EU công bố gói 'Chủ quyền Công nghệ Châu Âu': Đòn quyết định giảm phụ thuộc công nghệ nước ngoài

Ngày 3 tháng 6 năm 2026, Ủy ban Châu Âu (EC) đã chính thức công bố Gói Chủ quyền Công nghệ Châu Âu (European Technological Sovereignty Package). Đây được xem là bước ngoặt lớn trong cách tiếp cận của khối, với một loạt biện pháp toàn diện nhằm giảm sự phụ thuộc của Liên minh Châu Âu (EU) vào các nhà cung cấp công nghệ nước ngoài, đặc biệt là từ Mỹ, bằng cách củng cố năng lực nội tại trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và công nghệ nguồn mở .

Các Đề Xuất Trọng Tâm

Gói biện pháp được xây dựng dựa trên hai đề xuất lập pháp và một số chiến lược đi kèm:

• Đạo luật Chip 2.0 (Chips Act 2.0) – Bản sửa đổi của Đạo luật Chip năm 2023, lần này chuyển trọng tâm từ đầu tư phía cung sang tổng hợp nhu cầu (demand aggregation). Mục tiêu là kết nối các nhà sản xuất chip châu Âu với người dùng công nghiệp trong khối và xây dựng năng lực cho các công nghệ chip tiên tiến phục vụ ứng dụng AI . Đạo luật mới cũng trao cho Ủy ban quyền khẩn cấp để ưu tiên sản xuất chip trong các cuộc khủng hoảng nguồn cung, có thể ghi đè lên các thỏa thuận thương mại hiện có nếu cần .

• Đạo luật Phát triển Đám mây và AI (CADA) – Đặt mục tiêu tăng ít nhất gấp ba công suất trung tâm dữ liệu của EU trong vòng năm đến bảy năm tới, thiết lập các "khu vực tăng tốc trung tâm dữ liệu" với quy trình cấp phép chỉ trong 12 tháng, và tạo ra một khung chủ quyền bốn cấp cho các dịch vụ đám mây được cơ quan công quyền sử dụng . Cấp độ kiểm soát nghiêm ngặt nhất sẽ loại trừ một cách hiệu quả các nhà cung cấp chịu sự chi phối của luật pháp nước ngoài (được hiểu rộng rãi là luật của Mỹ, như Đạo luật CLOUD) . Đạo luật cũng thành lập các "Sáng kiến Lãnh đạo Đám mây và AI" để mở rộng quy mô năng lực châu Âu thông qua tài trợ nghiên cứu và triển khai công nghiệp .

• Chiến lược Nguồn mở của EU – Kế hoạch mở rộng quy mô các giải pháp thay thế nguồn mở trong lĩnh vực đám mây, AI, an ninh mạng và bán dẫn, tận dụng lực lượng hơn ba triệu người đóng góp nguồn mở của châu Âu. Chiến lược này đi kèm với các hướng dẫn mua sắm khuyến khích sử dụng phần mềm nguồn mở trong các cơ quan hành chính công .

• Lộ trình Chiến lược về Số hóa và AI trong Ngành Năng lượng – Vạch ra cách AI và các công cụ số có thể tích hợp các trung tâm dữ liệu vào hệ thống năng lượng một cách bền vững, bao gồm hợp tác giữa ngành năng lượng và kỹ thuật số để hỗ trợ tích hợp lưới điện và cung cấp năng lượng sạch .

Lý Lẽ Của Chủ Tịch Von Der Leyen

Trong tuyên bố của mình, Chủ tịch Ủy ban Châu Âu, bà Ursula von der Leyen, đã định hình gói biện pháp này như một vấn đề về an ninh, quyền tự quyết và sự cần thiết mang tính chiến lược:

"Chúng ta không thể phụ thuộc vào người khác cho những công nghệ giúp bệnh viện của chúng ta vận hành, lưới điện của chúng ta ổn định và các dịch vụ của chúng ta an toàn. Đây là vấn đề bảo vệ công dân, bảo vệ lợi ích và đưa ra những lựa chọn của chính mình. Châu Âu có nhân tài, sự xuất sắc trong nghiên cứu, nền tảng công nghiệp và Thị trường Chung. Cùng nhau, chúng ta phải biến những thế mạnh này thành chủ quyền công nghệ."

Ủy ban cũng lưu ý một thực tế đáng lo ngại: EU hiện chi tới 264 tỷ euro mỗi năm, phần lớn cho các sản phẩm và dịch vụ CNTT độc quyền của Mỹ. Trong khi đó, các công ty đám mây Mỹ kiểm soát hơn 70% thị trường đám mây EU và EU chỉ sản xuất chưa đến 10% lượng chất bán dẫn toàn cầu .

Quan Hệ EU-Mỹ Dưới Thời Tổng Thống Trump

Gói biện pháp được công bố trong bối cảnh quan hệ EU-Mỹ đầy biến động dưới thời Tổng thống Trump, điều mà nhiều nguồn tin cho là động lực chính . Những đề xuất này có thể tiếp tục thổi bùng căng thẳng, khi Mỹ từ lâu đã xem các đạo luật công nghệ trước đây của EU là biện pháp bảo hộ trá hình nhằm trừng phạt các công ty Mỹ . Đáng chú ý, gói biện pháp này được đưa ra chỉ hai ngày sau khi EU phát tín hiệu sẽ tham gia liên minh chip do Mỹ dẫn đầu, Pax Silica, một cơ chế phối hợp kiểm soát xuất khẩu chất bán dẫn nhắm vào Trung Quốc, cho thấy một thế cân bằng phức tạp giữa theo đuổi tự chủ và hợp tác với Washington . Việc khung chủ quyền của CADA đề cập đến "luật pháp của nước thứ ba yêu cầu quyền truy cập dữ liệu được lưu trữ ở Châu Âu" được hiểu là nhắm trực diện vào các đạo luật có hiệu lực ngoài lãnh thổ của Mỹ như Đạo luật CLOUD .

Những Phản Ứng Ban Đầu

Keegan McBride (Viện Tony Blair) – Dựa trên các thông tin được cung cấp, không có đủ bằng chứng về các bình luận cụ thể của ông Keegan McBride, Giám đốc Khoa học & Công nghệ tại Viện Tony Blair, về gói biện pháp này. Các kết quả tìm kiếm không đưa ra bất kỳ trích dẫn hay phân tích trực tiếp nào từ ông .

Matthew Hodgson (Matrix) – Tương tự, dù giao thức Matrix đang phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực chính phủ nhằm tìm kiếm chủ quyền số, không có đủ bằng chứng từ các kết quả tìm kiếm về quan điểm cụ thể của ông Matthew Hodgson, đồng sáng lập Matrix, đối với gói chủ quyền công nghệ lần này của EU .