Giải mã cú sốc: Vì sao các quỹ ETF vàng mất 2 tỷ USD trong tháng 5/2026 và số phận của đợt cắt giảm lãi suất

Trong tháng 5/2026, các quỹ giao dịch trao đổi (ETF) vàng được hỗ trợ bằng vàng vật chất trên toàn cầu đã chứng kiến dòng vốn rút ròng trị giá 2 tỷ USD. Đây là một sự đảo chiều rõ rệt so với dòng tiền ồ ạt đổ vào hồi đầu năm, theo số liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council) . Cùng lúc đó, những dữ liệu mới nhất về thị trường lao động và lạm phát tại Mỹ đang làm lung lay kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm cắt giảm lãi suất, đặt vàng vào một thế trận nhiều thách thức phía trước.

'Giao dịch mất giá' sụp đổ: Nhà đầu tư đồng loạt tháo chạy

Nguyên nhân chính đằng sau làn sóng rút vốn này bắt nguồn từ sự xoay trục trong tâm lý thị trường, được thể hiện rõ nhất qua sự sụp đổ của cái gọi là "Giao dịch mất giá" (debasement trade).

Chuyên gia Nikolaos Panigirtzoglou của JPMorgan đã chỉ ra một điểm đặc biệt đáng chú ý: các nhà đầu tư không chỉ bán vàng mà còn đồng loạt rút khỏi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay. Các quỹ Bitcoin này ghi nhận dòng tiền chảy ra lên tới 2,07 tỷ USD trong tháng 5, mức rút vốn hàng tháng lớn nhất của năm 2026 .

Điều này cho thấy đây không phải là một sự luân chuyển vốn đơn thuần từ tài sản này sang tài sản khác. Thay vào đó, nó báo hiệu một cuộc rút lui trên diện rộng của giới đầu tư khỏi các tài sản vốn được coi là hàng rào chống lạm phát và mất giá tiền tệ .

Bảng dòng tiền ETF vàng theo khu vực:

• Châu Á: Đứng đầu làn sóng bán tháo với 1,2 tỷ USD bị rút ra. Đáng chú ý, Ấn Độ ghi nhận tháng rút ròng đầu tiên trong vòng một năm khi các nhà đầu tư ồ ạt chốt lời sau khi giá vàng trong nước tăng vọt do chính phủ nâng thuế nhập khẩu .
• Bắc Mỹ: Cũng chứng kiến dòng vốn rút ra đáng kể.
• Châu Âu: Là điểm sáng duy nhất với dòng vốn vào ròng 334 triệu USD, cho thấy khẩu vị rủi ro có sự phân hóa .

Hệ quả là tổng tài sản quản lý (AUM) của các quỹ ETF vàng toàn cầu đã giảm 2%, xuống còn 604 tỷ USD .

'Cơn địa chấn' từ thị trường lao động Mỹ

Trong khi dòng tiền đang rời bỏ vàng, một báo cáo việc làm đầy bất ngờ từ Mỹ đã giáng thêm một đòn mạnh vào phe ủng hộ vàng.

Báo cáo bảng lương phi nông nghiệp tháng 5 do Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) công bố cho thấy nền kinh tế đã tạo ra tới 172.000 việc làm mới, cao gấp đôi so với mức dự báo đồng thuận chỉ 85.000 . Dữ liệu của hai tháng trước đó cũng được điều chỉnh tăng lên. Cùng lúc, tỷ lệ thất nghiệp chính thức (U-3) duy trì ổn định ở mức 4,3% trong tháng thứ ba liên tiếp. Tuy nhiên, thước đo thất nghiệp rộng hơn (U-6), bao gồm cả những người làm việc bán thời gian vì lý do kinh tế, đã tăng lên 8,2% .

Thị trường lao động mạnh mẽ hơn dự kiến này trực tiếp làm giảm sức ép buộc Fed phải sớm nới lỏng chính sách tiền tệ. Thậm chí, một số nhà phân tích còn nhận định dữ liệu này "đã thúc đẩy đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất" thay vì cắt giảm .

