Bitcoin và thị trường toàn cầu phản ứng ra sao trước tuyên bố 'dàn xếp' với Iran của ông Trump?

Đáng chú ý, cả các quan chức Mỹ và Iran đều xác nhận thỏa thuận này không phải là một giải pháp cuối cùng. Bộ Ngoại giao Iran đã tuyên bố vài ngày trước đó rằng một "thỏa thuận với Mỹ là không sắp xảy ra", và các hãng tin bao gồm BBC, AP, và Axios mô tả thỏa thuận này là một "khuôn khổ bước đầu" nhằm trì hoãn những câu hỏi mang tính tồn vong . Số phận vĩnh viễn của các kho dự trữ uranium đã làm giàu của Iran, chương trình tên lửa đạn đạo, việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt, và con đường hướng tới một hiệp ước hòa bình chính thức – tất cả vẫn còn là những ẩn số .

Tiền mã hóa và chứng khoán: Cú bật tăng mạnh nhưng đầy thận trọng

Các thị trường phản ứng tức thì và dữ dội trước thông báo này – nhưng đà tăng giống một cú bùng nổ của sự nhẹ nhõm hơn là sự bùng nổ của niềm tin.

Bitcoin giao dịch quanh mức 63.653 USD vào đầu ngày 12 tháng 6, tăng 3,3% trong ngày . Thị trường tiền mã hóa nói chung cũng diễn biến theo: Solana dẫn đầu với mức tăng 5,7% lên 66,89 USD, XRP tăng thêm 4,0% và Ether tăng 3,0% . Thị trường chứng khoán toàn cầu cũng tăng vọt sau khi ông Trump xác nhận đã hủy bỏ các cuộc không kích theo kế hoạch, với các chỉ số chứng khoán ghi nhận mức tăng trên diện rộng .

Hành động giá này đánh dấu một bước ngoặt lớn so với những tuần trước đó. Chỉ một ngày trước, vào ngày 11 tháng 6, các đồng tiền mã hóa chủ chốt gần như đi ngang hoặc giảm nhẹ khi quân đội Mỹ tấn công "nhiều mục tiêu" bên trong Iran, và Chỉ số Sợ hãi & Tham lam Tiền mã hóa phản ánh sự bi quan sâu sắc .

'Cuộc tắm máu' trước cú bật tăng

Để hiểu tại sao đợt phục hồi ngày 12 tháng 6 lại tạo cảm giác mong manh đến vậy, cần phải nhìn lại những gì thị trường đã trải qua trong tháng 5 và đầu tháng 6.

Các đợt thanh lý. Ở đỉnh điểm căng thẳng với Iran, các vị thế tiền mã hóa sử dụng đòn bẩy đã bị xóa sổ trong những đợt bán tháo dây chuyền. Hơn 400 triệu USD đã bị thanh lý chỉ trong một ngày vào cuối tháng 5 . Vào những thời điểm tồi tệ nhất, khối lượng thanh lý đạt gần 1 tỷ USD trong 24 giờ, với phần lớn đến từ các vị thế mua (long) sử dụng đòn bẩy quá mức, vốn đặt cược vào một sự phục hồi đã không bao giờ đến .

Dòng tiền rút khỏi ETF. Dòng tiền của các tổ chức đã tháo chạy. Các sản phẩm đầu tư tiền mã hóa ghi nhận dòng tiền rút ra 1,47 tỷ USD chỉ trong một tuần vào thời điểm tâm lý ngại rủi ro lên cao trào . Trải qua chín phiên giao dịch liên tiếp, các quỹ ETF Bitcoin chứng kiến tổng dòng tiền rút ra lên tới 2,85 tỷ USD . Trong suốt hai tuần vào cuối tháng 5, dòng tiền rút ra này đã vượt qua con số 2,5 tỷ USD .

Nỗi sợ hãi cực độ. Chỉ số Sợ hãi & Tham lam Tiền mã hóa ở mức 12 trong những ngày ngay trước thông báo ngày 12 tháng 6 của ông Trump, thấp hơn nhiều so với ngưỡng "Sợ hãi Cực độ" là 25 và dao động gần các mức vốn thường gắn liền với các thị trường con gấu sâu sắc trong lịch sử . Chỉ số này hầu như không nhúc nhích khỏi vùng đó trong nhiều tuần, cho thấy đợt tăng giá vào ngày 12 tháng 6 đã chẳng giúp khôi phục được bao nhiêu niềm tin thực sự .

Tại sao giới giao dịch không hoàn toàn tin vào đợt phục hồi

Sự hoài nghi của thị trường không chỉ là sự bi quan – nó có cơ sở từ cấu trúc của thỏa thuận và lịch sử gần đây.

Thứ nhất, khuôn khổ 60 ngày về bản chất là mong manh. Đầu tháng 6, khi ông Trump phát tín hiệu rằng mình "không vội" ký thỏa thuận với Iran, Bitcoin ngay lập tức đi ngang và khối lượng giao dịch hàng ngày giảm 9%, bộc lộ mức độ gắn kết chặt chẽ của giá tiền mã hóa với bất kỳ dấu hiệu trì hoãn hay đổ vỡ nào . Tỷ lệ đặt cược trên Polymarket về một thỏa thuận hòa bình vĩnh viễn Mỹ-Iran vẫn ở mức dưới 50% ngay cả sau thông báo, phản ánh sự nghi ngờ rộng rãi rằng biên bản ghi nhớ này sẽ phát triển thành một giải pháp lâu bền .

Thứ hai, những thất bại ngoại giao trước đó đã tập cho giới giao dịch thói quen bán tin khi các cuộc đàm phán đình trệ. Hồi tháng 4, Iran đã bác bỏ đề xuất ngừng bắn 45 ngày, làm sụp đổ các cuộc đàm phán hòa bình vốn đã từng đẩy Bitcoin vượt qua 70.000 USD chỉ trong vài giờ . Mỗi sự đổ vỡ trong đàm phán suốt mùa xuân đều kích hoạt những đợt bán tháo ngay lập tức và mạnh mẽ đối với Bitcoin, cùng với một cuộc tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro .

Các nhà phân tích nhận định về cú bật tăng ngày 12 tháng 6 đều nhất quán mô tả nó như một đợt phục hồi kỹ thuật từ vùng đáy của nỗi sợ hãi cực độ, không phải là sự khởi đầu của một xu hướng tăng mới dựa trên các yếu tố cơ bản . Quan điểm chung của giới giao dịch là thỏa thuận này đã mua được 60 ngày bình yên, nhưng các vấn đề hạt nhân và trừng phạt chưa được giải quyết có thể dễ dàng khơi mào trở lại các đợt dịch chuyển trạng thái "ngại rủi ro" (risk-off) trước khi thời hạn đó kết thúc.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Đối với tiền mã hóa và các thị trường tài chính rộng lớn hơn, con đường phía trước phụ thuộc hoàn toàn vào việc liệu 60 ngày tới có tạo ra được một khuôn khổ vĩnh viễn hay không – hay sẽ sụp đổ dưới sức nặng của những vấn đề chưa được giải quyết mà chính nó được thiết kế để trì hoãn. Cho đến lúc đó, mỗi tuyên bố từ Washington hay Tehran, mỗi lời đồn đại về việc dỡ bỏ trừng phạt hay làm giàu uranium, nhiều khả năng sẽ tiếp tục tác động đến Bitcoin và các tài sản rủi ro với độ nhạy cảm "như kim châm" mà giới giao dịch đã quá quen thuộc.