Mỗi hecta mỏ khoáng sản, 34 hecta rừng biến mất: Nghiên cứu mới trên Nature phơi bày mặt trái của cuộc cách mạng năng lượng sạch

Nghịch lý của quá trình chuyển đổi năng lượng sạch

Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên mà thế giới cần một lượng khổng lồ các khoáng sản như đồng, cobalt, và lithium để chế tạo pin cho xe điện, tấm pin mặt trời và turbine gió. Đây là những “viên gạch” nền tảng của công cuộc chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới này cho thấy chính việc khai thác những khoáng sản trên lại đang thúc đẩy nạn phá rừng với tốc độ chóng mặt tại châu Phi, đặc biệt là tại lá phổi xanh thứ hai của hành tinh – rừng mưa lưu vực Congo . Các chuyên gia dự báo nhu cầu về những khoáng sản này sẽ tăng gấp 40 lần vào năm 2040, càng làm dấy lên lo ngại về một vòng xoáy tàn phá sinh thái mới .

Điều này tạo ra một nghịch lý phát triển bền vững đầy trớ trêu: Những công nghệ được thiết kế để cắt giảm lượng khí thải carbon toàn cầu lại đang là nguyên nhân trực tiếp gây ra nạn phá rừng và giải phóng một lượng lớn CO₂ ngay tại điểm khai thác. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta đang đánh đổi cánh rừng nhiệt đới, vốn là bể hấp thụ carbon khổng lồ, để đổi lấy những tấm pin mặt trời. Một số lợi ích về khí hậu mà quá trình chuyển đổi xanh mang lại đang bị suy yếu nghiêm trọng bởi chính chuỗi cung ứng thô sơ và thiếu kiểm soát ở thượng nguồn .

Các nhà khoa học kêu gọi cần có những quy định giám sát chặt chẽ hơn và một chiến lược khai thác bền vững thực sự, nếu không, cuộc chiến chống biến đổi khí hậu có nguy cơ thất bại ngay từ trong trứng nước bởi chính cuộc khủng hoảng sinh thái mà nó vô tình tạo ra.