Để hiểu tại sao đây là một nước cờ gây sốc, cần nhìn lại bối cảnh pháp lý phức tạp. Vào tháng 10 năm 2024, Vương quốc Anh đã ký một thỏa thuận lịch sử, đồng ý trao trả chủ quyền quần đảo Chagos cho Mauritius sau nhiều thập kỷ tranh chấp. Chính quyền Mỹ khi đó, dưới thời Tổng thống Biden, đã bật đèn xanh cho thỏa thuận này .
Tuy nhiên, mọi chuyện thay đổi chóng mặt khi ông Trump trở lại nắm quyền. Ông không chỉ rút lại sự ủng hộ, mà còn công khai chỉ trích quyết định của London là một hành động “cực kỳ ngu xuẩn”. Bằng cách ngăn chặn các thủ tục lập pháp cần thiết từ phía Mỹ, Washington đã đẩy thỏa thuận Anh-Mauritius vào ngõ cụt vào đầu năm 2026 .
Giải pháp được vạch ra trong dự thảo mới là một cú 'đi tắt': Phớt lờ hoàn toàn vai trò trung gian của Anh, Mỹ sẽ đàm phán trực tiếp một hợp đồng mua bán với Mauritius . Vì London đã cam kết từ bỏ chủ quyền, về mặt logic, người chủ tương lai của hòn đảo sẽ là Mauritius. Một giao dịch đơn thuần về tài chính giữa Port Louis và Washington sẽ cho phép Mỹ nắm toàn quyền kiểm soát Diego Garcia, 'chốt hạ' số phận của căn cứ này mà không cần bất kỳ sự phê chuẩn nào từ Quốc hội Anh
.
Sự quyết liệt của Mỹ trong việc giành quyền kiểm soát tối cao đối với Diego Garcia bắt nguồn từ giá trị chiến lược khó có gì sánh được của nó. Hòn đảo này không chỉ là một chấm nhỏ trên bản đồ, mà là một 'hàng không mẫu hạm không thể chìm' của Hoa Kỳ:
Ngay lập tức, kế hoạch mua Chagos gợi nhớ đến tham vọng mua Greenland đầy tai tiếng của ông Trump. Cả hai đều phản ánh một cách tiếp cận 'giao dịch' trong chính sách lãnh thổ, nhưng có những khác biệt then chốt:
Có thể thấy, kế hoạch Chagos mang tính 'thực dụng' và khả thi hơn về mặt ngoại giao:
Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn không ít chông gai. Nó sẽ đặt ra câu hỏi về phản ứng của chính phủ Anh (quốc gia đã bị 'qua mặt') và số phận của người Chagossia bản địa, những người đã bị trục xuất khỏi quê hương từ những năm 1970 để nhường chỗ cho căn cứ quân sự. Dù sao đi nữa, với một kế hoạch 'mua căn cứ' lần đầu tiên lộ diện, chính quyền Trump dường như đang tạo ra một tiền lệ mới cho các cuộc mặc cả địa chính trị trong thế kỷ 21.
Comments
0 comments