Bên trong đề xuất viện trợ NATO 70 tỷ Euro cho Ukraine của Đức

Phần còn lại của đề xuất Đức tại NATO có lẽ sẽ đến từ các cam kết song phương mới của các quốc gia thành viên, nhưng các nhà ngoại giao vẫn chưa xác nhận một tỷ lệ phân chia cuối cùng . Điều được biết là cam kết mới này nằm trên mức viện trợ song phương khổng lồ của chính Đức: tính đến tháng 2 năm 2026, Berlin đã cam kết hoặc dự trù khoảng 55,5 tỷ Euro cho hỗ trợ quân sự và khoảng 41 tỷ Euro cho viện trợ dân sự, khiến nước này trở thành nhà tài trợ lớn nhất cho Ukraine .

Sự chồng chéo của các dòng tài chính này – các khoản vay của EU, ngân sách quốc gia song phương, và bây giờ là một cam kết bảo trợ toàn NATO – đã tạo ra một số nhầm lẫn. Chẳng hạn, Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã hứa riêng vào đầu năm 2026 rằng các đồng minh sẽ cung cấp 60 tỷ USD hỗ trợ quân sự chỉ trong năm nay, bên cạnh khoản vay của EU . Mối liên hệ giữa 60 tỷ USD đó và đề xuất mới 70 tỷ Euro vẫn chưa rõ ràng.

Cơ chế minh bạch sẽ hoạt động ra sao

Một trong những yếu tố cụ thể hơn của đề xuất là kế hoạch củng cố Danh sách Yêu cầu Ưu tiên cho Ukraine (PURL) hiện có bằng một cơ chế minh bạch mới .

PURL đã là một hệ thống vận hành của NATO: Tư lệnh Tối cao Lực lượng Đồng minh châu Âu (SACEUR) xác định các gói thiết bị và đạn dược cụ thể có nguồn gốc từ Mỹ mà Ukraine cần gấp, và các nước đồng minh tài trợ để mua chúng từ Hoa Kỳ . Riêng Đức đã đóng góp 500 triệu USD cho một gói PURL vào tháng 8 năm 2025 và bổ sung thêm 150 triệu Euro vào tháng 11 năm 2025 .

Đề xuất mới được cho là sẽ mở rộng phạm vi của PURL và chính thức hóa cách tính toán, theo dõi và báo cáo các khoản đóng góp giữa các đồng minh . Theo các nhà ngoại giao, mục tiêu là tạo ra một hệ thống “chia sẻ gánh nặng công bằng hơn” và khiến các quốc gia khó có thể hứa quá nhiều nhưng thực hiện không đủ.

Đàm phán đang ở giai đoạn nào

Đề xuất này đang ở giai đoạn sơ bộ. Nó đã được phổ biến trong NATO vào tháng 5 năm 2026, và các đồng minh hiện đang thảo luận trước thềm hội nghị thượng đỉnh Ankara vào tháng 7 . Chưa có văn bản cuối cùng nào được thống nhất, và các quan chức NATO chỉ công khai tuyên bố rằng “các cuộc thảo luận đang diễn ra về cách chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ mạnh mẽ của NATO dành cho Ukraine” .

Tiến độ này có nghĩa là con số 70 tỷ Euro có thể thay đổi đáng kể trước bất kỳ thông báo nào. Các cam kết viện trợ trước đây của NATO đôi khi đã bị điều chỉnh giảm trong quá trình đàm phán, hoặc được tái đóng gói để bao gồm các cam kết có sẵn, giống như hạn mức cơ sở 40 tỷ Euro đã được thống nhất tại hội nghị thượng đỉnh Washington 2024 .

Bối cảnh lớn hơn: Sự dịch chuyển xuyên Đại Tây Dương

Đề xuất của Đức xuất hiện trong bối cảnh có sự tái căn chỉnh sâu sắc về cách thức tài trợ cho Ukraine.

Sự hỗ trợ của Mỹ đã sụp đổ. Dưới thời chính quyền Trump, các khoản phân bổ viện trợ quân sự mới của Mỹ cho Ukraine gần như đã ngừng hẳn. Đóng góp của Mỹ đã giảm khoảng 99% trong năm 2025 so với những năm trước . Mặc dù nguồn tài trợ từ thời Biden đã được phê duyệt trước đó vẫn tiếp tục chảy, không có gói viện trợ mới đáng kể nào được thông qua, và các dòng chảy dự kiến sẽ suy giảm mạnh vào cuối năm 2027 .

