Khoảnh khắc 'Nước cờ hiểm' của Netanyahu: Đòn tấn công Iran bị Trump chặn đứng khi tiêm kích đã lăn bánh

Đầu tháng 6 năm 2026, một cuộc đối đầu quân sự leo thang dữ dội kéo dài 15 giờ giữa Israel và Iran đã không dừng lại trên chiến trường, mà ở một cuộc điện thoại giữa các nhà lãnh đạo Mỹ và Israel. Hàng chục máy bay chiến đấu Israel đã được tiếp nhiên liệu và sẵn sàng trên đường băng cho một cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn, nhưng Thủ tướng Benjamin Netanyahu cuối cùng đã hủy bỏ chiến dịch này sau sự can thiệp căng thẳng từ Tổng thống Donald Trump. Vụ việc này đã gây ra những làn sóng chấn động khắp chính trường Israel và thị trường tài chính toàn cầu, phơi bày sự mong manh của an ninh khu vực và vai trò trung tâm của ngoại giao Mỹ.

Khoảnh khắc 'nghẹt thở' trên đường băng

Vào ngày 7-8 tháng 6 năm 2026, sau một đợt tấn công mới của Iran vào Israel, ông Netanyahu ban đầu đã ra lệnh cho một cuộc phản công quy mô lớn. Theo các quan chức Israel và một báo cáo chi tiết từ trang Ynet, các máy bay chiến đấu của Israel đã được chuẩn bị cho một chiến dịch lớn hơn nhiều, nhưng lệnh xuất kích cuối cùng đã không bao giờ được ban hành. Hàng chục tiêm kích đã bị giữ lại trên đường băng chỉ sau một cuộc gọi trực tiếp từ Tổng thống Trump .

Sau đó, ông Netanyahu xác nhận rằng cuộc không kích quy mô lớn đã bị hủy bỏ do sự can thiệp trực tiếp từ phía Mỹ . Phản ứng thực tế của Israel khiêm tốn hơn nhiều: một đợt tấn công bằng tên lửa ngắn ngủi kéo dài khoảng 15 giờ trước khi Israel công khai tuyên bố chấm dứt các hành động thù địch . Tờ New York Times mô tả đợt tái giao tranh ngắn ngủi này mang lại cho những người ủng hộ ông Netanyahu “cảm giác yên tâm thoáng qua” rằng ông có thể đứng vững trước ông Trump, nhưng việc nhanh chóng dừng lại đã đẩy quốc gia này vào một tình thế bấp bênh .

Lời cảnh báo 'như dao cứa' của Trump

Thông điệp của Tổng thống Trump trong cuộc gọi rất rõ ràng và không khoan nhượng. Ông cảnh báo ông Netanyahu rằng Israel có thể bị cô lập về mặt ngoại giao và sẽ "đơn độc một mình" nếu nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn vào Iran . Trang Axios đưa tin, ông Trump đã nói thẳng với ông Netanyahu rằng ông có nguy cơ mất đi sự hậu thuẫn của Mỹ nếu quay trở lại chiến tranh .

Sự can thiệp của ông Trump liên quan trực tiếp đến các mục tiêu ngoại giao của Mỹ. Ông nói với các phóng viên vào ngày 9 tháng 6 năm 2026, rằng ông đang ở "những công đoạn cuối cùng" của việc đàm phán một thỏa thuận hòa bình hoặc hạt nhân với Iran, và rằng Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược sống còn đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu – sẽ được mở cửa trở lại "ngay lập tức sau khi ký kết" . Thông điệp ngầm là không thể nhầm lẫn: việc Israel tiếp tục leo thang có nguy cơ phá hỏng các cuộc đàm phán hạt nhân mong manh do Mỹ dẫn dắt, và có thể khiến Israel mất đi chiếc ô an ninh mà Hoa Kỳ cung cấp.

Lời cảnh báo này là đỉnh điểm của một năm gia tăng áp lực. Từ tháng 6 năm 2025, ông Trump đã công khai cảnh báo ông Netanyahu không nên tấn công chương trình hạt nhân của Iran, và cho rằng có "nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột quy mô lớn" . Đến tháng 6 năm 2026, sự thận trọng đó đã trở thành một tối hậu thư trực tiếp.

Cơn 'địa chấn' chính trị trong lòng Israel

Quyết định rút lui đã ngay lập tức gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị cho ông Netanyahu ở quê nhà.

