Bên trong cơn sốc bán tháo cổ phiếu AI tháng 6/2026: Broadcom, nỗi lo tăng lãi suất và 'bức tường' S&P 500 với SpaceX

Một sự kết hợp chết người giữa định giá bị thổi phồng quá mức, một cú trượt dự báo lợi nhuận cụ thể và một cú sốc kinh tế vĩ mô đã đồng loạt hội tụ trong tuần đầu tiên của tháng 6 năm 2026, tạo ra một trong những đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ mạnh nhất trong hơn một năm. Sự tan rã của các lệnh cược vào AI không phải là một quả bóng xì hơi từ từ, mà là một cuộc tái định giá dữ dội chỉ trong hai ngày. Khởi nguồn từ dự báo của một nhà sản xuất chip, và sau đó được đổ thêm dầu vào lửa bởi báo cáo việc làm hàng tháng mạnh mẽ nhất của Mỹ trong ký ức gần đây. Cùng thời điểm, một phán quyết mang tính bước ngoặt về chỉ số đã đóng sập cánh cửa với thương vụ IPO được mong đợi nhất lịch sử, thêm một lớp bất ổn cho bức tranh công nghệ toàn cảnh.

Ngòi nổ: Dự báo của Broadcom trượt khỏi kỳ vọng 'trên trời'

Ngòi nổ trực tiếp cho đợt bán tháo đến ngay sau khi thị trường đóng cửa phiên ngày 3 tháng 6, khi Broadcom Inc. công bố kết quả kinh doanh quý II tài khóa 2026. Nhìn bề ngoài, các con số đều cực kỳ ấn tượng: tổng doanh thu đạt 22,2 tỷ USD, doanh thu mảng bán dẫn AI tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước, lên 10,8 tỷ USD, và tổng giá trị đơn đặt hàng mảng AI vượt 30 tỷ USD . Xét theo hầu hết các thước đo thông thường, đây là một quý kinh doanh xuất sắc.

Nhưng trên một thị trường đã 'định giá cho sự hoàn hảo', xuất sắc thôi là chưa đủ. Ban lãnh đạo công ty dự báo doanh thu mảng bán dẫn AI quý III tài khóa vào khoảng 16 tỷ USD, một con số thấp hơn đáng kể so với mức đồng thuận 17,2 tỷ USD mà giới phân tích đã kỳ vọng . Điều đáng nói hơn, CEO Hock Tan đã từ chối nâng mục tiêu doanh thu AI dài hạn của công ty, chỉ đơn giản nhắc lại mục tiêu hiện tại là hơn 100 tỷ USD vào năm tài khóa 2027 . Các nhà đầu tư, vốn đã quen với những lần điều chỉnh tăng liên tục, đã coi tín hiệu không thay đổi này là dấu hiệu cho thấy sự bùng nổ của nhu cầu chip AI có thể đã đạt đến đỉnh.

Phản ứng của thị trường nhanh chóng và tàn khốc. Cổ phiếu Broadcom lao dốc từ 12% đến 15% chỉ trong một phiên giao dịch, thổi bay từ 280 tỷ đến 350 tỷ USD giá trị vốn hóa, tùy vào mức đáy trong phiên . Làn sóng bán tháo ngay lập tức lan rộng ra toàn bộ lĩnh vực bán dẫn. Micron Technology giảm 6,6% đến 7%, Advanced Micro Devices (AMD) mất 6,3%, và quỹ ETF bán dẫn PHLX (SOXX) kết thúc ngày giảm 2,1%, kéo theo các cổ phiếu có liên quan đến AI khác như ARM và Nvidia cùng lao dốc . Như một nhà phân tích đã nhận định, dự báo của Broadcom đã trở thành 'hàn thử biểu' cho toàn bộ xu hướng đầu tư hạ tầng AI, và việc không thể nâng tiêu chuẩn đã bị coi là một cảnh báo cho toàn ngành .

