Cuộc không kích bằng UAV ồ ạt của Nga giết chết 10 người khi Tổng thống Zelenskyy theo đuổi hòa bình tại Hội nghị thượng đỉnh Bắc Âu

Việc một cuộc bắn phá dân sự quy mô lớn diễn ra song song với các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra đã làm nổi bật một hình mẫu quen thuộc: Nga thường leo thang áp lực quân sự vào những thời điểm ngoại giao nhạy cảm.

Thế hệ UAV mới của Nga

Cuộc tấn công này nằm trong một xu hướng rộng lớn hơn về sự phát triển của chiến tranh UAV Nga. Các lực lượng Nga đang ngày càng chuyển từ các mẫu UAV cánh quạt chậm hơn như Shahed-136 (được biết đến trong nước với tên Geran-2) sang một dòng UAV phản lực mới, gây ra thách thức lớn hơn đáng kể cho hệ thống phòng không Ukraine.

• Geran-3 và Geran-4: Nga đã tích cực triển khai Geran-3 phản lực từ giữa năm 2025. Đến tháng 5 năm 2026, họ giới thiệu mẫu Geran-4 tiên tiến hơn, có thể đạt tốc độ lên đến 500 km/h, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn hơn nhiều . Tình báo quân sự Ukraine (HUR) đã xác định các động cơ phản lực dòng turbo do Trung Quốc sản xuất, chẳng hạn như Telefly TF-TJ2000A, bên trong những UAV mới này .
• Geran-5: Một nền tảng mang đặc tính của tên lửa hành trình mới, Geran-5, ra mắt lần đầu vào tháng 1 năm 2026 và đã được đưa vào sản xuất hàng loạt. Nó có đầu đạn lớn hơn, nặng 90 kg và tầm bắn lên đến 1.000 km .
• Mục tiêu sản xuất: Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, Tướng Oleksandr Syrskyi, đã cảnh báo rằng Nga có kế hoạch để UAV phản lực chiếm tới 50% tổng số các cuộc tấn công tầm xa bằng UAV . Tình báo Ukraine báo cáo rằng năng lực sản xuất hàng tháng của Nga đối với các hệ thống mới này có thể đạt 500 chiếc, như một phần của kế hoạch rộng lớn hơn nhằm sản xuất hàng chục nghìn UAV tấn công mỗi năm .

Chiến dịch phản công của Ukraine nhằm vào hạ tầng năng lượng Nga

Song song với sự leo thang trên không của Nga, Ukraine đã gia tăng đáng kể chiến dịch tấn công tầm xa vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga, nhằm làm tê liệt một nguồn tài chính quan trọng cho bộ máy chiến tranh của Moscow.

Tháng 5 năm 2026 là tháng có cường độ tấn công dữ dội nhất trong năm, khi các lực lượng Ukraine đã đánh trúng 18 cơ sở hạ tầng dầu khí riêng biệt của Nga, bao gồm nhiều nhà máy lọc dầu, kho chứa và trung tâm đường ống . Hiệu quả tích lũy của chiến dịch bền bỉ này là rất đáng kể:

• Năng lực lọc dầu bị tê liệt: Một loạt các cuộc tấn công đã buộc gần như tất cả các nhà máy lọc dầu lớn ở miền trung nước Nga phải đóng cửa hoặc cắt giảm nghiêm trọng sản lượng. Các cơ sở bị ảnh hưởng có tổng công suất chế biến hơn 83 triệu tấn mỗi năm, chiếm khoảng một phần tư tổng năng lực lọc dầu của Nga .
• Gián đoạn xuất khẩu: Các cuộc tấn công vào các cảng xuất khẩu quan trọng như Ust-Luga và Primorsk trên Biển Baltic đã làm gián đoạn tới 40% thu nhập từ xuất khẩu dầu của Nga, khiến khoảng 2 triệu thùng dầu mỗi ngày bị loại khỏi thị trường - sự gián đoạn đáng kể nhất trong lịch sử nước Nga hiện đại .
• Khủng hoảng nhiên liệu trong nước: Việc liên tục nhắm mục tiêu vào các nhà máy lọc dầu và kho chứa kể từ tháng 8 năm 2025 đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng nhiên liệu lan rộng trong chính nước Nga, gây ra tình trạng xếp hàng dài và thiếu hụt . Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đánh giá rằng tác động của các cuộc tấn công bằng UAV này sẽ kìm hãm tỷ lệ chế biến dầu của Nga ít nhất đến giữa năm 2026 .

Cuộc tấn công ngày 8-9 tháng 6 và bối cảnh rộng lớn hơn của cuộc chiến trên không leo thang minh họa cho một vòng xoáy leo thang lẫn nhau đầy ảm đạm. Khi Ukraine chứng tỏ khả năng ngày càng tăng trong việc giáng những đòn kinh tế vào sâu trong lãnh thổ Nga, Moscow đáp trả bằng những làn sóng tấn công trên không ngày càng lớn vào các thành phố Ukraine, triển khai công nghệ UAV thế hệ mới được thiết kế để áp đảo và làm cạn kiệt hệ thống phòng không của Ukraine.