• Phe diều hâu và các đối tác liên minh: Sự dừng lại này bị xem là một sự đảo ngược đầy nhục nhã đối với cơ sở cử tri cánh hữu của ông Netanyahu. Tờ New York Times đưa tin, việc dừng lại chỉ sau 15 giờ khiến những người ủng hộ ông cảm thấy "bị phơi bày và bẽ mặt" và dường như phụ thuộc vào Washington nhiều hơn trước .
• Mâu thuẫn nội bộ: Khi bị các nhà lãnh đạo khác của Israel chất vấn và thúc giục không nên đầu hàng trước áp lực của Mỹ, ông Netanyahu bị cho là đã vặn lại rằng họ không nên gây sự với tổng thống Mỹ . Kênh 12 sau đó đưa tin về những bất đồng giữa Netanyahu và các bộ trưởng cực hữu trong nội các an ninh về cách phản ứng với yêu cầu dừng tấn công từ phía ông Trump .
• Cách giải thích trước công chúng: Trong bài phát biểu trên truyền hình ngày 8 tháng 6, ông Netanyahu cố gắng định hình việc xuống thang như một quyết định mang tính chiến thuật. “Vào lúc này, ngọn lửa đang tạm ngưng vì Iran đã ngừng tấn công chúng tôi,” ông nói, đồng thời cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công mới nào của Iran sẽ bị đáp trả bằng "sức mạnh áp đảo" . Ông cũng tìm cách trấn an những người theo đường lối cứng rắn bằng cách lập luận rằng Mỹ vẫn đồng thuận với các mục tiêu rộng lớn hơn của Israel đối với Iran .

Cú 'quất ngựa truy phong' của thị trường: Dầu mỏ, cổ phiếu và vàng

Thị trường tài chính phản ứng dữ dội với cả hai chiều leo thang và xuống thang đột ngột.

Trong đợt bùng phát căng thẳng đầu tháng 6 năm 2026, giá dầu thô Brent đã tăng vọt hơn 7%, phản ánh nỗi lo về một cuộc xung đột rộng lớn hơn làm gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông . Trước đó, một đợt tăng giá đột biến khác vào giữa năm 2025, sau các cuộc tấn công trực tiếp vào các cơ sở hạt nhân của Iran, đã chứng kiến giá dầu Brent tăng khoảng 20%, từ mức 70–80 USD/thùng lên gần mức 90 USD/thùng .

Tuy nhiên, việc nhanh chóng chấm dứt các hành động thù địch đã tạo ra một sự đảo chiều ngoạn mục. Trong vòng 24 giờ sau thông báo xuống thang vào ngày 8 tháng 6, giá dầu thô Brent lao dốc hơn 7%, rơi xuống còn khoảng 68 USD/thùng. Điều này gần như xóa sạch toàn bộ phần bù rủi ro xung đột đã được định giá vào thị trường .

Thị trường chứng khoán ban đầu cũng lao dốc, với chứng khoán châu Âu giảm mạnh, cổ phiếu ngân hàng sụt giảm và hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đi xuống khi các nhà đầu tư đổ xô vào các tài sản trú ẩn an toàn . Giá vàng cũng leo thang cùng với dầu mỏ khi có tin tức về đòn tấn công ban đầu . Đà rút lui nhanh chóng của giá dầu sau khi xuống thang đã cho phép các chỉ số chính phục hồi, báo hiệu rằng các nhà đầu tư diễn giải lệnh dừng bắn như một tín hiệu cho thấy xung đột đã được kiềm chế . Trước đó, Allianz đã cảnh báo rằng một cuộc xung đột kéo dài có thể đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng và làm gia tăng rủi ro lạm phát đình trệ trên toàn cầu .

Cú 'reset' ngoại giao

Việc tạm dừng đã cho phép chính quyền Trump nhanh chóng chuyển hướng từ quản lý khủng hoảng sang can dự ngoại giao. Ông Trump đã công khai kêu gọi chấm dứt bạo lực ngay lập tức vào các ngày 7-8 tháng 6, và cả Israel và Iran đều đồng ý tạm dừng các cuộc tấn công, dù mỗi bên đều cảnh báo trước các đợt tấn công mới .

Israel đã tuân thủ yêu cầu của Mỹ về việc ngừng không kích Iran nhưng cho biết sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự ở miền Nam Lebanon . Đến ngày 9 tháng 6, ông Trump công khai tuyên bố rằng ông đang ở giai đoạn cuối của một thỏa thuận hòa bình lớn hơn, và nói rằng Eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại trong vòng vài ngày sau khi thỏa thuận được ký kết .

Sự kiện này về cơ bản đã thiết lập lại các cuộc đàm phán, cho phép chính quyền Trump tận dụng khoảng dừng này để khởi động lại các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran, trong khi ông Netanyahu phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng uy tín trong nước giữa các đồng minh chính trị cốt cán của mình .