Cách Một Sự Thiếu Hụt 20 Triệu Thùng Biến Thành 8 Triệu: Những Tấm Đệm Giúp Cứu Thị Trường Dầu Mỏ

Khi Iran phong tỏa hiệu quả eo biển Hormuz vào ngày 1 tháng 3 năm 2026, các tiêu đề báo chí tràn ngập những dự báo tận thế. Khoảng 20 triệu thùng dầu thô, condensate và sản phẩm dầu mỏ mỗi ngày—tương đương gần 20% sản lượng dầu toàn cầu—thường xuyên qua lại tuyến hàng hải này . Nhưng tác động thực tế lên cân bằng cung cầu toàn cầu lại ít nghiêm trọng hơn nhiều so với những con số giật gân ban đầu. Tổn thất nguồn cung ròng thực tế chỉ rơi vào khoảng 8–11 triệu thùng/ngày, khi một loạt các cơ chế hấp thụ cú sốc đã ngăn chặn kịch bản tồi tệ nhất ập đến người tiêu dùng ngay lập tức.

Vì Sao Con Số Tiêu Đề Phóng Đại Mức Thiếu Hụt Thực Tế

Đánh giá mới nhất của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy lưu lượng qua eo biển Hormuz trước khủng hoảng đạt 20,1 triệu thùng/ngày — 14,2 triệu thùng dầu thô và condensate cộng với 5,9 triệu thùng sản phẩm . Tuy nhiên, con số tổng này không bao giờ chuyển hóa hoàn toàn thành số thùng dầu bị mất khỏi thị trường toàn cầu. Vào cuối tháng Ba, Bloomberg tính toán rằng việc phong tỏa làm giảm dòng chảy toàn cầu khoảng 11 triệu thùng/ngày sau khi tính đến các biện pháp can thiệp bù đắp. So với nhu cầu trước chiến tranh, lỗ hổng thực sự là khoảng 9 triệu thùng/ngày . Ngân hàng Thế giới ghi nhận nguồn cung dầu toàn cầu sụp đổ 10,1 triệu thùng/ngày trong tháng Ba , trong khi Báo cáo Thị trường Dầu tháng 3 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa ra mức suy giảm ròng toàn cầu là 8 triệu thùng/ngày, phản ánh sự sụt giảm khoảng 10 triệu thùng/ngày ở Trung Đông được bù đắp một phần bởi các khu vực khác .

Nói ngắn gọn, ước tính ban đầu "20 triệu thùng/ngày" là tổng khối lượng bị chặn tại điểm nghẽn, không phải số thùng dầu thực sự biến mất khỏi cân bằng toàn cầu. Mức thiếu hụt ròng thực tế chỉ bằng khoảng một nửa con số đó.

Bốn Tấm Đệm Hấp Thụ Cú Sốc

Dù đối mặt với sự gián đoạn nguồn cung ở quy mô 20% sản lượng toàn cầu, giá dầu vẫn duy trì dưới mức đỉnh hậu xung đột Ukraine năm 2022 . Bốn lực đối trọng đã giúp lấp đầy khoảng trống:

Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược

Các chính phủ, dẫn đầu bởi Mỹ và các quốc gia đồng minh, đã tích cực rút cạn kho dự trữ chiến lược, trực tiếp thay thế các thùng dầu giao ngay bị thiếu hụt. Dự trữ chiến lược của OECD vào khoảng 1,2 tỷ thùng trước khủng hoảng. Tốc độ rút dự trữ hiện tại lớn đến mức EIA cảnh báo tồn kho của OECD đang trên đà chạm mức thấp kỷ lục nếu eo biển tiếp tục bị phong tỏa .

Tăng Trưởng Nguồn Cung Ngoài OPEC+

Các nhà sản xuất bên ngoài Trung Đông—dầu đá phiến Mỹ, Brazil, Guyana, cát dầu Canada—đã gia tăng sản lượng. IEA ghi nhận rõ ràng rằng sự gia tăng từ các nhà sản xuất ngoài OPEC+ như Kazakhstan và Nga đã bù đắp một phần cho sự sụt giảm 10 triệu thùng/ngày từ Trung Đông . Đến cuối tháng Năm, EIA ước tính khoảng 10,5 triệu thùng/ngày sản lượng đã bị đóng cửa trên toàn khu vực Vùng Vịnh, nhấn mạnh quy mô mà phần còn lại của thế giới đang phải gấp rút bù đắp .

