Không gian và thời gian có thực sự sinh ra từ vụ nổ Big Bang?

Điều gì là đồng thuận khoa học?

• Mô hình Vụ Nổ Lớn (Big Bang) mô tả thành công một vũ trụ đang giãn nở, bắt nguồn từ một trạng thái sơ khai cực kỳ nóng và đặc .

• Mô hình Vũ trụ học tiêu chuẩn ngày nay, gọi là ΛCDM (viết tắt của hằng số vũ trụ học Lambda - năng lượng tối và vật chất tối lạnh), tương thích một cách xuất sắc với các quan sát thực tế, như sự phân bố vật chất và bức xạ nền vũ trụ .

• Trong văn hóa đại chúng, chúng ta thường nghe nói rằng vũ trụ "bắt đầu từ vụ nổ Big Bang". Tuy nhiên, cách diễn đạt này mạnh mẽ hơn nhiều so với những gì mà vật lý học đã được kiểm chứng có thể chứng minh .

Điều gì chưa được xác nhận?

• NASA, một cơ quan hàng đầu thế giới, đưa ra một tuyên bố hết sức thận trọng: các nhà nghiên cứu không biết chắc điều gì đã có trước giai đoạn "lạm phát vũ trụ" (cosmic inflation) hoặc điều gì đã thúc đẩy nó . Giai đoạn này là một phần không thể thiếu trong mô hình Big Bang hiện đại, mô tả vũ trụ giãn nở nhanh hơn tốc độ ánh sáng trong một tích tắc.

• Câu hỏi liệu có một "trước Big Bang" hay không, hay liệu chính không-thời gian có được sinh ra tại thời điểm đó, nằm ở ranh giới của những mô hình đã được kiểm chứng của chúng ta .

• Phép tính ngược thời gian trong khuôn khổ Thuyết Tương đối Tổng quát sẽ dẫn đến một "điểm kỳ dị" (singularity) ở thời điểm ban đầu. Tuy nhiên, một điểm kỳ dị thường được các nhà vật lý lý giải như một tín hiệu cho thấy lý thuyết hiện tại không còn hiệu lực trong những điều kiện cực hạn đó, chứ không phải là một thực tại vật lý đã được quan sát trực tiếp . Để hiểu được khoảnh khắc đó, chúng ta cần một lý thuyết hấp dẫn lượng tử có thể dung hòa Cơ học Lượng tử và Thuyết Tương đối – điều mà giới khoa học vẫn đang nỗ lực tìm kiếm.

Đâu là cách diễn đạt chính xác?

Thay vì nói "không gian và thời gian sinh ra từ Big Bang", một phát biểu chuẩn xác hơn sẽ là:

Đồng thuận khoa học là vũ trụ quan sát được của chúng ta khởi phát từ một trạng thái sơ khai cực nóng, cực đặc và đã giãn nở kể từ đó. Không có đồng thuận nào cho rằng điều này chứng minh chắc chắn không gian và thời gian được tạo ra từ hư vô tuyệt đối.

Những điều cần lưu ý khi tranh luận

• Nếu ai đó nói: "Vật lý học đã chứng minh không gian và thời gian được sinh ra từ Big Bang", đây là một tuyên bố quá mạnh mẽ và không chính xác về mặt khoa học .

• Nếu ai đó nói: "Theo như một số mô hình vũ trụ học, Big Bang chính là sự khởi đầu của không-thời gian của chúng ta", đó là một lập luận có thể bảo vệ được và phù hợp hơn với sự thận trọng của giới học thuật .

• Nếu ai đó từ đó trực tiếp suy ra sự tồn tại của một đấng sáng tạo, thì đó là một bước suy luận siêu hình, không phải là một kết luận được rút ra một cách đơn giản từ chính bản thân ngành vật lý thiên văn .