Chiến tranh Ukraine đã thực sự kéo dài hơn Thế chiến thứ nhất

Vào ngày 11 tháng 6 năm 2026, cuộc chiến tranh toàn diện ở Ukraine đã đạt đến một cột mốc lịch sử ảm đạm. Cuộc xung đột bước sang ngày thứ 1.569, chính thức vượt qua độ dài của Thế chiến thứ nhất (WWI), được ghi nhận trong lịch sử là 1.568 ngày, từ ngày 28 tháng 7 năm 1914 đến ngày 11 tháng 11 năm 1918 . Trước đó, cuộc chiến này cũng đã kéo dài hơn Thế chiến thứ hai vào đầu năm 2026 .

Cột mốc này không chỉ là một sự tò mò về lịch; nó nhấn mạnh một cuộc xung đột mà ban đầu được dự đoán là một đòn “đánh nhanh thắng nhanh”, nhưng thay vào đó đã hóa rắn thành một cuộc chiến tiêu hao dai dẳng. Các lực lượng Nga từng lên kế hoạch chiếm Kyiv trong vài ngày, một mục tiêu đã thất bại ngay lập tức và giờ đây đã bị từ bỏ suốt hơn bốn năm .

Âm vọng của Đại chiến và giới hạn của sự so sánh

Cột mốc về thời gian này tự nhiên gợi lên những so sánh với Thế chiến I. Cả hai cuộc chiến đều có đặc điểm là những chiến tuyến tàn khốc, giằng co, nơi tiến triển được đo bằng mét thay vì cây số. Những vị trí kiên cố tĩnh tại – dày đặc bãi mìn, chiến hào và những đợt pháo kích liên miên – là một âm vọng rõ rệt của Mặt trận phía Tây . Sự sụp đổ của kế hoạch tấn công chớp nhoáng ban đầu của Nga phản chiếu thất bại của Kế hoạch Schlieffen năm 1914, vốn hứa hẹn một chiến thắng nhanh chóng nhưng lại dẫn đến một thế bế tắc kéo dài . Cả hai đều đã trở thành những cuộc chiến tiêu hao vật chất ở quy mô công nghiệp, nơi năng lực sản xuất và dự trữ nhân lực của một quốc gia có thể mang tính quyết định không kém gì các cuộc điều động trên chiến trường .

Tuy nhiên, các nhà sử học kêu gọi nên hạn chế sự so sánh này. Thế chiến I là một cuộc xung đột toàn cầu thực sự với sự tham gia của hàng chục quốc gia và nhiều chiến trường, trong khi chiến tranh ở Ukraine vẫn là một cuộc xung đột khu vực tập trung vào một quốc gia duy nhất . Hơn nữa, bối cảnh công nghệ của thế kỷ 21 – bao gồm giám sát bằng máy bay không người lái, tên lửa dẫn đường chính xác, chiến tranh mạng tiên tiến, và tình báo vệ tinh thời gian thực – tạo ra một môi trường tác chiến khác biệt cơ bản so với các cuộc tấn công bộ binh quy mô lớn và sức mạnh không quân sơ khai đầu thế kỷ 20 .

Bế tắc ngoại giao và bước ngoặt hướng về châu Âu

Ngày này cũng đánh dấu một bước ngoặt ngoại giao đáng kể. Đầu tháng 2 năm 2026, Hoa Kỳ đã đặt ra một hạn chót cứng rắn vào tháng 6 cho Ukraine và Nga để đạt được một thỏa thuận hòa bình, cảnh báo sẽ gây sức ép lên cả hai bên nếu thời hạn không được đáp ứng . Cuộc đàm phán ba bên cấp cao do Mỹ dẫn đầu tại Geneva đã sụp đổ vào tháng 2 mà không có đột phá nào, và hạn chót tháng 6 đã trôi qua mà không có thỏa thuận .