Chất xúc tác vĩ mô: Báo cáo việc làm dập tắt hy vọng hạ lãi suất

Nếu Broadcom là ngòi nổ, thì Cục Thống kê Lao động Mỹ chính là người đã kích nổ quả bom vào sáng hôm sau. Vào thứ Sáu, ngày 5 tháng 6, báo cáo việc làm tháng 5 cho thấy nền kinh tế Mỹ đã tạo thêm 172.000 việc làm phi nông nghiệp - nhiều hơn gấp đôi so với mức dự báo đồng thuận của các nhà kinh tế là khoảng 85.000 . Tỷ lệ thất nghiệp giữ ổn định ở mức 4,3%, và thu nhập trung bình theo giờ tăng 0,3% so với tháng trước, mức tăng lương hàng năm đạt 3,4% .

Dữ liệu đã vẽ nên một bức tranh về thị trường lao động còn lâu mới hạ nhiệt, ngay lập tức thiết lập lại kỳ vọng về chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Các thị trường nhanh chóng điều chỉnh định giá khả năng cắt giảm lãi suất tiếp theo xuống gần bằng 0, và thay vào đó bắt đầu dự đoán khả năng tăng lãi suất cao hơn. Thị trường tiền tệ dự báo có tới 98% khả năng Fed sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trước cuối năm . Sự thay đổi đặc biệt mạnh mẽ vì nó diễn ra khi Kevin Warsh đang chuẩn bị tiếp quản vị trí Chủ tịch Fed, và dữ liệu mạnh mẽ này đã trao thêm 'vũ khí' cho những 'quan chức diều hâu' trong ủy ban .

Đối với các cổ phiếu công nghệ và tăng trưởng - vốn đặc biệt nhạy cảm với kỳ vọng lãi suất - tác động mang tính hủy diệt. Chuỗi chín tuần tăng điểm lịch sử của chỉ số S&P 500 đã bị chặn đứng, và chỉ số Nasdaq thiên về công nghệ ghi nhận mức giảm hàng ngày lớn nhất kể từ năm 2025 . Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng vọt khoảng 10 điểm cơ bản khi thị trường trái phiếu cũng đồng loạt bán tháo . 'Cú đấm một-hai' từ đợt bán tháo chip do định giá và sự tái định giá lãi suất do yếu tố vĩ mô đã tạo ra một cơn bão hoàn hảo, với Nvidia giảm 6,2%, Broadcom tiếp tục lao dốc 7,9%, và Micron lao dốc 13,3% chỉ trong phiên thứ Sáu .

Sóng xung kích: Cơn bán tháo lan khắp thị trường toàn cầu

Cơn sốc từ Phố Wall không hề bị cô lập. Khi các sàn giao dịch châu Á mở cửa, áp lực bán tháo đã lan truyền qua các thị trường có liên quan mật thiết nhất đến chuỗi cung ứng AI và bán dẫn.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương là nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Chỉ số chứng khoán khu vực MSCI của khu vực này giảm 2,25% . Hàn Quốc, quốc gia được xem là một trong những 'canh bạc' thuần túy nhất vào xu hướng AI thông qua các gã khổng lồ chip nhớ, hứng chịu mức tổn thất lớn nhất. Chỉ số Kospi lao dốc 5% đến 5,5%, với có thời điểm trong phiên mức giảm chạm tới gần 7% . SK Hynix, nhà cung cấp bộ nhớ băng thông cao (HBM) quan trọng cho các bộ tăng tốc AI, giảm tới 7,6%, trong khi Samsung Electronics mất 4,3% . Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản đóng cửa giảm từ 1,3% đến 1,5%, S&P/ASX 200 của Úc giảm 0,6%, và Hang Seng của Hồng Kông giảm 0,8% .

Các thị trường châu Âu mở cửa trong sắc đỏ, với các cổ phiếu bán dẫn trượt dài theo tâm lý e ngại rủi ro toàn cầu. Lĩnh vực công nghệ của chỉ số Stoxx Europe 600 chịu áp lực lớn, dù tỷ trọng cổ phiếu chip AI tương đối nhẹ hơn và giá năng lượng ổn định đã phần nào giúp thị trường chung phục hồi phần nào vào giữa ngày .

