Nga Tuyên Bố Khai Thác 500 Tấn Vàng – Nhưng Ngầm Xả Hàng Dự Trữ Để Trang Trải Chi Phí Chiến Tranh

Vào ngày 2 tháng 6 năm 2026, Bộ trưởng Tài nguyên Thiên nhiên Nga, Alexander Kozlov, đã đưa ra một tuyên bố đầy tham vọng: nước này dự kiến sẽ khai thác từ 480 đến 500 tấn vàng trong năm nay, cùng với 2.800–3.000 tấn bạc và 134–137 tấn kim loại nhóm bạch kim (PGMs) . Ông cũng cho biết sản lượng năm 2025 rơi vào khoảng 485 tấn vàng – lần đầu tiên Moscow công bố dữ liệu khai thác vàng trong bốn năm. Nếu con số này chính xác, Nga sẽ trở thành nhà sản xuất vàng lớn nhất thế giới, vượt qua Trung Quốc. Nhưng dữ liệu độc lập từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) và Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS) lại vẽ nên một bức tranh hoàn toàn khác. Khoảng cách không hề nhỏ: số liệu của Moscow cao hơn từ 40 đến 50 phần trăm so với những gì các chuyên gia bên ngoài quan sát được . Trong khi đó, một đợt bán tháo lặng lẽ từ quỹ dự trữ vàng quốc gia của Nga đang đặt ra những câu hỏi hóc búa về độ tin cậy của các tuyên bố sản xuất này – hay liệu đây chỉ là một chiêu bài tuyên truyền đúng thời điểm trước thềm Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg .

Nga đã công bố những con số gì?

Trả lời phỏng vấn hãng thông tấn nhà nước TASS, ông Kozlov đã đưa ra các số liệu như một bằng chứng cho sự phục hồi sản xuất sau nhiều năm giữ bí mật dữ liệu :

• Vàng: 480–485 tấn trong năm 2025 (sơ bộ), tăng lên 480–500 tấn vào năm 2026.
• Bạc: 2.600–2.800 tấn trong năm 2025, tăng lên 2.800–3.000 tấn vào năm 2026.
• Kim loại nhóm bạch kim: 134–136 tấn trong năm 2025, tăng lên 134–137 tấn vào năm 2026.

Vị bộ trưởng dự báo mức tăng trưởng hàng năm khoảng 3 phần trăm đối với vàng, 7 phần trăm đối với bạc và tăng trưởng nhẹ đối với PGMs . Ông trình bày những con số này như một minh chứng cho thấy ngành khai khoáng của Nga vẫn tiếp tục mở rộng bất chấp các lệnh trừng phạt của phương Tây và những hạn chế về công nghệ.

Sự thật từ các dữ liệu độc lập

Vàng: Chênh lệch 40–50% với WGC và USGS

Báo cáo Tóm tắt Hàng hóa Khoáng sản 2026 của USGS ước tính sản lượng khai thác vàng của Nga năm 2025 vào khoảng 310 tấn . Hội đồng Vàng Thế giới, cơ quan theo dõi nguồn cung mỏ toàn cầu thông qua đối tác dữ liệu Metals Focus, đặt sản lượng của Nga trong khoảng 330–345 tấn cho năm 2025 .

Như vậy, tuyên bố của ông Kozlov về mức 485 tấn cho năm 2025 cao hơn khoảng 40 đến 50 phần trăm so với các tiêu chuẩn độc lập này . Với 485 tấn, Nga sẽ vượt qua Trung Quốc (ước tính 380 tấn) để trở thành nhà khai thác vàng lớn nhất thế giới – một vị trí mà nước này chưa từng nắm giữ trong lịch sử hiện đại .

Không có mỏ vàng lớn mới nào đi vào hoạt động tại Nga trong năm 2024 hay 2025, và các lệnh trừng phạt của phương Tây đã hạn chế nguồn cung thiết bị và công nghệ khai thác. Một số công ty khai thác vàng lớn của Nga đã báo cáo các số liệu sản xuất mà khi cộng lại vẫn thấp hơn nhiều so với mức 485 tấn, khiến các lãnh đạo trong ngành phải mô tả tổng sản lượng của ông Kozlov là "khó có thể dung hòa với dữ liệu hiện có" .

Màn kịch bí mật: Bốn năm không có dữ liệu chính thức

Nga đã ngừng công bố số liệu thống kê khai khoáng chính thức sau cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine tháng 2 năm 2022. Cuộc phỏng vấn tháng 6 năm 2026 của ông Kozlov là lần đầu tiên chính phủ chia sẻ khối lượng sản xuất sau bốn năm . Các lệnh trừng phạt kể từ năm 2022 đã cắt đứt Nga khỏi các thị trường vàng truyền thống như London và Zurich, định tuyến lại hoạt động buôn bán vàng qua các nước thứ ba, và khiến việc kiểm toán độc lập sản lượng cũng như xuất khẩu trở nên gần như không thể .

Nếu không có sự xác minh ở cấp độ công ty, dữ liệu thương mại được kiểm toán, hoặc các cuộc thanh tra thực địa – tất cả đều bị chặn bởi các lệnh trừng phạt và bí mật nhà nước – các nhà phân tích không thể xác nhận liệu số liệu của ông Kozlov có đại diện cho sản lượng mỏ thực tế hay không, hay liệu nó đã bao gồm cả vàng tái chế, khai thác thủ công, hoặc trữ lượng địa chất mới được ghi nhận thay vì kim loại đã được khai thác .