Sự Hủy Diệt Nhu Cầu

Giá dầu tăng cao và sự bất ổn do chiến tranh đã bào mòn tiêu thụ. IEA dự báo nhu cầu dầu thô toàn cầu sẽ giảm 420.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm 2026, tức là một sự đảo chiều 1,3 triệu thùng/ngày so với dự báo trước chiến tranh . OPEC cắt giảm dự báo tăng trưởng nhu cầu từ 1,4 triệu thùng/ngày xuống còn 1,2 triệu thùng/ngày . Ngân hàng Thế giới dự báo sản lượng dầu toàn cầu sẽ giảm 6,9 triệu thùng/ngày (6,6%) so với cùng kỳ trong quý 2 năm 2026, mức suy giảm hàng quý lớn nhất kể từ COVID-19 .

Rút Cạn Tồn Kho Thương Mại

Giám đốc điều hành ExxonMobil, Darren Woods, trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh quý đầu tiên đã lưu ý rằng toàn bộ tác động của sự thiếu hụt nguồn cung vẫn chưa ập đến vì dự trữ thương mại, kho dự trữ chiến lược và các tàu chở dầu đang trên đường đã hoạt động như một tấm đệm . Đến giữa tháng Năm, CNBC báo cáo rằng dự trữ toàn cầu đang cạn kiệt với tốc độ chưa từng thấy, với nguy cơ thực sự chạm mức thấp đáng báo động nếu eo biển vẫn bị phong tỏa .

Triển Vọng của Goldman Sachs: Bình Thường Hóa vào Cuối Tháng Sáu, Sau Đó là Sự Phục Hồi Chậm Chạp

Goldman Sachs đã theo dõi sự gián đoạn qua một loạt các điều chỉnh dự báo từ tháng Ba, và kịch bản cơ sở mới nhất của họ—công bố ngày 1 tháng 6 năm 2026—ấn định thời điểm bình thường hóa giao thông tàu bè qua eo biển Hormuz vào cuối tháng Sáu. Quan trọng là, công ty này cảnh báo rằng rủi ro ngày càng nghiêng về khả năng gián đoạn kéo dài hơn .

Các dự báo chính:

• Khoảng cách sản lượng vùng Vịnh: Theo một đánh giá cuối tháng Tư, sản lượng vịnh Ba Tư vẫn đang thấp hơn 14,5 triệu thùng/ngày so với mức trước chiến tranh—tức là giảm 57%. Goldman ước tính việc khôi phục số thùng dầu này sẽ mất "vài tháng" ngay cả sau khi eo biển Hormuz mở cửa trở lại, với giả định mở cửa hoàn toàn, an toàn và không có đòn tấn công mới .
• Quỹ đạo giá: Cuối tháng Ba, Goldman nâng dự báo giá dầu Brent trung bình năm 2026 lên 85 USD/thùng từ mức 77 USD . Đến cuối tháng Tư, công ty nâng dự báo Brent quý 4 năm 2026 lên 90 USD/thùng từ 80 USD, với lý do sự phục hồi sản lượng vùng Vịnh chậm hơn và sự trì hoãn bình thường hóa từ giữa tháng Năm sang cuối tháng Sáu .
• Rủi ro tăng giá: Nếu quá trình bình thường hóa bị trì hoãn qua tháng Sáu, Goldman cảnh báo giá có thể nhanh chóng phá vỡ ngưỡng 100 USD/thùng . Một phân tích hồi tháng Ba định lượng rủi ro theo từng cấp độ, ước tính rằng một tháng đóng cửa hoàn toàn mà không có biện pháp bù đắp nào có thể cộng thêm 15 USD/thùng; nếu tất cả công suất đường ống dự phòng và các đợt xả kho SPR được sử dụng, mức phụ trội sẽ giảm xuống còn 8–10 USD .

Mối Nguy Hiểm ở Cả Hai Phía của Quá Trình Bình Thường Hóa

Thị trường không chỉ đối phó với sự thiếu hụt nguồn cung. Kịch bản cơ sở của Goldman đã phản ánh một cán cân cung cầu đảo chiều từ mức dư cung 1,8 triệu thùng/ngày trong năm 2025 sang mức thâm hụt dự kiến 9,6 triệu thùng/ngày trong quý 2 năm 2026 . Nhưng một khi eo biển mở cửa trở lại, lũ hàng hóa Trung Đông bị dồn nén tràn vào có thể tạo ra tình trạng dư cung đột ngột. Fitch Ratings và các thị trường tương lai hiện đang định giá cho kịch bản đảo chiều này .

Cho dù quá trình bình thường hóa kéo dài sang nửa cuối năm 2026, hay một sự mở cửa nhanh chóng gây bất ổn giá theo chiều ngược lại, thì cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz đã viết lại các phép tính của thị trường dầu mỏ toàn cầu chỉ trong vài tháng. Những tấm đệm giúp làm dịu cú sốc ban đầu là có hạn. Khi các kho dự trữ cạn kiệt và kho dự trữ chiến lược tiến đến sàn vận hành, dư địa cho những sự trì hoãn tiếp theo đang co hẹp nhanh chóng.