Cổ phiếu ASML tăng vọt 9,5% lên mức cao nhất mọi thời đại: "Quả ngọt" từ Terafab và làn sóng chi tiêu AI

Chỉ trong một phiên giao dịch ngày 11 tháng 6 năm 2026, cổ phiếu của "gã khổng lồ" công nghệ Hà Lan ASML Holding đã tăng thêm 165,29 USD, đóng cửa ở mức 1.899,48 USD và chính thức phá vỡ mức đỉnh 52 tuần trước đó . Cú nhảy vọt 9,53% này không đến từ một tiêu đề giật gân đơn lẻ, mà là đỉnh điểm của một chuỗi sự kiện thay đổi cục diện, xoay quanh tầm nhìn Terafab của tỷ phú Elon Musk, một dự báo nội bộ đầy lạc quan, và những bằng chứng mới cho thấy chu kỳ chi tiêu cho hạ tầng AI còn lâu mới kết thúc. Đây là câu chuyện về cách thị trường định giá lại vai trò độc tôn của ASML trong kỷ nguyên chip bán dẫn.

Chất xúc tác Terafab: Khi Elon Musk "đặt cược"

Ngọn lửa của đợt tăng giá này đã được nhen nhóm từ vài ngày trước. Vào ngày 6 tháng 6, ASML xác nhận Elon Musk sẽ phát biểu tại hội nghị công nghệ nội bộ của công ty để thảo luận về Terafab – một liên doanh giữa SpaceX và Tesla nhằm xây dựng một nhà máy sản xuất chip khổng lồ tại Austin, Texas . Giám đốc điều hành ASML, ông Christophe Fouquet, gọi đây là một "nỗ lực nghiêm túc" và định vị ASML như một đối tác tự nhiên .

Cuối tuần đó, chính Musk đã "đổ thêm dầu vào lửa" khi đăng trên mạng xã hội X rằng ASML "có lẽ là công ty vĩ đại nhất châu Âu" . Lời tán dương này ngay lập tức đẩy cổ phiếu tăng 5,8% vào thứ Hai, ngày 8 tháng 6 . Nhưng bản chất thực sự của vấn đề chỉ lộ diện vào ngày 11 tháng 6. Musk đã có buổi nói chuyện trực tuyến với nhân viên ASML, phác thảo quy mô đầy tham vọng của dự án. Terafab được thiết kế để sản xuất 1 terawatt sản lượng chip mỗi năm – gần gấp đôi mức tiêu thụ hiện tại của toàn bộ nước Mỹ . Chi phí ước tính cho cơ sở này đã phình lên mức từ 119 đến 122 tỷ USD . Để dễ hình dung, những ước tính ban đầu vào tháng 3 năm 2026 chỉ dừng ở con số "ít nhất 55 tỷ USD" .

Đối với ASML, ý nghĩa là vô cùng to lớn. Terafab đặt mục tiêu sản xuất chip ở tiến trình 2-nanometer và xa hơn, một nhiệm vụ bất khả thi nếu thiếu các cỗ máy quang khắc cực tím tiên tiến High-NA EUV của ASML . ASML là nhà cung cấp toàn cầu duy nhất cho những công cụ này, mỗi chiếc có giá khoảng 370–400 triệu USD . Việc giành được một khối lượng lớn đơn hàng cho những cỗ máy này, với tiến độ mà Terafab yêu cầu, sẽ là một trong những đơn hàng đơn lẻ lớn nhất lịch sử công ty .