Bức tranh lạm phát: Vẫn 'nóng' hơn mục tiêu

Trước báo cáo việc làm, số liệu lạm phát cũng đã vẽ nên một bức tranh không mấy dễ chịu cho Fed:

• CPI toàn phần (tháng 4/2026): Tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái, vọt lên từ mức 3,3% hồi tháng 3 và là mức cao nhất kể từ giữa năm 2023. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá năng lượng leo thang và tác động từ các đợt tăng thuế quan .
• CPI lõi (tháng 4/2026): Tăng 2,8% so với cùng kỳ, cao hơn mức 2,6% trong tháng 3 và cũng là đỉnh mới kể từ tháng 9 .

Với cả hai chỉ số lạm phát đều cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed, ngân hàng trung ương Mỹ có ít dư địa để biện minh cho việc cắt giảm lãi suất. Báo cáo CPI tháng 5 dự kiến công bố vào ngày 10/6 sẽ là dữ liệu quan trọng cuối cùng trước cuộc họp của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) .

Triển vọng cắt giảm lãi suất: Ngày càng xa vời

Kết hợp dữ liệu việc làm vững chắc và lạm phát dai dẳng, triển vọng về một đợt cắt giảm lãi suất trong năm 2026 trở nên mong manh hơn bao giờ hết:

• Cuộc họp FOMC tháng 6 (ngày 16-17): Thị trường đang định giá với xác suất trên 98% rằng Fed sẽ giữ nguyên lãi suất ở phạm vi 3,50%–3,75% . Chỉ có một thiểu số nhỏ, khoảng 28%, đặt cược vào khả năng cắt giảm 25 điểm cơ bản .
• Triển vọng cả năm 2026: Biểu đồ dot plot từ cuộc họp tháng 12/2025 của Fed chỉ dự kiến duy nhất một lần cắt giảm 25 điểm cơ bản cho toàn bộ năm 2026. Biên bản cuộc họp tháng 3/2026 thậm chí còn cho thấy thị trường không định giá đầy đủ cho một đợt cắt giảm nào cho đến tận tháng 12 .
• Quan điểm từ chuyên gia: J.P. Morgan dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong phần còn lại của năm 2026 và thậm chí có thể tăng lãi suất vào quý 3 năm 2027 .

Tương lai nào cho vàng?

Bối cảnh vĩ mô hiện tại đang tạo ra nhiều lực cản đối với giá vàng trong ngắn hạn:

• Chi phí cơ hội gia tăng: Lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài làm tăng chi phí cơ hội cho việc nắm giữ vàng - một tài sản không sinh lãi .
• Thiếu vắng chất xúc tác: Thị trường lao động mạnh mẽ và lạm phát khó giảm đồng nghĩa với việc không có lý do cấp bách nào để Fed hành động, triệt tiêu kỳ vọng cắt giảm lãi suất - vốn là động lực tăng giá chính mà phe mua vàng kỳ vọng.
• Xu hướng dòng vốn tiêu cực: Sự sụp đổ của "Giao dịch mất giá" cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào vai trò phòng ngừa rủi ro của vàng đang suy yếu trên diện rộng .

Rủi ro phía trước: Nếu báo cáo CPI tháng 5 công bố vào ngày 10/6 cho thấy lạm phát vẫn tiếp tục tăng tốc, kỳ vọng cắt giảm lãi suất có thể bị đẩy lùi hẳn sang năm 2027, gây thêm áp lực giảm giá lên vàng. Ngược lại, một kịch bản CPI hạ nhiệt bất ngờ có thể vực dậy kỳ vọng cắt giảm lãi suất từ nhóm thiểu số 28% và hỗ trợ giá vàng phục hồi, nhưng với dữ liệu lao động hiện tại, xác suất cho kịch bản này là không cao.