Bên trong cơn sóng thần 1,3 nghìn tỷ USD quét qua thị trường chip và màn lội ngược dòng ngoạn mục của chứng khoán Hàn Quốc

Thị trường tài chính thường không tự "đổ vỡ" rồi "chữa lành" chỉ trong vòng một ngày, nhưng đó chính xác là những gì đã diễn ra với cổ phiếu công nghệ châu Á và ngành bán dẫn toàn cầu vào đầu tháng Sáu. Trong một khoảng thời gian nén chặt, dự báo từ Broadcom, cú sốc từ báo cáo việc làm Mỹ, cùng hàng loạt tin tức địa chính trị và doanh nghiệp đã thổi bay hơn một nghìn tỷ USD giá trị cổ phiếu chip – rồi hoàn trả gần như toàn bộ vào ngày hôm sau. Vậy điều gì đã thực sự đứng sau những biến động điên cuồng này?

Hai cú sốc kích nổ đợt bán tháo

Đây không phải là một sự kiện đơn lẻ, mà là một cú sốc kép đến từ hai đầu tin tức quan trọng.

Cú sốc 1 – Hướng dẫn về chip AI của Broadcom gây thất vọng (ngày 3 tháng 6). Broadcom đã báo cáo một quý kỷ lục: doanh thu đạt 22,2 tỷ USD, doanh số bán dẫn AI tăng trưởng 143% so với cùng kỳ năm trước, và lợi nhuận vượt dự báo . Ấy vậy mà, cổ phiếu này vẫn lao dốc 13–15% sau khi hướng dẫn doanh thu chip AI cho quý tài khóa thứ ba chỉ đạt khoảng 16 tỷ USD, thấp hơn mức đồng thuận của giới phân tích là 16,36 đến 17,2 tỷ USD . CEO Hock Tan cũng giữ nguyên mục tiêu doanh số bán hàng AI năm 2027 là hơn 100 tỷ USD – con số mà thị trường đã phản ánh vào giá và giờ đây nó giống như một cái trần hơn là một cái sàn, trong bối cảnh chi tiêu cho AI của các “đại gia” công nghệ (hyperscaler) đang tiến tới mức 650 tỷ USD trong năm nay .

Cú sốc 2 – Báo cáo việc làm Mỹ vượt xa dự báo (ngày 5 tháng 6). Cục Thống kê Lao động Mỹ báo cáo rằng đã có thêm 172.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 5 – gần gấp ba lần dự báo của Goldman Sachs và gần gấp đôi ước tính đồng thuận khoảng 89.000 . Đây là tháng thứ ba liên tiếp dữ liệu vượt kỳ vọng. Thị trường trái phiếu phản ứng ngay lập tức: các hợp đồng hoán đổi lãi suất đã phản ánh đầy đủ khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào cuộc họp tháng 12, với xác suất 50-60% cho một động thái tương tự ngay từ tháng 10 .

Vào cuối tuần, hai lực lượng đó – nghi ngờ về tăng trưởng AI và nỗi lo thực sự về việc tăng lãi suất – đã hội tụ, và thị trường châu Á mở cửa phiên thứ Hai trong một đợt bán tháo cưỡng bức như thác đổ.

Phiên thứ Hai hoảng loạn: Kospi “sập sàn”, chip toàn cầu điêu đứng

Chỉ số Kospi của Hàn Quốc hứng chịu cú sốc nặng nề nhất. Chỉ số này giảm 8,3% xuống còn 7.484,41 điểm, mức giảm trong một phiên mạnh nhất kể từ tháng 3, và đã kích hoạt cơ chế ngắt mạch (circuit breaker) cấp độ 1 vào lúc 9:03 sáng giờ địa phương sau khi mở cửa giảm gần 9% chỉ trong ba phút . Đây là lần đầu tiên giao dịch trên sàn Kospi bị tạm dừng trong hơn bốn năm .

Các nhà sản xuất chip vốn hóa lớn dẫn đầu đà sụp đổ:

• Samsung Electronics giảm 10,2%
• SK Hynix giảm 7,7–10%

Chỉ số KOSDAQ tập trung vào công nghệ cũng lao dốc 7,5% . Trên khắp châu Á, làn sóng bán tháo tuy có lan rộng nhưng mức độ nhẹ hơn bên ngoài Seoul:

• Nikkei 225 của Nhật Bản giảm 3,9% xuống 64.024 điểm
• Taiex của Đài Loan giảm 3,5%
• Thị trường Hồng Kông và Thượng Hải đều đóng cửa trong sắc đỏ

Phố Wall cũng đã hứng chịu những tổn thất đáng kể trong hai phiên trước đó. Chỉ riêng trong ngày thứ Sáu, Chỉ số Bán dẫn Philadelphia (SOX) đã giảm 10,3%, phiên tồi tệ nhất kể từ đầu năm 2025, và quỹ ETF bán dẫn SOXX mất 10,4% . Trên toàn ngành chip, ước tính khoảng 1,3 nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa thị trường đã bốc hơi .