Mâu thuẫn chết người: Vừa khoe sản lượng kỷ lục, vừa lén bán dự trữ

Điểm căng thẳng nhất trong câu chuyện của ông Kozlov là những gì đang xảy ra với dự trữ vàng quốc gia của Nga. Trong khi Bộ trưởng Tài nguyên Thiên nhiên ca ngợi sự bùng nổ sản xuất, Ngân hàng Trung ương Nga đã và đang lặng lẽ bán vàng vật chất – lần đầu tiên sau 25 năm – để tài trợ cho thâm hụt ngân sách của chính phủ .

Các điểm dữ liệu chính cho thấy một thực tế phũ phàng:

• Đã bán 900.000 ounce trong năm 2026: Tính đến ngày 1 tháng 5 năm 2026, dự trữ vàng của ngân hàng trung ương Nga ở mức 73,9 triệu ounce (khoảng 2.298 tấn), giảm 900.000 ounce (khoảng 28 tấn) kể từ ngày 1 tháng 1. Đây là mức thấp nhất kể từ tháng 3 năm 2022 và là đợt rút vốn nhanh nhất trong bốn tháng kể từ năm 2002 .
• Thanh lý Quỹ Phúc lợi Quốc gia: Quỹ Phúc lợi Quốc gia của Nga – được thiết kế ban đầu để ổn định ngân sách trong các cú sốc giá dầu – đã chứng kiến lượng vàng nắm giữ của mình giảm tới 71 phần trăm từ tháng 5 năm 2022 đến tháng 1 năm 2025, từ 554,9 tấn xuống chỉ còn 160,2 tấn . Tổng tài sản thanh khoản của quỹ này đã co lại từ 113,5 tỷ USD xuống còn 51,6 tỷ USD trong cùng kỳ .
• Bán tháo vì ngân sách: Đợt bán ra bắt đầu vào tháng 11 năm 2025 và tăng tốc trong đầu năm 2026. Moscow đã và đang trao đổi vàng vật chất lấy đồng Nhân dân tệ để bù đắp thâm hụt ngân sách ngày càng lớn do chi tiêu quân sự liên tục. Tính chung, doanh số bán vàng và ngoại tệ đã vượt quá 15 nghìn tỷ Rúp (150 tỷ USD) từ năm 2022 đến 2025, với thêm 3,5 nghìn tỷ Rúp (35 tỷ USD) chỉ trong hai tháng đầu năm 2026 .

Nếu Nga thực sự sản xuất 485 tấn vàng mỗi năm, nước này sẽ mang về lãnh thổ của mình khoảng 15 phần trăm tổng nguồn cung mỏ hàng năm của toàn thế giới. Việc họ đồng thời phải thanh lý vàng quốc gia dự trữ – với tốc độ nhanh nhất kể từ năm 2002 – là một sự mâu thuẫn trắng trợn mà các nhà phân tích cho rằng báo hiệu hoặc là số liệu sản xuất bị thổi phồng, hoặc là những nút thắt cổ chai trong xuất khẩu dưới lệnh trừng phạt, hoặc là một mệnh lệnh chính trị cần thiết để phô trương sức mạnh .

Các chuyên gia thực sự nghĩ gì?

Một số lời giải thích đang được các nhà phân tích hàng hóa và lãnh đạo doanh nghiệp khai khoáng đưa ra:

1. Dữ liệu bị "thêm mắm thêm muối": Số liệu của ông Kozlov có thể đã pha trộn sản lượng mỏ với vàng tái chế, khai thác thủ công, và/hoặc trữ lượng địa chất mới được chứng minh – thay vì chỉ báo cáo kim loại được khai thác như cách WGC và USGS vẫn làm .
2. Chọn đúng thời điểm chính trị: Các số liệu được công bố ngay trước Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg, sự kiện đầu tư hàng đầu của Nga, cho thấy một động cơ chính trị là muốn thể hiện khả năng phục hồi kinh tế và sự thống trị tài nguyên trong khi trữ lượng thanh khoản của đất nước đang thu hẹp lại .
3. Kế toán trữ lượng, không phải sản xuất: Đầu năm 2026, Bộ Tài nguyên Thiên nhiên đã báo cáo trữ lượng vàng đã được ghi chép của Nga tăng thêm 614 tấn trong một năm duy nhất – một con số mô tả tài nguyên địa chất được bổ sung vào bảng cân đối kế toán nhà nước, chứ không phải kim loại đã được khai thác và tinh chế . Các nhà phân tích nghi ngờ các hạng mục tương tự có thể đã "rò rỉ" vào tuyên bố sản xuất của ông Kozlov.

Điểm mấu chốt

Tuyên bố của ông Kozlov rằng Nga đã khai thác 485 tấn vàng vào năm 2025 và có thể đạt 500 tấn vào năm 2026 cao hơn khoảng 40 đến 50 phần trăm so với ước tính của WGC và USGS. Khoảng cách này đủ lớn để nếu chính xác, Nga sẽ là nhà sản xuất vàng hàng đầu thế giới. Nhưng sự vắng mặt của dữ liệu công ty có thể xác minh được, các hạn chế về công nghệ do lệnh trừng phạt áp đặt, và việc thanh lý đồng thời dự trữ vàng quốc gia đều chỉ ra một hướng hoàn toàn ngược lại. Cho đến khi có thể xác minh độc lập – điều vẫn khó xảy ra do lệnh cấm vận dữ liệu chính thức và chế độ trừng phạt đang diễn ra – những con số của ông Kozlov nên được coi là những tuyên bố chưa được kiểm chứng của nhà nước hơn là số liệu sản xuất đã được kiểm toán .