Sau thời hạn đó, Mỹ đã thực sự lùi bước khỏi vai trò trung gian hòa giải chính của mình . Đáp lại, Ukraine ngay lập tức xoay trục sang một lộ trình hòa giải do châu Âu dẫn dắt. Vào ngày 7 tháng 6 năm 2026, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã gặp các nhà lãnh đạo của Anh, Đức và Pháp tại London để thảo luận về một cách tiếp cận chủ động hơn của châu Âu đối với các cuộc đàm phán hòa bình . Các cường quốc châu Âu hiện đang dự tính một vai trò quyết đoán hơn sau hơn một năm chứng kiến những gì họ coi là nỗ lực hòa giải không hiệu quả của Mỹ thất bại trong việc phá vỡ thế bế tắc, vốn chủ yếu bắt nguồn từ những yêu sách lãnh thổ cứng rắn của Moscow .

Dư luận Ukraine: Nghịch lý của sự mỏi mệt chiến tranh và ý chí kiên cường

Bên dưới những thống kê chiến trường và các động thái ngoại giao, tâm trạng của công chúng Ukraine phản ánh một sự nhị nguyên phức tạp. Dữ liệu cho thấy một bộ phận dân cư đã chuyển hẳn sang mong muốn chấm dứt chiến tranh bằng thương lượng, nhưng vẫn vô cùng kiên cường và không sẵn lòng đầu hàng trước những điều khoản bất lợi.

• Sự chuyển dịch sang đàm phán: Sự xoay chuyển trong tâm lý công chúng là hết sức ấn tượng. Một cuộc thăm dò của Gallup vào tháng 7 năm 2025 cho thấy 69% người Ukraine hiện muốn chiến tranh kết thúc thông qua đàm phán càng sớm càng tốt, chỉ có 24% ủng hộ việc tiếp tục chiến đấu cho đến khi chiến thắng . Đây là một sự đảo ngược gần như hoàn toàn so với đầu năm 2022, khi có 73% ủng hộ chiến đấu đến cùng . Các cuộc thăm dò của Lord Ashcroft từ tháng 5 năm 2026 xác nhận rằng ít người thấy một kết thúc nhanh chóng; chỉ khoảng một phần ba số người được hỏi mong đợi chiến tranh sẽ kết thúc vào cuối năm 2026 .

• Giới hạn cứng rắn về nhượng bộ: Mong muốn chấm dứt giao tranh không đồng nghĩa với việc sẵn sàng chấp nhận bất kỳ thỏa thuận nào. Một cuộc thăm dò tháng 12 năm 2025 của Viện Xã hội học Quốc tế Kyiv (KIIS) cho thấy trong khi 72% người Ukraine sẽ chấp nhận một thỏa thuận duy trì chiến tuyến hiện tại và một số thỏa hiệp, thì một tỉ lệ đáng kinh ngạc là 52% phản đối dứt khoát việc nhượng toàn bộ vùng Donbas cho Nga kiểm soát, ngay cả khi đổi lại nhận được các đảm bảo an ninh .

• Ý chí chịu đựng: Điều này tạo nên nghịch lý trung tâm của dư luận Ukraine. Mặc dù có mong muốn hòa bình rõ ràng, một tỉ lệ mạnh mẽ là 65% số người được hỏi quyết tâm chịu đựng cuộc chiến bao lâu cần thiết để đảm bảo một vị thế đàm phán tốt hơn . Con số này thực tế đã tăng từ 54% vào tháng 3 năm 2025, cho thấy sự mệt mỏi vì chiến tranh đã không bẻ gãy ý chí tập thể để chống lại một nền hòa bình tồi tệ .

• Niềm tin xa vời vào chiến thắng: Niềm tin vào một chiến thắng cuối cùng vẫn ở mức cao đáng kể. Một cuộc khảo sát đầu năm 2026 cho thấy 83,9% người Ukraine vẫn tin vào thắng lợi của Ukraine, mặc dù phần lớn hiện coi đây là một kết quả đạt được thông qua đàm phán hơn là chinh phục quân sự hoàn toàn . Mốc thời gian cho việc đó xảy ra vẫn còn xa; một cuộc thăm dò của KIIS vào tháng 2 năm 2026 cho thấy 43% không tin rằng chiến tranh sẽ kết thúc trong năm 2026 .

Bức tranh tổng thể không phải là một xã hội tan vỡ, mà là một xã hội vô cùng mệt mỏi, đã đo sức chịu đựng của mình bằng thời gian của một cuộc thế chiến – và sẵn sàng tiếp tục nếu một giải pháp công bằng vẫn nằm ngoài tầm với.