Những tổn thất cá biệt đáng kể bao gồm:

• Nvidia: khoảng 300 tỷ USD vốn hóa bị thổi bay
• Broadcom: giảm ~15%
• Arm Holdings: -12,8%
• Marvell: -17%
• Micron: tổng cộng khoảng -13%
• AMD: -6,3%

Chỉ số Nasdaq giảm ~4% và S&P 500 mất ~2,6%.

Phiên thứ Ba bật nảy: Phục hồi hình chữ V dữ dội

Chỉ trong một phiên, Kospi đã lấy lại gần như tất cả những gì đã mất. Chỉ số đóng cửa ở mức 8.096,92 điểm, tăng 612 điểm, tương đương 8,18% – mức tăng điểm lớn thứ bảy trong lịch sử . Đà tăng quá nhanh đến mức đã kích hoạt cơ chế "phụ trợ bên mua" (buy-side sidecar) đối với hợp đồng tương lai KOSPI 200, lần kích hoạt thứ 11 trong năm 2026, khi các nhà đầu tư cá nhân dẫn đầu làn sóng mua ròng trị giá 471,3 tỷ won .

Một số chất xúc tác đã hội tụ cùng lúc:

• Nvidia xác nhận thỏa thuận cung cấp chip nhớ AI đa năm với SK Hynix, trực tiếp phản bác lại luận điệu cho rằng nhu cầu chip AI đang suy yếu .
• CEO Nvidia, Jensen Huang, công khai gọi đợt bán tháo cổ phiếu bán dẫn là cơ hội mua vào .
• Một lệnh ngừng bắn giữa Iran và Israel đã làm giảm phí bảo hiểm rủi ro địa chính trị, vốn đang đè nặng lên các thị trường châu Á nhạy cảm với năng lượng .
• Lực mua bắt đáy của các tổ chức và hoạt động đóng trạng thái bán khống đối với cổ phiếu Samsung và SK Hynix đã đẩy giá Samsung tăng 3,4–9% và SK Hynix tăng 5,8–16%, tùy thuộc vào từng thời điểm trong phiên .

Chỉ số Nikkei của Nhật Bản tăng 1%, trong đó cổ phiếu Tokyo Electron tăng 7,5–9,9% . Các chỉ số chứng khoán châu Á khác diễn biến trái chiều nhưng nhóm công nghệ dẫn dắt đà tăng ở khắp mọi nơi.

Sự kiện này hé lộ điều gì về thị trường hiện tại?

Sự không chắc chắn về lộ trình của Fed hiện là rủi ro vĩ mô lớn nhất. Trước khi có báo cáo việc làm, thị trường nhận định xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 10 chỉ khoảng 25%. Nhưng sau đó, con số này đã nhảy vọt lên khoảng 50-60% . Các hợp đồng hoán đổi lãi suất đã phản ánh đầy đủ một đợt tăng lãi suất vào cuộc họp tháng 12 . Đối với các cổ phiếu công nghệ và tăng trưởng – vốn được định giá dựa trên giả định lãi suất thấp trong dài hạn – đây là một cơn gió ngược đáng kể.

Chi tiêu cho AI so với doanh thu từ AI là mâu thuẫn chưa được giải quyết của ngành. Doanh thu của Broadcom là kỷ lục và dự báo của họ ngụ ý mức tăng trưởng chip AI gần 200% so với cùng kỳ . Thế nhưng thị trường vẫn bán tháo bởi tốc độ tăng trưởng đó đã gây thất vọng so với những kỳ vọng vốn đã bị thổi phồng quá xa so với các yếu tố cơ bản lạc quan nhất. Câu hỏi lúc này là liệu năm 2026 có đánh dấu đỉnh cao của tốc độ tăng trưởng chip bán dẫn AI – không phải là sự suy giảm, mà là sự chậm lại – và bao nhiêu trong số gần 650 tỷ USD chi tiêu cho AI của các đại gia công nghệ sẽ chuyển hóa thành doanh thu bền vững. Câu trả lời vẫn chưa rõ ràng.

Thị trường công nghệ châu Á vẫn mong manh về mặt cấu trúc trước những thay đổi trong tâm lý về lãi suất và AI của Mỹ. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc đã giảm 15% so với đỉnh ngày 2 tháng 6 trước khi chạm đáy vào phiên thứ Hai . Rủi ro tập trung và sử dụng đòn bẩy đó có nghĩa là những sự đảo chiều sắc nét có thể xảy ra theo bất kỳ hướng nào chỉ trong vài giờ – như phiên thứ Ba đã chứng minh.