Vào sáng thứ Hai, ngày 8 tháng 6 năm 2026, ông Trump đã gọi điện cho ông Netanyahu và đưa ra một cảnh báo rõ ràng. Ông nói với nhà lãnh đạo Israel rằng Mỹ và Iran đang tiến gần đến một bước đột phá trong một thỏa thuận hạt nhân toàn diện và việc Israel tiếp tục tấn công sẽ gây nguy hiểm cho tiến trình đó
. Theo nhiều báo cáo, thông điệp của ông Trump rất thẳng thừng: “Ông có thể sẽ sớm phải một mình đối đầu với Iran”
. Một bản tin khác dẫn lời ông nói: “Bibi, tốt hơn hết là ông nên cẩn thận, nếu không ông sẽ sớm phải tự lo liệu đấy”
.
Ông Netanyahu sau đó đã chỉ thị cho quân đội Israel dừng hành động . Việc chấm dứt các hành động thù địch chỉ sau 15 giờ đã đẩy Israel vào một vị thế nằm ngoài dự đoán. Tờ New York Times đưa tin rằng tình tiết này đã khiến Israel và nhà lãnh đạo của họ “dường như phụ thuộc vào ông Trump nhiều hơn trước”
. Nếu như ông Netanyahu có ý định phá hoại tiến trình ngoại giao mà ông Trump đang theo đuổi với Iran, thì việc tổng thống Mỹ nhất quyết yêu cầu xuống thang – và việc Israel rút lui khỏi một chiến dịch lớn đã lên kế hoạch – báo hiệu rằng mục tiêu đó đã không đạt được
.
Giá dầu đã phản ứng gay gắt trước sự kiện thù địch đột ngột dừng lại. Trong lúc các đòn tấn công ăn miếng trả miếng diễn ra, giá dầu Brent đã có lúc tăng vọt tới 5%, nhưng nhanh chóng mất hết đà tăng sau khi Iran và Israel tuyên bố tạm dừng tấn công
. Đến thứ Ba, ngày 9 tháng 6, dầu Brent giao dịch ở mức khoảng 93,34 USD một thùng, giảm 1%, trong khi dầu thô West Texas Intermediate trượt về mốc 90 USD
. Mối đe dọa trước mắt đã lắng xuống, nhưng giới giao dịch vẫn thận trọng vì hai lý do: cả hai bên đều cảnh báo có thể tái khởi động các hành động thù địch, và eo biển Hormuz – điểm nghẽn quan trọng đối với khoảng 20% lưu lượng vận chuyển dầu toàn cầu – vẫn chưa được mở cửa hoàn toàn trở lại
.
Diễn biến này tương đồng với lệnh ngừng bắn rộng lớn hơn được công bố vào đầu tháng 4 năm 2026, khi giá dầu ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, giảm 16% và đưa giá dầu Brent xuống dưới 95 USD . Ngay cả khi đó, các nhà phân tích vẫn cảnh báo giá dầu sẽ phải mất vài tháng để bình ổn trở lại mức trước xung đột khoảng 70 USD một thùng, phần lớn là do cơ sở hạ tầng bị hư hại và sự chậm trễ trong việc mở lại các tuyến đường vận chuyển
. Sự bùng phát hồi tháng Sáu cho thấy sự biến động do tác động của các tin tức giật gân sẽ vẫn còn dai dẳng chừng nào khuôn khổ ngoại giao còn mỏng manh
.
Sự can thiệp của ông Trump đã điều chỉnh lại các mối quan hệ trọng yếu trong khu vực. Khi Washington tập trung vào việc đàm phán một thỏa thuận hạt nhân toàn diện với Tehran, Mỹ đã nói với Iran rằng Israel sẽ dừng các cuộc tấn công nếu Iran ngừng tên lửa của mình; Iran sau đó tuyên bố sẽ dừng các hoạt động tấn công
. Tổng thống đã định hình việc xuống thang là điều cần thiết để duy trì cánh cửa ngoại giao
.
Động lực giữa Mỹ và Israel là nơi hứng chịu căng thẳng rõ rệt nhất. Việc ông Trump sẵn sàng công khai ra tín hiệu sẽ rút lại sự hỗ trợ của Mỹ – và nói với Financial Times rằng ông là “người quyết định” và ông Netanyahu “không phải là người quyết định” – đã nhấn mạnh rằng sự tự do hành động quân sự của Israel chống lại Iran giờ đây vận hành trong giới hạn do lịch trình ngoại giao của ông Trump đặt ra . Ông Netanyahu đã công khai ghi nhận công lao của ông Trump trong việc thúc giục cả hai bên chấm dứt thù địch, nhưng sự việc này đã phơi bày một rạn nứt sâu sắc hơn nhiều so với những va chạm đồng minh thông thường
. Mặc dù khuôn khổ ngừng bắn mong manh được bảo toàn, nhưng việc không có một lộ trình rõ ràng hướng tới hòa bình lâu dài khiến triển vọng dài hạn cho ngoại giao khu vực vẫn chưa chắc chắn
.
Việc ông Netanyahu đồng ý dừng tay sau cảnh báo của ông Trump đã đặt ông vào tình thế chính trị mong manh. Tờ New York Times nhận định rằng sự đảo ngược nhanh chóng này đã khiến Israel trông có vẻ phụ thuộc vào tổng thống Mỹ nhiều hơn trước . Nhận thức này có thể sẽ tiếp thêm nhiên liệu cho những chỉ trích trong nước. Nếu như động thái leo thang ban đầu của ông Netanyahu là nhằm thử thách hoặc phá hoại các cuộc đàm phán do ông Trump làm trung gian, thì vị tổng thống này đã qua mặt bằng cách ép buộc dừng lại trước khi Israel có thể thực thi toàn bộ kế hoạch của mình
.
Thông điệp công khai của ông Netanyahu đã cố gắng giành lại câu chuyện. Trong một bài phát biểu qua video, ông tuyên bố rằng “ngọn lửa đã tạm dừng lại” và rằng các cuộc không kích của Israel đã răn đe Iran, đồng thời nói thêm rằng Israel sẽ “đáp trả mạnh mẽ” nếu bị tấn công lần nữa
. Nhưng chuỗi sự kiện – một chiến dịch lớn được chuẩn bị, một tối hậu thư từ Mỹ, và một sự xuống thang đột ngột – đã trao cho các đối thủ chính trị một hướng công kích rõ ràng. Giờ đây, những người chỉ trích có thể lập luận rằng tư thế răn đe của Israel phụ thuộc vào sự cho phép của Washington, chứ không chỉ đơn thuần dựa trên tính toán của riêng Jerusalem
.
Cuộc khủng hoảng hồi tháng Sáu không chỉ đơn thuần là tạm dừng một cuộc đối đầu quân sự; nó đã phơi bày một sự thay đổi căn bản trong mối quan hệ Mỹ-Israel. Sự tập trung của ông Trump vào một thỏa thuận hạt nhân với Tehran đã đặt các quyết định chiến lược của Israel dưới cái bóng của các ưu tiên ngoại giao Mỹ, và tương lai chính trị của ông Netanyahu giờ đây gắn liền với việc ông xoay sở ra sao trong thực tế mới đó.
Comments
0 comments