"Cú đúp" từ nội tại: ASML tự nâng dự báo

Trong lúc câu chuyện Terafab chiếm lĩnh mặt báo, chính triển vọng tài chính nội tại của ASML cũng tạo ra một cơn gió mạnh mẽ thúc đẩy cổ phiếu. Cùng thời điểm đầu tháng Sáu, công ty đã nâng dự báo doanh thu năm 2026 lên 36–40 tỷ Euro, với lý do rõ ràng là nhu cầu từ AI đối với các công cụ quang khắc EUV độc nhất vô nhị của họ . Dự báo mới này đã củng cố quan điểm rằng ASML không chỉ là bên hưởng lợi đầu cơ từ những dự án tương lai xa vời, mà hiện tại, công ty đang trải qua một làn sóng nhu cầu tăng vọt từ toàn bộ tập khách hàng, từ TSMC, Samsung cho đến Intel .

Việc nâng dự báo diễn ra sau một nửa đầu năm 2026 đầy ấn tượng. Cổ phiếu ASML đã tăng 64% từ đầu năm trước khi cú bứt phá mới nhất này xảy ra . Những đơn hàng kỷ lục được báo cáo vào cuối tháng 1 đã đặt nền móng cho đà tăng trưởng, với lượng đặt hàng đạt 13,1 tỷ Euro, vượt xa mọi ước tính đồng thuận .

Nghịch lý của Oracle: Tin xấu với cổ đông, nhưng là "mỏ vàng" cho ngành chip

Cùng ngày ASML tăng vọt, Oracle đã công bố kết quả kinh doanh quý 4 tài khóa 2026 . Nhìn bề ngoài, các con số rất mạnh mẽ: lợi nhuận điều chỉnh trên mỗi cổ phiếu đạt 2,11 USD, vượt qua kỳ vọng 1,95 USD, và doanh thu 19,2 tỷ USD nhích hơn một chút so với dự kiến 19,1 tỷ USD . Nhưng trớ trêu thay, cổ phiếu Oracle lại lao dốc khoảng 8% .

Lý do là gì? Công ty tuyên bố kế hoạch huy động thêm 20 tỷ USD qua cổ phiếu và nợ để tài trợ cho việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI của mình . Kế hoạch tài chính đầy tham vọng này đã khiến các nhà đầu tư của Oracle lo sợ về nguy cơ pha loãng cổ phiếu và áp lực lên bảng cân đối kế toán. Trong suốt năm tài khóa, chi tiêu vốn (capex) của Oracle đã chạm mức 55,7 tỷ USD, trong khi dòng tiền hoạt động chỉ là 32 tỷ USD, khiến dòng tiền tự do âm nặng và đẩy nợ lên tới 130 tỷ USD .

Tuy nhiên, với ngành thiết bị bán dẫn, đây lại là một tín hiệu cực kỳ lạc quan. Các nhà đầu tư giải mã cơn khát vô tận về năng lực trung tâm dữ liệu của Oracle như một bằng chứng sống động rằng chu kỳ chi tiêu vốn cho chip AI vẫn đang tăng tốc, chứ không phải đạt đỉnh . Thị trường không coi khoản chi của Oracle là hoang phí, mà là một chỉ báo hàng đầu cho thấy nhu cầu bền vững và mạnh mẽ đối với những công cụ sản xuất tiên tiến mà ASML và các đồng nghiệp tạo ra .

Hiệu ứng domino lan rộng toàn ngành

Đà tăng của ASML là một phần trong cơn sóng mạnh mẽ đã nâng đỡ toàn bộ lĩnh vực thiết bị bán dẫn. Chỉ số bán dẫn Philadelphia (PHLX Semiconductor Index) đã có màn hồi phục ngoạn mục 6,5% vào ngày 8 tháng 6, nhanh chóng lấy lại những gì đã mất trong đợt bán tháo tuần trước đó . Kế hoạch chi tiêu vốn khổng lồ 52–56 tỷ USD cho năm 2026 của TSMC đã tạo ra một tông điệu lạc quan, và quan điểm chung của giới đầu tư là các nhà sản xuất chip đã bị khóa chặt trong một chu kỳ bùng nổ chi tiêu kéo dài nhiều năm .

