Copa Airlines 'phớt lờ' bão giá nhiên liệu: Đặt cược vào sức mạnh tài chính giữa lúc lợi nhuận ngành hàng không toàn cầu 'bốc hơi' một nửa

Bạn đọc Việt Nam có thể hình dung biên lợi nhuận ròng 20,2% là một con số rất ấn tượng, vượt xa mặt bằng chung của các hãng hàng không trên thế giới, vốn thường có biên lợi nhuận rất mỏng.

Bức tranh ảm đạm của ngành hàng không toàn cầu tại IATA AGM Rio

Trong khi Copa tự tin với chiến lược của mình, bối cảnh chung của ngành hàng không thế giới tại hội nghị IATA ở Rio de Janeiro (từ 6-8/6/2026) lại mang một gam màu u ám. Đại hội năm nay đã trở thành diễn đàn để các CEO đối mặt với cuộc khủng hoảng lớn nhất kể từ đại dịch COVID-19.

Lợi nhuận toàn ngành 'bốc hơi' một nửa

IATA đã công bố bản cập nhật triển vọng tài chính mới nhất, và những con số thật sự đáng lo ngại:

• Lợi nhuận ròng toàn cầu dự kiến giảm mạnh từ 45 tỷ USD năm 2025 xuống chỉ còn 23 tỷ USD trong năm 2026, tương đương mức giảm gần 50% .
• Biên lợi nhuận ròng cũng theo đó thu hẹp từ 4,2% xuống chỉ còn 2% .

Nguyên nhân chính được chỉ ra là sự kết hợp giữa giá nhiên liệu tăng vọt và những gián đoạn hoạt động nghiêm trọng do xung đột tại Trung Đông . Bà Marie Owens Thomsen, Chuyên gia Kinh tế trưởng của IATA, nhận định: "Chúng ta đang sống trong một cuộc khủng hoảng, một cuộc khủng hoảng dầu mỏ cộng hưởng với một cuộc khủng hoảng lọc hóa dầu" .

Cơn sốt giá nhiên liệu và những hệ lụy

Số liệu cho thấy mức độ nghiêm trọng của cú sốc giá nhiên liệu:

• Giá nhiên liệu máy bay đã tăng 70% so với cùng kỳ năm trước và tăng hơn 120% so với mức trước chiến tranh, có thời điểm chạm đỉnh 1.838 USD/tấn vào đầu tháng 4 trước khi ổn định trên mức 1.500 USD .

  Sự tăng giá này không chỉ đến từ giá dầu thô mà còn từ tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu đã qua tinh chế, một phần do các hạn chế xuất khẩu từ Trung Quốc, và nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch cho dòng chảy dầu mỏ toàn cầu .

Hậu quả là diện rộng và tức thì:

• Cắt giảm công suất hàng loạt: Các hãng hàng không lớn đồng loạt cắt giảm chuyến bay trên các đường bay mùa hè quan trọng. Emirates cắt gần 1/6 số chuyến bay tháng 6, Lufthansa giảm 11% hoạt động tại Frankfurt và Munich . Hơn 52.000 chuyến bay đã bị hủy do đóng cửa không phận và gián đoạn mạng lưới .

  Đây là điều mà hành khách Việt Nam có kế hoạch du lịch quốc tế dài ngày, đặc biệt là đến châu Âu hoặc quá cảnh qua Trung Đông, cần hết sức lưu ý.

• Áp lực tăng giá vé lan rộng: Trên toàn cầu, các hãng bay đều đang thử nghiệm tăng giá vé và phụ thu. Tuy nhiên, nhu cầu đi lại hiện tại vẫn đang được duy trì .

Lời cảnh báo từ người đứng đầu IATA

Tổng giám đốc IATA, Willie Walsh, đã có một bài phát biểu mạnh mẽ, không chỉ vẽ ra bức tranh khó khăn mà còn gửi thông điệp thẳng thắn tới các nhà sản xuất máy bay (OEM) như Boeing và Airbus. Ông kêu gọi họ "chấm dứt việc hét giá" (stop gouging) trong bối cảnh các hãng hàng không đang phải oằn mình gánh chịu chi phí leo thang từ mọi phía, từ nhiên liệu, thuê máy bay (do khan hiếm máy bay mới) cho đến bảo dưỡng các đội bay già cỗi .

Điểm nóng địa lý và những thay đổi chiến lược

Không có gì ngạc nhiên khi các hãng hàng không Trung Đông đang phải chịu tổn thất nặng nề nhất, đứng trước nguy cơ thua lỗ tập thể do nhu cầu yếu và gián đoạn hoạt động ngay tại 'tâm địa chấn' . Các trung tâm trung chuyển vùng Vịnh đang đối mặt với bài kiểm tra khốc liệt về khả năng phục hồi mạng lưới khi các đường bay phải định tuyến lại để tránh không phận Iran và eo biển Hormuz .

Cuộc khủng hoảng này cũng đang định hình lại chiến lược mạng lưới toàn cầu, với sự quan tâm ngày càng tăng dành cho các thị trường mới nổi như Ấn Độ, Đông Nam Á và việc đầu tư vào các đội bay tiết kiệm nhiên liệu hơn để đối phó với chi phí leo thang .

Tóm lại, trong khi cả ngành hàng không đang lao đao tìm hướng đi, chiến lược 'không phòng hộ' của Copa Airlines nổi lên như một canh bạc có tính toán, dựa trên nền tảng tài chính vững vàng và hiệu quả vận hành vượt trội. Thành công của chiến lược này sẽ là một bài học quý giá về sự tự cường trong giai đoạn đầy biến động của ngành vận tải hàng không thế giới.