Bên trong canh bạc AI 84,75 tỷ USD của Alphabet

Đầu tháng 6 năm 2026, Alphabet đã viết lại hoàn toàn các quy tắc tài chính doanh nghiệp. Công ty mẹ của Google, vốn là một 'pháo đài' tạo ra tiền mặt, lần đầu tiên quay lại thị trường cổ phiếu kể từ đợt IPO năm 2004 với một yêu cầu khiến Phố Wall sững sờ. Thương vụ bắt đầu với kế hoạch huy động 80 tỷ USD vào ngày 1 tháng 6, nhưng đã được nâng lên mức 84,75 tỷ USD chỉ 24 giờ sau đó, tạo ra một chuẩn mực mới cho những gì khả thi về mặt tài chính – và cần thiết về mặt chiến lược – trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo .

Thương vụ này không chỉ đơn thuần là huy động tiền mặt; đó là một lời tuyên chiến. Được neo giữ bởi khoản đầu tư riêng lẻ trị giá 10 tỷ USD từ Berkshire Hathaway của huyền thoại Warren Buffett, đợt chào bán đã phát đi tín hiệu rằng cuộc đua xây dựng hạ tầng AI tiêu tốn quá nhiều vốn đến nỗi ngay cả những công ty sinh lời nhất hành tinh cũng không thể tự tài trợ mãi được.

Cấu trúc thương vụ: Chưa từng có tiền lệ với bốn phần riêng biệt

Sự phức tạp của đợt huy động vốn phản ánh quy mô khổng lồ của nó. Thay vì một đợt bán cổ phiếu đơn giản, Alphabet đã tiết lộ một cách tiếp cận đa tầng được thiết kế để thu hút nhiều loại nhà đầu tư khác nhau mà không làm pha loãng quá mức cổ phiếu của các cổ đông hiện hữu trong một lần .

• Công bố ban đầu (1/6): Công ty đã công bố kế hoạch huy động 80 tỷ USD, bao gồm ba phần chính: khoản đầu tư riêng lẻ 10 tỷ USD vào Berkshire Hathaway, đợt chào bán ra công chúng có bảo lãnh trị giá 30 tỷ USD và chương trình chào bán "trên thị trường" (ATM - at-the-market) trị giá 40 tỷ USD dự kiến bắt đầu vào quý 3/2026 .
• Tăng quy mô định giá (2/6): Nhu cầu của nhà đầu tư áp đảo các điều khoản ban đầu. Đợt chào bán ra công chúng có bảo lãnh, bao gồm cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi bắt buộc, đã bị đặt mua vượt mức. CEO Sundar Pichai xác nhận thương vụ đã được nâng lên khoảng 84,75 tỷ USD với khoảng 35 tỷ USD được định giá chỉ trong phần chào bán có bảo lãnh .
• Các phần cuối cùng: Gói thầu mở rộng bao gồm khoảng 18 tỷ USD cổ phiếu phổ thông loại A và loại C, thêm cổ phiếu lưu ký đại diện cho cổ phiếu ưu đãi, khoản đầu tư 10 tỷ USD của Berkshire và chương trình ATM 40 tỷ USD đang diễn ra .
• Thực hiện quyền chọn Greenshoe: Nhu cầu vẫn mạnh đến mức các nhà bảo lãnh phát hành đã thực hiện quyền chọn mua thêm chứng khoán, nâng tổng giá trị các đợt chào bán lên khoảng 90 tỷ USD vào thời điểm thương vụ kết thúc vào ngày 4/6 .

Quy mô này thật sự khó có thể phóng đại. Thương vụ đã vượt qua kỷ lục huy động vốn cổ phần trước đó là đợt chào bán 70 tỷ USD của nhà sản xuất dầu khí Brazil Petrobras và lớn hơn tổng vốn hóa thị trường của hầu hết các công ty trong chỉ số S&P 500 .

Vai trò 'mồi neo' của Berkshire Hathaway: Lá phiếu tín nhiệm với mức chiết khấu 6%

Trong một động thái gợi nhớ đến các khoản đầu tư nổi tiếng thời khủng hoảng của tập đoàn này, Berkshire Hathaway – hiện do CEO Greg Abel, người kế nhiệm Warren Buffett, lãnh đạo – đã đồng ý mua 10 tỷ USD cổ phiếu Alphabet thông qua một đợt phát hành riêng lẻ. Các chi tiết được cấu trúc tỉ mỉ :

• Thương vụ: 5 tỷ USD cổ phiếu loại A ở mức giá ~351,81 USD/cổ phiếu và 5 tỷ USD cổ phiếu loại C ở mức giá ~348,20 USD/cổ phiếu.
• Mức chiết khấu: Mức định giá này thể hiện mức chiết khấu khoảng 6% so với giá thị trường của Alphabet tại thời điểm đó, một động thái kinh điển của Berkshire nhằm tưởng thưởng cho việc tập đoàn bơm một lượng vốn khổng lồ ngay lập tức .
• Tầm quan trọng: Sau khi hoàn tất, Alphabet đã trở thành khoản đầu tư lớn thứ ba trong danh mục cổ phiếu của Berkshire, chỉ sau những 'ông lớn' như Apple, chiếm gần 9% danh mục đầu tư 325 tỷ USD của Berkshire .