Vào ngày 11 tháng 6, thị trường đã mua vào gần như mọi thứ liên quan đến phần cứng AI: thiết bị vốn bán dẫn, bộ nhớ, lưu trữ, mạng, và thậm chí cả cổ phiếu hạ tầng năng lượng và điện đều tăng vọt . Oracle bị "trừng phạt", nhưng chính khoản chi tiêu của họ lại trở thành món quà cho cả ngành.

"Món hời" trong mắt nhà đầu tư giá trị

Một lực đẩy tinh tế nhưng mạnh mẽ khác cũng thu hút người mua: định giá của ASML, dù đang ở mức kỷ lục, nhưng vẫn trông khá rẻ so với các công ty cùng ngành. Với mức tăng 64% từ đầu năm, ASML thực chất đã tăng trưởng kém hơn so với mặt bằng chung của ngành bán dẫn Mỹ . Các nhà phân tích mô tả cổ phiếu đang giao dịch ở mức định giá tương đối rẻ nhất trong một thập kỷ . Sự chênh lệch này đã thu hút các nhà đầu tư có ý thức về giá trị, những người nhìn thấy vị thế gần như độc quyền trong công nghệ EUV đang bị định giá thấp, đặc biệt là khi đặt trong bối cảnh tiềm năng có thêm một khách hàng khổng lồ như Terafab.

Những rủi ro không thể phớt lờ

Phiên giao dịch hưng phấn không có nghĩa là những lo ngại chính đáng biến mất:

• Nguy cơ bong bóng định giá: GF Value, một thước đo giá trị nội tại, định giá ASML vào khoảng 1.100 USD, đồng nghĩa với việc ở mức 1.899,48 USD, cổ phiếu đang giao dịch với mức phí bảo hiểm lên tới 72% . Chỉ số P/E dựa trên lợi nhuận 12 tháng gần nhất ở mức 60,8 lần, cao hơn nhiều so với mức trung vị 5 năm là 39,07 lần .
• Rủi ro thực thi của Terafab: Dù đầy tham vọng, Terafab vẫn chỉ là một dự án với lộ trình hoàn thiện đầy bất định. Hồ sơ S-1 của chính dự án cũng lưu ý rằng không có gì đảm bảo cho sự thành công của các hạng mục cụ thể . Chuyên gia phân tích Jordan Klein của Mizuho mô tả Terafab như một "quyền chọn mua tiềm năng" (call option) cho nhu cầu thiết bị sản xuất chip, chứ chưa phải là một cam kết tài chính chắc chắn .
• Tắc nghẽn trong khâu vận chuyển EUV: Ngay cả khi đơn hàng thành hiện thực, năng lực của ASML trong việc bàn giao những cỗ máy High-NA EUV cực kỳ phức tạp theo một tiến độ gấp rút là điều không hề được đảm bảo, bởi sổ đặt hàng hiện tại đã chịu áp lực cực lớn .
• Độ nhạy với chu kỳ chi tiêu: Vận mệnh của toàn bộ ngành giờ đây đã gắn kết chặt chẽ. Một sự chậm lại trong chi tiêu của các "đại gia" siêu trung tâm dữ liệu (hyperscaler), hay chỉ một dự án nhà máy lớn bị trì hoãn, cũng có thể kích hoạt một đợt điều chỉnh mạnh trên toàn bộ cổ phiếu thiết bị bán dẫn .

Cú bứt phá ngày 11 tháng 6 là một cuộc hội tụ điển hình giữa câu chuyện kể, nền tảng cơ bản, và động lực toàn ngành. Terafab cung cấp tầm nhìn, dự báo của ASML mang lại điểm tựa trong ngắn hạn, và khoản chi khủng của Oracle xác nhận xu hướng là có thật. Liệu sự hội tụ này có thể đưa cổ phiếu lên những tầm cao mới từ mức giá hiện tại hay không sẽ phụ thuộc vào việc những lời hứa hẹn trên bản vẽ có biến thành những thỏa thuận mua bán thực sự.