Hezbollah bác bỏ đề xuất ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, đẩy thỏa thuận Israel-Lebanon vào bế tắc

Tiến trình ngừng bắn do Mỹ làm trung gian giữa Israel và Lebanon một lần nữa sụp đổ vào ngày 4 tháng 6 năm 2026, khi thủ lĩnh Hezbollah, ông Naim Qassem, bác bỏ một khuôn khổ thỏa thuận mà chính phủ Israel và Lebanon đã đồng ý chỉ một ngày trước đó. Thỏa thuận này yêu cầu Hezbollah chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công và rút khỏi miền nam Lebanon, nhưng ông Qassem đã gọi đó là "vô ích" và "nhục nhã", thay vào đó yêu cầu Israel phải rút quân hoàn toàn . Sự đổ vỡ này đồng nghĩa với việc không có lệnh ngừng bắn nào có hiệu lực, và gây nguy hiểm trực tiếp cho thỏa thuận đình chiến mong manh giữa Mỹ và Iran .

Chu kỳ của những lệnh ngừng bắn ngắn ngủi

Thất bại mới nhất không phải là sự kiện đơn lẻ, mà là đỉnh điểm của một chu kỳ hỗn loạn kéo dài hai tháng với các thỏa thuận tạm thời và giao tranh tái diễn liên tục :

• 16 tháng 4: Tổng thống Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon, bắt đầu từ 5:00 chiều theo giờ miền Đông nước Mỹ, sau các cuộc điện đàm với lãnh đạo hai nước .
• 24 tháng 4: Lệnh ngừng bắn được gia hạn thêm ba tuần .
• Cuối tháng 4: Thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem phát tín hiệu phản kháng các điều khoản lâu dài, tuyên bố nhóm sẽ không quay trở lại tình trạng trước tháng 3 .
• Tháng 5: Lệnh ngừng bắn trên thực tế đã sụp đổ khi các cuộc không kích của Israel và các đợt tấn công bằng rocket của Hezbollah nối lại .
• 1 tháng 6: Ông Trump tuyên bố Israel và Hezbollah đã đồng ý "giảm leo thang" giao tranh sau khi ông liên lạc với nhóm này thông qua các bên trung gian, đồng thời nói thêm rằng sẽ không có binh sĩ Israel nào được gửi đến Beirut .
• 3-4 tháng 6: Một khuôn khổ mới do Mỹ làm trung gian đã được Israel và Lebanon nhất trí, nhưng việc thực thi phụ thuộc vào sự tuân thủ của Hezbollah .

Nội dung và sự bác bỏ khuôn khổ ngày 3-4 tháng 6

Khuôn khổ được công bố ngày 3 tháng 6 yêu cầu Hezbollah chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công, di dời các tay súng khỏi miền nam Lebanon, và cho phép Lực lượng Vũ trang Lebanon (LAF) nắm quyền kiểm soát an ninh độc quyền trong các "khu vực thí điểm" mới được đề xuất . Điều quan trọng là Israel đã không cam kết rút quân hoàn toàn ở giai đoạn này.

Chỉ trong vòng 24 giờ, Hezbollah đã thẳng thừng bác bỏ các điều khoản. Trong một tuyên bố trên truyền hình, thủ lĩnh Naim Qassem gọi yêu cầu các chiến binh rời khỏi miền nam Lebanon trong lúc đang bị tấn công là con đường dẫn đến "đầu hàng, thất bại và đạt được mục tiêu của kẻ thù mà không cần giao tranh" . Ông nhất quyết yêu cầu Israel rút quân hoàn toàn như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận đình chiến nào . Cùng ngày, các cuộc không kích của Israel đã khiến ít nhất bốn người thiệt mạng ở Lebanon, nhấn mạnh tính vô nghĩa ngay lập tức của thỏa thuận trên thực địa .

Tuyên bố của Trump về các cuộc đàm phán qua trung gian với Hezbollah

Trước khi thỏa thuận được công bố, Tổng thống Trump tuyên bố vào ngày 1 tháng 6 rằng ông đã nói chuyện với Thủ tướng Israel Netanyahu và liên lạc với Hezbollah thông qua các bên trung gian. Ông không khẳng định đã có các cuộc đàm phán trực tiếp với nhóm bị Mỹ liệt vào danh sách khủng bố, nhưng quả quyết rằng cả hai bên đã đồng ý giảm leo thang thù địch . Tuyên bố của ông Trump ngay lập tức vấp phải sự hoài nghi, khi các phát ngôn từ phía ông Netanyahu và các đại diện liên quan đến Hezbollah dường như mâu thuẫn với một phần thông báo của ông, làm dấy lên nghi ngờ về việc liệu một thỏa thuận ngầm lâu dài có thực sự đạt được hay không .

