ, xe buýt trường học và lệnh ngừng hoạt động toàn diện

Vượt đèn đỏ giữa ban ngày ban mặt

Vào tháng 5 năm 2026, một camera hành trình đã ghi lại cảnh robotaxi của Waymo đi vào một giao lộ đông đúc ở Dallas khi gặp đèn đỏ và luồn lách qua dòng xe cộ đang di chuyển . Không ai bị thương, nhưng video đã lan truyền rất nhanh.

Waymo phản hồi rằng đèn tín hiệu giao thông bị “mờ nghiêm trọng” khi nhìn từ làn rẽ phải, ngụ ý đây là thách thức về nhận thức thị giác hơn là lỗi lập kế hoạch di chuyển . Các nhà nghiên cứu không mấy thuyết phục; một người nói với CBS News rằng công nghệ này vẫn cần được cải thiện .

Lờ đi xe cứu hỏa và biển báo khu trường học

Cùng thời điểm đó, một cư dân Dallas kể với CBS News rằng cô đã chứng kiến một chiếc Waymo không chịu nhường đường cho xe cứu hỏa, sau đó tiếp tục chạy ở tốc độ trường học (khoảng 20 dặm một giờ) ngay cả khi khu vực trường học không còn hiệu lực . Đây là kiểu phán đoán đa tầng (ưu tiên xe khẩn cấp kết hợp với luật khu trường học) phơi bày những lỗ hổng trong khả năng diễn giải ngữ cảnh tình huống của hệ thống tự hành. Cuộc điều tra rộng hơn của CNN phát hiện ra rằng chính sự vắng mặt của người lái xe đã tạo ra “những rủi ro mới” mà các cơ quan quản lý ngày càng lo ngại khi Waymo cố gắng mở rộng quy mô .

Vi phạm xe buýt trường học: Khủng hoảng dẫn đến lệnh triệu hồi

Những thất bại nghiêm trọng nhất ở Texas liên quan đến xe buýt trường học. Bắt đầu từ cuối năm 2025, camera giám sát trên xe buýt của Khu Học Chánh Độc lập Austin đã ghi lại cảnh xe Waymo vượt trái phép xe buýt đang dừng với biển báo dừng bung ra và đèn đỏ nhấp nháy—ít nhất 19 lần kể từ đầu năm học . Cảnh sát Học khu Austin cho biết những phương tiện này đã bị phạt 20 lần và Waymo ban đầu đã từ chối tạm dừng hoạt động cho đến khi vấn đề được khắc phục .

Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường bộ Quốc gia Mỹ (NHTSA) đã mở một cuộc điều tra vào tháng 10 năm 2025 . Đến tháng 12, Waymo tự nguyện triệu hồi phần mềm, thừa nhận trục trặc khiến xe của họ lờ đi xe buýt trường học đang dừng . Giám đốc An toàn của Waymo, Mauricio Peña, nói rằng chưa có vụ va chạm nào xảy ra, nhưng hình ảnh học sinh có thể gặp nguy hiểm—dù chỉ là trên lý thuyết—đã gây ra tổn thất lớn .

Nước lũ và lệnh đóng cửa tại Texas

Vào ngày 22 tháng 5 năm 2026, Waymo đã đình chỉ dịch vụ robotaxi hoàn toàn tự động của mình trên khắp Dallas, Austin, Houston và San Antonio. Nguyên nhân kích hoạt: mưa lớn và lũ quét, cùng với các video trực tuyến cho thấy xe Waymo bị mắc kẹt trong nước lũ ở Atlanta sau một trận mưa bão .

Công ty gọi động thái này là “biện pháp an toàn chủ động” và viện dẫn tình hình thời tiết khắc nghiệt trên khắp Texas . Không có thương tích nào được báo cáo, nhưng lệnh tạm ngừng nhấn mạnh mức độ mong manh của các đội xe tự hành trong điều kiện thời tiết xấu - một 'gót chân Achilles' nổi tiếng của hệ thống nhận thức kết hợp lidar và camera.

Phản ứng của Waymo: Lời xin lỗi, triệu hồi và tiêu chuẩn cao hơn

Cách ứng phó của Waymo xuyên suốt các sự cố này là nhất quán: thừa nhận, xin lỗi, vá lỗi, và—khi cần thiết—tạm dừng hoạt động. Công ty đã gửi lời xin lỗi chính thức về sự náo loạn do tiếng ồn ở London . Họ đình chỉ tài xế an toàn liên quan đến vụ xâm phạm hiện trường tội phạm . Họ tự nguyện triệu hồi phần mềm vì lỗi với xe buýt trường học và trước đó đã triệu hồi 1.212 chiếc xe vì nguy cơ va chạm với hàng rào, cổng và dây xích .

Tuy nhiên, mô thức này đặt ra một câu hỏi chiến lược: liệu Waymo đang sửa từng 'tình huống ngoại lệ' một, hay đây là những triệu chứng của sự thiếu hụt sâu sắc hơn về “lẽ thường”? Một báo cáo về các cuộc thử nghiệm tại London ghi nhận rằng, mặc dù dữ liệu của Waymo cho thấy số vụ tai nạn gây thương tích ít hơn 12 lần so với người lái, nhưng các sự cố đã phơi bày “những sai sót AI về lẽ thường giữa những lo ngại về an toàn” .

Điều đáng chú ý là NHTSA đã kết thúc cuộc điều tra kéo dài 14 tháng về Waymo vào tháng 7 năm 2025 mà không phát hiện ra vấn đề hệ thống nào . Và xét về mặt thống kê tổng thể, xe tự hành nhìn chung có xu hướng an toàn hơn tài xế con người . Nhưng chùm sự cố London-Dallas cho thấy niềm tin của công chúng không được xây dựng trên số liệu trung bình của cả đội xe, mà dựa trên những khoảnh khắc sống động, lan truyền, nơi công nghệ trông có vẻ nguy hiểm và hoàn toàn lạc lõng.