Các hợp đồng tương lai của Mỹ đã báo hiệu một ngày đau thương ngay từ trước khi thị trường chính thức mở cửa. Hợp đồng tương lai Nasdaq 100 giảm 0,9% đến 1,2% trong giao dịch trước giờ mở cửa, trong khi hợp đồng tương lai S&P 500 giảm khoảng 0,4% đến 0,7%. Nvidia, AMD, Intel, Micron và Broadcom đều ghi nhận mức giảm trước phiên khi các nhà đầu tư chuẩn bị tâm lý cho dữ liệu bảng lương cuối cùng sẽ xác nhận những nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của họ .

'Tấm khiên' S&P 500: SpaceX bị chặn lối vào 'làn đường nhanh'

Diễn ra đồng thời với đợt bán tháo nhưng bị chi phối bởi một bộ quy tắc hoàn toàn riêng biệt, S&P Dow Jones Indices đã đưa ra một quyết định vào ngày 4 tháng 6, định hình lại kỳ vọng cho thương vụ IPO quan trọng nhất năm. Sau nhiều tháng tham vấn, ủy ban chỉ số tuyên bố sẽ không tạo ra một lối vào nhanh cho các thương vụ IPO siêu vốn hóa vào chỉ số S&P 500, tách biệt hẳn so với các nhà cung cấp chỉ số đối thủ như Nasdaq và FTSE Russell, những đơn vị đã nới lỏng tiêu chí của chính họ .

Quyết định này ảnh hưởng trực tiếp đến SpaceX, công ty tên lửa và vệ tinh tư nhân của tỷ phú Elon Musk, vốn đang chuẩn bị cho một thương vụ IPO bom tấn được định giá khoảng 1.750 tỷ USD . Nó cũng ảnh hưởng đến kế hoạch chào sàn của các công ty AI như Anthropic và OpenAI. Theo các quy tắc hiện hành mà S&P quyết định duy trì, một công ty phải đáp ứng ba yêu cầu cốt lõi: có lợi nhuận dương theo chuẩn mực kế toán GAAP trong bốn quý liên tiếp gần nhất, thời gian niêm yết tối thiểu 12 tháng, và một tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) đủ lớn .

SpaceX 'trượt' gần như tất cả các mặt. Công ty báo lỗ ròng 4,94 tỷ USD trong năm 2025 trên doanh thu 18,67 tỷ USD . Chỉ có khoảng 5% cổ phần của công ty dự kiến được chào bán ra công chúng trong đợt phát hành lần đầu, thấp hơn nhiều so với ngưỡng cần thiết để điều chỉnh tỉ lệ free-float . Tuyên bố của S&P rất rõ ràng: "Các ngoại lệ đối với các yêu cầu về khả năng tài chính, thời gian niêm yết tối thiểu và hệ số tỷ trọng có thể đầu tư sẽ không được cấp chỉ dựa trên quy mô vốn hóa thị trường" .

Hệ quả thực tiễn rất đáng kể. Bằng cách từ chối lối vào nhanh, S&P đã cắt đứt con đường tiếp cận ngay lập tức của SpaceX và các công ty tương tự với hàng nghìn tỷ USD vốn thụ động đang theo dõi chỉ số S&P 500. Các ngân hàng bảo lãnh phát hành giờ đây sẽ phải tiếp thị thương vụ IPO mà không có 'phần thưởng' từ việc được góp mặt trong chỉ số, điều có thể ảnh hưởng đến nhu cầu ban đầu và định giá . Đối với thị trường rộng lớn hơn, quyết định này củng cố một chủ đề của tuần: các quy tắc sẽ không cúi mình trước những tên tuổi lớn nhất của giới công nghệ, dù là trên 'sân chơi' báo cáo lợi nhuận bán dẫn hay 'cuộc đua' vào các chỉ số.