Bên trong thương vụ vũ khí 1,98 tỷ USD: Mỹ giúp Kuwait đối phó 'cơn mưa' drone Iran

Thỏa thuận tỷ đô giữa 'cơn mưa' hỏa lực

Ngày 5 tháng 6 năm 2026, Bộ Ngoại giao Mỹ đã bật đèn xanh cho một thương vụ bán vũ khí nước ngoài (Foreign Military Sale) đầy tiềm năng, trị giá 1,98 tỷ USD cho Kuwait, bao gồm các nền tảng chống hệ thống máy bay không người lái (C-UAS) và thiết bị liên quan . Quyết định mang tính bước ngoặt này được công bố thông qua thông báo lên Quốc hội vào thứ Sáu, ngày 5 tháng 6, và sẽ cần vượt qua giai đoạn xem xét của cơ quan lập pháp trước khi chính thức có hiệu lực .

Tập đoàn công nghệ quốc phòng Anduril, được thành lập bởi một nhà tài trợ của Tổng thống Donald Trump, được chỉ định là nhà thầu chính cho hợp đồng này . Đây không chỉ là một hợp đồng mua sắm đơn thuần mà còn là một tín hiệu địa chính trị mạnh mẽ, phản ánh mối quan hệ đồng minh chiến lược giữa Washington và Quốc gia vùng Vịnh.

Ngòi nổ tức thì: Đòn tấn công chết người ngày 3 tháng 6 tại sân bay Kuwait

Tốc độ phê duyệt thương vụ cho thấy tình thế cấp bách chưa từng có. Chỉ hai ngày trước thông báo của Bộ Ngoại giao, Kuwait đã hứng chịu một trong những đòn tấn công tàn khốc nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn mong manh có hiệu lực. Rạng sáng ngày 3 tháng 6 năm 2026, Iran phát động một cuộc tấn công phối hợp bằng drone và tên lửa đạn đạo, giáng thẳng vào Sân bay Quốc tế Kuwait, khiến một công dân Ấn Độ thiệt mạng và 63 người khác bị thương, đồng thời gây hư hại nặng nề về cấu trúc cho Nhà ga số 1 .

Kuwait buộc phải đình chỉ toàn bộ chuyến bay trước khi hoạt động trở lại một phần qua Nhà ga số 4 sau đó vài giờ . Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận Iran đã phóng hai tên lửa vào Kuwait và ba tên lửa vào Bahrain, mô tả các cuộc tấn công này là “có chủ ý, có tính toán và phi lý” . Bahrain cũng báo cáo thương vong và thiệt hại từ cùng đợt không kích, trong đó có một cơ sở khử mặn nước biển bị tấn công . Đây được cho là hành động trả đũa của Tehran sau cuộc không kích của Mỹ vào đảo Qeshm của Iran .

Lệnh ngừng bắn mong manh và cục diện 'cuộc chiến ý chí'

Để hiểu rõ bối cảnh, cần nhìn lại cuộc chiến tranh Iran 2026 bùng nổ từ ngày 28 tháng 2, khi Mỹ và Israel mở Chiến dịch Epic Fury, không kích vào các cơ sở hạt nhân, hạ tầng quân sự và giới lãnh đạo Iran . Đến ngày 8 tháng 4 năm 2026, với vai trò trung gian của Pakistan, Mỹ và Iran nhất trí một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần, mở ra không gian cho các cuộc đàm phán hòa bình .

Tuy nhiên, thỏa thuận này cực kỳ mong manh. Iran từng bác bỏ khuôn khổ ngừng bắn 45 ngày do Mỹ đề xuất, thay vào đó đưa ra kế hoạch 10 điểm của riêng mình . Đến thời điểm tháng 6 năm 2026, dù lệnh ngừng bắn đã được gia hạn vô thời hạn, các nhà phân tích nhận định cuộc xung đột đã bước vào giai đoạn "cuộc chiến ý chí" (battle of wills), nơi cả hai bên đều tìm cách gây sức ép lên đối phương mà không muốn quay lại một cuộc chiến toàn diện . Vụ tấn công sân bay ngày 3 tháng 6 và các đợt ném bom trả đũa của Mỹ vào các trạm radar Iran chính là những vi phạm nghiêm trọng nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu .

Bức tranh lớn: Cuộc chạy đua vũ trang phòng không tại vùng Vịnh

Việc Mỹ phê duyệt thương vụ trị giá 1,98 tỷ USD này không phải là hành động đơn lẻ, mà là một phần trong bức tranh quân sự hóa phòng không rộng lớn hơn tại Trung Đông. Song song với hợp đồng chống drone của Anduril, Kuwait còn đang theo đuổi một thỏa thuận riêng biệt trị giá 1,02 tỷ USD để mua hệ thống tên lửa phòng không tiên tiến NASAMS . Giới phân tích mô tả đây là nỗ lực của Kuwait nhằm xây dựng một "kiến trúc phòng không ba tầng" hoàn chỉnh, khắc phục những lỗ hổng chết người từng bị các đợt tập kích bằng drone và tên lửa hành trình của Iran khoét sâu vào đầu cuộc chiến .

Các quốc gia vùng Vịnh khác như Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, và Bahrain cũng đều là những khách hàng lớn của vũ khí Mỹ, đặc biệt trong bối cảnh các cuộc tấn công của Iran đã nhắm vào sân bay, khách sạn, cơ sở năng lượng và khu dân cư trên khắp khu vực . Dù Bộ Ngoại giao Mỹ tuyên bố thương vụ này "sẽ không làm thay đổi cán cân quân sự cơ bản trong khu vực", những người chỉ trích vẫn cho rằng nó đào sâu thêm sự can dự và vướng bận của Mỹ vào vũng lầy xung đột .

Giá người và chiến lược

Tác động của cuộc chiến tranh Iran 2026 đối với mặt trận thầm lặng ở Kuwait là rất nặng nề, thể hiện qua những con số thương vong khô khốc :

• Thương vong của Kuwait trong suốt cuộc xung đột: 4 quân nhân thiệt mạng, 78 người bị thương, cùng các ca tử vong dân sự từ vụ đánh bom sân bay.
• Tổn thất của Mỹ khi đồn trú tại Kuwait: 7 binh sĩ thiệt mạng, hàng chục người bị thương, 3 chiến đấu cơ F-15E mất do hỏa lực đồng đội, và 1 trực thăng CH-47 Chinook bị phá hủy.
• Về mặt chiến lược, xung đột đã gây ra biến động giá dầu, gián đoạn hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz, và làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhân đạo trong khu vực .

Phản ứng đa chiều

• Phía Mỹ: khẳng định thương vụ phù hợp với mục tiêu chính sách đối ngoại nhằm tăng cường khả năng phòng thủ của một đồng minh lớn ngoài NATO trước "các mối đe dọa hiện tại và tương lai" .
• Kuwait: chính thức lên án vụ tấn công của Iran và nhanh chóng khôi phục một phần hoạt động sân bay, đồng thời đẩy nhanh tiến độ mua sắm quốc phòng .
• Iran: phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào dân thường, cáo buộc một tên lửa đánh chặn của Mỹ đã gây ra thiệt hại tại sân bay – một tuyên bố bị quân đội Mỹ bác bỏ là sai sự thật .
• Giới phân tích: nhận định các đòn tấn công ăn miếng trả miếng là sự xói mòn nguy hiểm của lệnh ngừng bắn, trong khi một lối thoát ngoại giao lâu dài vẫn chưa có lối ra rõ ràng .