Ngoài số tiền, sự hiện diện của Berkshire đóng vai trò như một cái 'mỏ neo' tâm lý. Đối với các nhà đầu tư tổ chức khác còn do dự về sự pha loãng chưa từng có này, một tấm séc 10 tỷ USD từ nhà đầu tư giá trị nổi tiếng nhất thế giới là một tín hiệu mạnh mẽ rằng canh bạc AI của Alphabet là một vụ cá cược dài hạn, có tính toán chứ không phải là sự chi tiêu liều lĩnh .

Bối cảnh tài chính: Khi dòng tiền 174 tỷ đô vẫn là không đủ

Để hiểu tại sao một công ty có lợi nhuận khủng khiếp như Alphabet lại phải pha loãng cổ đông của mình, người ta phải nhìn vào bài toán. Trong 12 tháng trước đó, Alphabet đã tạo ra khoảng 174 tỷ USD dòng tiền hoạt động – một con số có thể dễ dàng trang trải chi tiêu vốn của công ty trong bất kỳ năm nào trước đây .

Nhưng năm 2026 không phải là một năm bình thường. Alphabet đã nâng hướng dẫn chi tiêu vốn năm 2026 lên 180–190 tỷ USD, gần gấp đôi mức 91,4 tỷ USD đã chi vào năm 2025. Hơn nữa, Giám đốc Tài chính Anat Ashkenazi đã cảnh báo rõ ràng các nhà đầu tư rằng chi tiêu sẽ "tăng đáng kể" một lần nữa vào năm 2027 .

Điều này đã tạo ra một lỗ hổng dòng tiền.

"Mặc dù Alphabet đã tạo ra khoảng 174 tỷ USD dòng tiền hoạt động trong 12 tháng qua, chi tiêu vốn hàng năm từ 180–190 tỷ USD hiện đã quá lớn để có thể tự trang trải chỉ bằng dòng tiền nội bộ," các nhà phân tích tài chính theo dõi thương vụ cho biết . Công ty đã chọn huy động vốn cổ phần để tránh làm đòn bẩy quá mức cho bảng cân đối kế toán vốn lành mạnh của mình bằng những khoản nợ khổng lồ.

Thương vụ này cũng đột ngột kết thúc chiến lược hoàn trả vốn cho cổ đông kéo dài một thập kỷ. Kể từ năm 2014, Alphabet đã hoàn trả 346 tỷ USD cho các nhà đầu tư thông qua việc mua lại cổ phiếu. Đợt huy động 84,75 tỷ USD vào tháng 6/2026 đã đảo ngược toàn bộ triết lý đó chỉ bằng một giao dịch, ưu tiên thị phần trong lĩnh vực đám mây AI hơn là tăng trưởng thu nhập trên mỗi cổ phiếu (EPS) trước mắt .

Cuộc chạy đua vũ trang AI: Trận chiến 725 tỷ đô

Alphabet không huy động tiền mặt trong chân không. Họ đang hành động để theo kịp một cuộc chiến chi tiêu công nghiệp không có tiền lệ hiện đại.

Trong nửa đầu năm 2026, nhóm "Big Four" (bốn đại gia) nhà cung cấp hạ tầng siêu quy mô – Alphabet, Microsoft, Amazon và Meta – đã cùng nhau cam kết ngân sách chi tiêu vốn tổng cộng từ 700 tỷ đến 725 tỷ USD cho cả năm . Con số này thể hiện mức tăng 77% so với kỷ lục 410 tỷ USD đã chi vào năm 2025 .

Để dễ hình dung, 725 tỷ USD xấp xỉ GDP của Thụy Sĩ hoặc Thổ Nhĩ Kỳ. Việc phân tích chi tiết theo từng 'tay chơi' cho thấy áp lực cạnh tranh khốc liệt thúc đẩy quyết định của Alphabet :

• Microsoft Corp.: Dự kiến chi tiêu vốn ~190 tỷ USD trong năm dương lịch 2026, một bước nhảy vọt so với ước tính ~147 tỷ USD của các nhà phân tích, gây sốc cho thị trường trong cuộc họp báo cáo thu nhập và tạm thời khiến cổ phiếu giảm.
• Amazon.com Inc.: Giữ vững tốc độ chi tiêu vốn dự kiến ~200 tỷ USD, phần lớn dành cho các trung tâm dữ liệu AWS.
• Meta Platforms Inc.: Nâng hướng dẫn lên phạm vi 125–145 tỷ USD, tăng 10 tỷ USD so với ước tính trước đó.
• Alphabet Inc.: Cạnh tranh sòng phẳng với Microsoft ở mức cao nhất là 180–190 tỷ USD, khẳng định vẫn đang "bị hạn chế về năng lực tính toán" bất chấp những khoản chi khổng lồ.