Châu Âu đã phải xoay sở để bù đắp. Theo Báo cáo theo dõi hỗ trợ Ukraine của Viện Kiel, viện trợ quân sự của châu Âu đã tăng 67% trong năm 2025, với Đức, Anh, Na Uy, Thụy Điển, Đan Mạch và Hà Lan tạo thành nhóm các nhà tài trợ cốt lõi . Chỉ riêng Đức đã phân bổ 9 tỷ Euro viện trợ quân sự trong năm 2025 – tăng khoảng 130% so với mức trung bình ba năm trước đó – và cam kết thêm 4,2 tỷ Euro chỉ trong tháng 3–4 năm 2026, chủ yếu cho phòng không và máy bay không người lái .

Tuy nhiên, khoảng trống vẫn còn rất lớn. Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính rằng để tương xứng với mức hỗ trợ trước đây của Mỹ, châu Âu sẽ cần phải gần như tăng gấp đôi viện trợ hàng năm lên khoảng 82 tỷ Euro . Và viện trợ lại không ổn định. Sau nửa đầu năm 2025 kỷ lục, các khoản phân bổ viện trợ quân sự mới của châu Âu đã sụp đổ xuống chỉ còn 4,2 tỷ Euro trong nửa cuối năm, một con số quá nhỏ để bù đắp cho sự biến mất của các khoản đóng góp từ Mỹ .

Ukraine muốn gì: Danh sách ưu tiên của Đại sứ

Đại sứ Ukraine tại NATO, bà Alyona Getmanchuk, đã nêu rõ những gì Kyiv cần từ bất kỳ khuôn khổ tài trợ mới nào. Trả lời truyền thông, bà phác thảo bốn ưu tiên không thể thương lượng :

1. Phòng không. Đây vẫn là nhu cầu tác chiến hàng đầu. Bà Getmanchuk kêu gọi tài trợ thông qua cơ chế PURL, đặc biệt cho các hệ thống tên lửa Patriot và các loại đạn đánh chặn phòng không khác. Một mình Ukraine ước tính cần số vũ khí Mỹ trị giá 15 tỷ USD theo PURL trong năm 2026, chủ yếu là đạn dược phòng không .
2. Sản xuất quốc phòng trong nước. Thay vì hoàn toàn phụ thuộc vào vũ khí nhập khẩu, Ukraine muốn đầu tư vào chính cơ sở công nghiệp của mình để xây dựng nguồn cung bền vững dài hạn.
3. Sản xuất máy bay không người lái (drone) quy mô lớn. Ukraine tuyên bố có năng lực sản xuất lên tới 20 triệu drone mỗi năm – bao gồm drone đánh chặn, drone tấn công tự sát FPV và các hệ thống tấn công tầm xa – nhưng cần tài chính khẩn cấp để mở khóa sản lượng đó .
4. Đạn dược và tên lửa tầm xa. Kyiv muốn có hàng nghìn tên lửa tầm xa có thể tự sản xuất trong nước, cộng với nguồn cung liên tục đạn pháo 155mm và các loại vũ khí thông thường khác .

Bà Getmanchuk cũng đã cảnh báo các đồng minh không nên sử dụng các cuộc đàm phán hòa bình như một cái cớ để làm chậm hoặc cắt giảm hỗ trợ. “Ngược lại, chúng tôi kỳ vọng các thông báo về việc đẩy nhanh và tăng cường hỗ trợ,” bà nói vào tháng 12 năm 2025 .

Hiện tại, đề xuất 70 tỷ Euro của Đức vẫn chỉ là một lời đề nghị mở đầu trong một cuộc đàm phán đang diễn biến nhanh chóng. Liệu con số cuối cùng có được giữ nguyên hay không, và bao nhiêu phần trăm trong đó là tài trợ thực sự mới, sẽ chỉ trở nên rõ ràng khi các nhà lãnh đạo NATO nhóm họp tại Ankara.