Hiệu ứng domino khu vực: Làm suy yếu thỏa thuận đình chiến Mỹ-Iran

Sự sụp đổ của lệnh ngừng bắn ở Lebanon có mối liên hệ mật thiết với cuộc chiến Iran năm 2026 rộng lớn hơn, bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào Iran, tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei .

Một lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran, do Pakistan làm trung gian, đã có hiệu lực từ ngày 8 tháng 4 . Iran đã liên tục thúc đẩy để thỏa thuận đình chiến này được mở rộng ra cả cuộc giao tranh ở Lebanon, coi cả hai cuộc xung đột là một phần của cùng một cuộc đối đầu . Tehran đã trực tiếp cảnh báo rằng các cuộc không kích mới của Israel vào Lebanon có thể kích hoạt "sự nối lại toàn diện" của cuộc chiến tranh khu vực rộng lớn hơn . Với sự bác bỏ của Hezbollah, lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran, vốn đã căng thẳng do các cuộc đàm phán bế tắc, giờ đây phải đối mặt với mối đe dọa nghiêm trọng nhất.

Mặc dù ông Trump đã tuyên bố vào cuối tháng 5 rằng một thỏa thuận toàn diện để chấm dứt chiến tranh Iran và mở lại Eo biển Hormuz đã "được đàm phán phần lớn", vẫn chưa có thỏa thuận cuối cùng nào được ký kết . Sự bất ổn mới ở Lebanon khiến cho các cuộc đàm phán đó trở nên khó khăn hơn đáng kể.

Hai số phận trái ngược của các cuộc bỏ phiếu quyền lực chiến tranh tại Quốc hội

Bối cảnh chính trị tại Washington phản ánh một sự bất cân xứng rõ rệt trong cách các nhà lập pháp nhìn nhận hai mặt trận của cuộc xung đột .

• Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh Iran (H.Con.Res. 86): Vào ngày 3 tháng 6, Hạ viện đã thông qua nghị quyết này với tỉ lệ 215-208, yêu cầu tổng thống rút các lực lượng vũ trang Mỹ khỏi các hành động thù địch với Iran. Bốn nghị sĩ Cộng hòa đã vượt qua ranh giới đảng phái để cùng toàn bộ đảng Dân chủ đưa ra một lời khiển trách mang tính biểu tượng đối với quyền lực chiến tranh của tổng thống . Ông Trump bác bỏ đây là một "cuộc bỏ phiếu vô nghĩa" và gọi những người Cộng hòa ủng hộ là "những kẻ thích thể hiện" .
• Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh Lebanon (H.Con.Res. 84): Được đề xuất bởi Hạ nghị sĩ Rashida Tlaib, nghị quyết yêu cầu rút lực lượng Mỹ khỏi các hành động thù địch ở Lebanon đã chịu một số phận hoàn toàn khác vào ngày 4 tháng 6. Hạ viện đã bác bỏ nó một cách áp đảo, với tỉ lệ 92-324, sau khi các nhà lãnh đạo đảng Dân chủ phản đối nghị quyết này . Một số lượng đáng kể nghị sĩ Dân chủ - tổng cộng 117 người - đã tham gia cùng đảng Cộng hòa để dập tắt dự luật .

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Tính đến ngày 5 tháng 6 năm 2026, không có lệnh ngừng bắn nào có hiệu lực giữa Israel và Hezbollah. Khuôn khổ do Mỹ làm trung gian mà Israel và Lebanon đã đồng ý trên thực tế đã chết nếu không có sự đồng thuận của Hezbollah, một điều bất khả thi về mặt chính trị theo các điều khoản hiện tại. Bạo lực tiếp diễn ở miền nam Lebanon giờ đây là mối đe dọa trực tiếp đến sự bình yên mong manh của toàn khu vực. Không có một lối thoát ngoại giao nào trong tầm mắt, nguy cơ về một cuộc xung đột lớn hơn, có thể kéo Mỹ và Iran trở lại đối đầu trực tiếp, vẫn đang ở mức cao đầy nguy hiểm.