Phần lớn khoản chi tiêu này – khoảng 75% theo ước tính tổng hợp của các nhà phân tích – được hướng vào hạ tầng tính toán AI: các bộ xử lý đồ họa (GPU) thế hệ tiếp theo, chip nhớ băng thông cao, trung tâm dữ liệu làm mát bằng chất lỏng và thiết bị mạng tốc độ cao .

Ban lãnh đạo Alphabet coi đợt huy động vốn này là điều cần thiết để đáp ứng "nhu cầu chưa từng có của khách hàng" đối với các sản phẩm đám mây và AI, lập luận rằng rủi ro của việc không xây dựng đủ công suất lớn hơn nhiều so với rủi ro xây dựng quá nhiều . Công ty cũng đã phân bổ riêng 4,75 tỷ USD để mua lại Intersect, một nhà phát triển trung tâm dữ liệu và năng lượng sạch, báo hiệu rằng khả năng tiếp cận nguồn điện cũng quan trọng như khả năng tiếp cận chip .

Phản ứng của thị trường: Nỗi sợ pha loãng gặp niềm tin từ tổ chức

Phản ứng của thị trường trước tin tức này diễn ra trong chớp mắt, nhưng câu chuyện đã phát triển nhanh chóng trong hai ngày:

• Ngày 1/6 (Sau giờ giao dịch): Cổ phiếu Alphabet giảm nhẹ ngay sau thông báo ban đầu về kế hoạch 80 tỷ USD, phản ánh những lo ngại cổ điển về sự pha loãng .
• Ngày 2-3/6 (Định giá & Tăng quy mô): Khi có tin tức về việc đặt mua vượt mức và sự hậu thuẫn của Berkshire lan rộng, câu chuyện đã thay đổi. Việc tăng quy mô nhanh chóng lên 84,75 tỷ USD được coi là dấu hiệu của niềm tin sâu sắc từ các tổ chức. Các nhà phân tích lưu ý rằng không giống như Microsoft hay Meta – những công ty có cổ phiếu bị trừng phạt vì dự báo chi tiêu vốn khổng lồ – Alphabet là công ty duy nhất trong nhóm 'Big Four' thuyết phục được phần lớn Phố Wall rằng hóa đơn đó là xứng đáng .

Việc định giá thành công cổ phiếu ưu đãi chuyển đổi bắt buộc cũng giúp giảm thiểu sự pha loãng EPS ngay lập tức, mang lại một loại chứng khoán lai mà các nhà đầu tư đánh giá cao trong bối cảnh tăng trưởng cao .

Bước ngoặt lịch sử với những câu hỏi chưa có lời đáp

Cơ chế huy động vốn là hoàn hảo, và câu chuyện chiến lược – "chúng ta cần trở thành người dẫn đầu trong AI" – rất thuyết phục. Nhưng sự kiện này đặt ra một loạt câu hỏi chưa được giải đáp sẽ định hình bối cảnh tài chính năm 2027:

1. Lợi nhuận trên vốn đầu tư (ROIC): Với việc Big Tech chi 725 tỷ USD chỉ trong một năm, lợi nhuận cuối cùng từ số vốn này vẫn là một 'hộp đen'. Doanh thu đám mây của Alphabet đã tăng trưởng 63% so với cùng kỳ năm trước, đưa ra lời giải trình ngắn hạn tốt nhất, nhưng liệu các trung tâm dữ liệu này có tạo ra tỷ suất lợi nhuận tương xứng hay không vẫn còn phải chờ xem .
2. 'Vực thẳm' năm 2027: Cả Alphabet và Microsoft đã phát tín hiệu rằng chi tiêu vốn năm 2027 sẽ cao hơn đáng kể so với năm 2026. Nếu dòng tiền nội bộ hiện không đủ chi trả, khi chi tiêu dự kiến còn tăng thêm nữa, thị trường phải chuẩn bị cho việc tiếp tục pha loãng hoặc phát hành nợ ồ ạt .
3. Chiến lược thoát hàng của Berkshire: Trong khi vụ cá cược 10 tỷ USD của Greg Abel được coi là khoản đầu tư "vĩnh viễn" theo truyền thống Berkshire, sự thành công của đợt huy động vốn này đặt các cổ đông mới vào phía bên kia của giao dịch. Nếu chi tiêu vốn AI không tạo ra lợi nhuận, mức chiết khấu 6% của Berkshire chỉ là một tấm đệm mỏng manh.

Hiện tại, đợt huy động vốn tháng 6/2026 là biểu hiện tài chính của cuộc chạy đua vũ trang AI. Đó là khoảnh khắc một công ty quảng cáo kỹ thuật số quyết định hành động như một quỹ đầu tư quốc gia, đặt cược bảng cân đối kế toán và cơ sở cổ đông của mình vào một tương lai nơi sức mạnh tính toán là mặt hàng có giá trị nhất trên Trái Đất.