Giá dầu 'quay xe' chóng mặt: Hormuz bị phong tỏa, Trump hủy kích, thị trường lao dốc

Giới đầu tư dầu mỏ đã trải qua một ngày thứ Năm (11/6/2026) đầy "chao đảo" khi giá dầu thô dao động dữ dội giữa cú sốc nguồn cung và hy vọng hòa bình mong manh. Phiên giao dịch mở cửa với việc Iran chính thức đóng cửa eo biển Hormuz và Mỹ tiến hành các cuộc không kích mới, đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 95 USD/thùng . Nhưng chỉ trong vài giờ, Tổng thống Donald Trump tuyên bố hủy bỏ các cuộc tấn công đã lên kế hoạch và ám chỉ một thỏa thuận có thể đạt được, kích hoạt một đợt bán tháo mạnh, xóa sạch mọi mức tăng trước đó và kéo Brent về gần 90 USD/thùng . Đây là diễn biến chi tiết của từng sự kiện, những gì biến động giá tiết lộ về tâm lý thị trường, và lý do tại sao bức tranh nguồn cung vật chất thực sự còn đáng ngại hơn nhiều so với mức giá đóng cửa.

Hormuz chính thức bị phong tỏa: Từ thực tế thành tuyên bố

Buổi sáng bắt đầu với một bước leo thang quyết định. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố eo biển Hormuz "đóng cửa với tất cả tàu thuyền, bao gồm cả tàu chở dầu và tàu thương mại" và cảnh báo bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua sẽ bị nhắm mục tiêu . Lệnh này nhanh chóng được cơ quan hàng hải của Iran xác nhận là lệnh đóng cửa hoàn toàn "cho đến khi có thông báo mới" . Dù eo biển này đã bị phong tỏa trên thực tế trong nhiều tháng, đây là khoảnh khắc lệnh phong tỏa chuyển thành chính sách nhắm mục tiêu rõ ràng — một sự thay đổi đánh dấu 72 giờ leo thang căng thẳng dữ dội nhất kể từ tháng Ba .

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã phản bác tuyên bố này trong vòng vài giờ, nói rằng tàu thương mại vẫn đang qua lại , nhưng phản ứng của thị trường là ngay lập tức. Hợp đồng tương lai dầu Brent tăng 2,30 USD, tương đương 2,47%, lên 95,40 USD/thùng, và dầu WTI tăng vọt 4% lên trên 93 USD . Eo biển Hormuz thường xử lý khoảng một phần năm lượng dầu khí vận chuyển toàn cầu , vì vậy bất kỳ lệnh đóng cửa chính thức nào cũng sẽ kích hoạt phản ứng giá dữ dội.

Mỹ không kích, Iran trả đũa, và lời đe dọa đảo Kharg

Tuyên bố về Hormuz không diễn ra trong chân không. CENTCOM đã tiến hành các cuộc không kích mới vào các cơ sở quân sự của Iran trong đêm, và IRGC đã trả đũa bằng cách tấn công các cơ sở quân sự Mỹ ở Jordan . Bahrain đã kích hoạt còi báo động, và Kuwait tạm thời đóng cửa không phận .

Tổng thống Trump sau đó còn đổ thêm dầu vào lửa, cảnh báo ông có thể chiếm giữ đảo Kharg — nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran — và giành toàn quyền kiểm soát các lĩnh vực dầu khí của Iran . Lời đe dọa đó đã đưa hợp đồng dầu thô tương lai lên mức cao nhất trong phiên, với một số loại dầu chuẩn ghi nhận WTI tăng hơn 3 USD .

Cú quay xe ngoạn mục: Trump hủy các cuộc không kích

Đà tăng giá chỉ kéo dài vài giờ. Tổng thống Trump đăng tải rằng ông đã hủy bỏ các cuộc tấn công quân sự đã lên kế hoạch vào Iran vì các cuộc thảo luận đã tiến tới cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và một liên minh rộng lớn các cường quốc trong khu vực . Chỉ với một tuyên bố duy nhất đó, thị trường đã quay ngoắt 180 độ từ việc định giá một khoản phí bảo hiểm chiến tranh toàn diện sang định giá một lệnh ngừng bắn sắp xảy ra.

Hợp đồng dầu Brent tương lai sụp đổ 2,50 USD, tương đương 2,7%, xuống còn 90,60 USD/thùng vào lúc 2:38 chiều theo giờ miền Đông nước Mỹ (EDT) . Dầu WTI giao tháng 7 đóng cửa giảm 2,32 USD, tương đương 2,58% trong phiên, xóa sạch hoàn toàn mức tăng trước đó . Biến động giá là một sự đảo chiều điển hình do tâm lý chi phối: chính dòng tiền từ các thuật toán đã đẩy giá tăng suốt buổi sáng nay đã đảo chiều trong vài phút khi các thuật toán chạy theo tiêu đề tin tức và các nhà giao dịch tự doanh đồng loạt nhấn nút bán. Một nhà phân tích mô tả giá dầu thô là "vô cùng biến động vào thứ Năm, dao động mạnh lên xuống nhiều lần" .

Rystad Energy cảnh báo: Dầu 150 USD vẫn là kịch bản khả thi

Dù giá giảm sốc trong ngày, những cảnh báo về nguồn cung từ Rystad Energy lại vẽ nên một câu chuyện đen tối hơn nhiều so với những gì giá đóng cửa ngụ ý.

Rystad ước tính rằng nếu xung đột Mỹ-Iran thực sự tái diễn trên diện rộng, giá dầu có thể tiến tới mức 150 USD mỗi thùng . Jorge Leon, Phó chủ tịch cấp cao kiêm Trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad, nói rằng còn "quá sớm để nói liệu đợt leo thang hiện tại đánh dấu sự tái khởi động hoàn toàn các hành động thù địch hay chỉ là một giai đoạn nguy hiểm nhưng vẫn có thể kiểm soát được" .

Công ty tư vấn này cũng tiết lộ rằng cuộc chiến ở Trung Đông đã xóa sổ khoảng 1 tỷ thùng dầu thô cung cấp tích lũy khỏi thị trường toàn cầu trong ba tháng — tương đương 2,5 lần toàn bộ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của Mỹ . Trong báo cáo Cân bằng Thị trường Dầu tháng 5 năm 2026, Rystad lưu ý cuộc khủng hoảng Hormuz đã "định hình lại cán cân dầu thô toàn cầu", buộc các nhà máy lọc dầu trên khắp châu Á, Trung Đông và châu Âu phải cắt giảm công suất . Ngay cả khi eo biển mở cửa trở lại, Rystad cảnh báo hầu hết các tài sản sẽ cần từ 4 đến 7 tuần để khởi động lại sản xuất , nghĩa là thị trường vật chất sẽ vẫn thắt chặt rất lâu sau bất kỳ đột phá ngoại giao nào.

Tehran phát tín hiệu chưa có thỏa thuận nào — Cuộc khủng hoảng nguồn cung vẫn tiếp diễn

Rủi ro lớn nhất cho những nhà giao dịch đã "mua vào" câu chuyện hòa bình là Tehran đã nói rõ rằng chưa có thỏa thuận nào được đạt tới. Bộ chỉ huy quân sự hỗn hợp hàng đầu của Iran cho biết việc đóng cửa Hormuz là phản ứng trực tiếp trước các cuộc tấn công của Mỹ và eo biển sẽ vẫn bị đóng . Truyền thông nhà nước Iran hôm 1/6 đã đưa tin Tehran đã ngừng đàm phán với Washington thông qua các bên trung gian , và vài tuần trước đó, Bộ Ngoại giao Iran nói rằng một thỏa thuận cuối cùng "không sắp xảy ra" .

Ngay trong thứ Năm, các quan chức Mỹ và Iran vẫn đang cố gắng đàm phán gián tiếp qua các nhà hòa giải, nhưng các cuộc tấn công mới tiếp tục xé nát lệnh ngừng bắn mong manh từ tháng Tư . Mô thức này đã trở nên quen thuộc: ông Trump nói một thỏa thuận sắp đạt được, thị trường nhanh chóng định giá cho một giải pháp, và Tehran ra tín hiệu ngược lại, khiến sự gián đoạn nguồn cung vật chất vẫn không thay đổi.

Tâm lý 'quay xe', thực tế không đổi

Biến động giá phiên thứ Năm là một ví dụ kịch tính về việc thị trường dầu mỏ có thể đảo chiều nhanh như thế nào giữa phí bảo hiểm chiến tranh và hy vọng hòa bình. Biến động trong ngày hoàn toàn bị chi phối bởi sự thay đổi kỳ vọng về rủi ro nguồn cung trong tương lai, chứ không phải bởi bất kỳ thay đổi thực tế nào về dòng chảy dầu thô.

Eo biển Hormuz vẫn chính thức bị đóng. Khoảng 1 tỷ thùng nguồn cung tích lũy đã bị mất. Kịch bản giá "thảm họa" 150 USD/thùng của Rystad vẫn chưa bị loại bỏ khỏi định giá. Cho đến khi các tàu chở dầu thực sự bắt đầu di chuyển qua eo biển một lần nữa, cú sốc nguồn cung đang định hình lại cán cân dầu thô toàn cầu sẽ vẫn tồn tại — bất kể biểu đồ giá trong ngày nói lên điều gì.