Lộ trình hạ nhiệt: Câu chuyện của Úc

Thay vì phát động một cuộc chiến thương mại trả đũa, Úc đã triển khai một chiến lược đa mục tiêu, tập trung vào áp lực pháp lý và sự kiên nhẫn chính trị. Canberra đã đệ đơn khiếu nại chính thức lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), sử dụng khuôn khổ pháp lý như một lá chắn và đòn bẩy . Điều này đi kèm với một sự tái thiết lập ngoại giao đáng kể sau khi chính phủ thay đổi vào năm 2022, khi Thủ tướng Anthony Albanese xoay trục sang hướng gắn kết và ổn định hóa quan hệ .

Kết quả diễn ra từ từ nhưng mang tính toàn diện. Một dòng thời gian của quá trình tan băng cho thấy các rào cản đã được dỡ bỏ một cách vững chắc:

• Tháng 2/2023: Trung Quốc nối lại nhập khẩu than của Úc.
• Tháng 8/2023: Mức thuế 80,5% đối với lúa mạch chính thức được dỡ bỏ sau khi xem xét và đình chỉ một vụ kiện tại WTO, kết thúc lệnh phong tỏa một thị trường từng có giá trị khoảng 1,5 tỷ AUD mỗi năm .
• Đầu năm 2024: Thuế quan đối với rượu vang Úc được dỡ bỏ .
• Tháng 12/2024: Các hạn chế cuối cùng đối với xuất khẩu tôm hùm sống được giải quyết, chính thức kết thúc cuộc chiến thương mại .

Sự phục hồi kinh tế thật ngoạn mục. Đến tháng 8/2023, thương mại song phương giữa hai quốc gia đã tăng vọt lên giá trị hàng năm kỷ lục khoảng 219 tỷ AUD, được thúc đẩy bởi xuất khẩu hàng hóa trị giá 194 tỷ AUD và dịch vụ trị giá 9,5 tỷ AUD . Sự hòa dịu tiếp tục vào năm 2025, khi Úc và Trung Quốc đồng ý tiến hành một cuộc rà soát tổng thể đối với hiệp định thương mại tự do của họ để tiếp tục tự do hóa thị trường .

Chiến trường của EU: Một cuộc khủng hoảng về cơ cấu, không chỉ chính trị

Nơi Úc phải đối mặt với một chế độ trừng phạt có mục tiêu và mang động cơ chính trị, Liên minh châu Âu lại đang giải quyết một vấn đề ăn sâu vào cơ cấu kinh tế hơn nhiều. Thâm hụt thương mại hàng hóa của EU với Trung Quốc đã chạm mức khổng lồ 359,9 tỷ euro vào năm 2025, vượt qua mức thâm hụt của năm trước và tiếp tục một sự bùng nổ dài hạn khiến cán cân thương mại mất cân bằng tăng gấp rưỡi về giá trị trong một thập kỷ .

Đây không chỉ là một sự tăng vọt nhất thời. Nhập khẩu hàng hóa sản xuất của EU từ Trung Quốc chiếm 97,3% tổng nhập khẩu vào năm 2025 , và thâm hụt còn tiếp tục mở rộng sang năm 2026, với việc Bắc Kinh ghi nhận thặng dư thương mại với EU lên tới 113 tỷ USD chỉ trong bốn tháng đầu năm . Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã mô tả thặng dư thương mại của Trung Quốc là “đơn giản là không bền vững”, cho rằng nguyên nhân là do năng lực sản xuất dư thừa được nhà nước trợ cấp đang tràn ra thị trường toàn cầu .

Do đó, cách tiếp cận của EU đã khác biệt rõ rệt so với chiến thuật thụ động của Úc. Brussels đã chọn một chiến lược thương mại phòng thủ:

• Thuế quan: EU đã áp thuế chính thức đối với xe điện (EV) của Trung Quốc, có thể lên tới 45% trong một số trường hợp, sau một cuộc điều tra chống trợ cấp .
• Hạn ngạch nhập khẩu và các biện pháp bảo vệ: Quan chức phụ trách công nghiệp của EU đã báo hiệu ý định sử dụng các điều khoản bảo vệ một cách tổng quát hơn để bảo vệ các ngành công nghiệp nhạy cảm khỏi “mối đe dọa hiện hữu” từ hàng nhập khẩu Trung Quốc. Đi kèm với đó là các biện pháp như Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp, ưu tiên mua sắm 'Sản xuất tại châu Âu' và đầu tư vào sản xuất chip nội địa .

Nhưng liệu chiến thuật 'kiên nhẫn' của Úc có thể áp dụng được trong bối cảnh này? Câu trả lời rất có thể là không. Vấn đề của EU mang tính cơ cấu và tồn tại lâu dài, khó có thể giải quyết chỉ bằng một cuộc điện đàm ngoại giao hay một sự thay đổi chính phủ. Khi Trung Quốc thắt chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và chip thiết yếu gây áp lực lên chuỗi cung ứng xe hơi châu Âu , chiến trường của Brussels không chỉ là thuế quan – đó là một cuộc chiến giành sự sống còn của toàn bộ nền sản xuất công nghiệp.

Lộ trình hạ nhiệt: Câu chuyện của Úc

Thay vì phát động một cuộc chiến thương mại trả đũa, Úc đã triển khai một chiến lược đa mục tiêu, tập trung vào áp lực pháp lý và sự kiên nhẫn chính trị. Canberra đã đệ đơn khiếu nại chính thức lên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), sử dụng khuôn khổ pháp lý như một lá chắn và đòn bẩy . Điều này đi kèm với một sự tái thiết lập ngoại giao đáng kể sau khi chính phủ thay đổi vào năm 2022, khi Thủ tướng Anthony Albanese xoay trục sang hướng gắn kết và ổn định hóa quan hệ .

Kết quả diễn ra từ từ nhưng mang tính toàn diện. Một dòng thời gian của quá trình tan băng cho thấy các rào cản đã được dỡ bỏ một cách vững chắc:

• Tháng 2/2023: Trung Quốc nối lại nhập khẩu than của Úc.
• Tháng 8/2023: Mức thuế 80,5% đối với lúa mạch chính thức được dỡ bỏ sau khi xem xét và đình chỉ một vụ kiện tại WTO, kết thúc lệnh phong tỏa một thị trường từng có giá trị khoảng 1,5 tỷ AUD mỗi năm .
• Đầu năm 2024: Thuế quan đối với rượu vang Úc được dỡ bỏ .
• Tháng 12/2024: Các hạn chế cuối cùng đối với xuất khẩu tôm hùm sống được giải quyết, chính thức kết thúc cuộc chiến thương mại .

Sự phục hồi kinh tế thật ngoạn mục. Đến tháng 8/2023, thương mại song phương giữa hai quốc gia đã tăng vọt lên giá trị hàng năm kỷ lục khoảng 219 tỷ AUD, được thúc đẩy bởi xuất khẩu hàng hóa trị giá 194 tỷ AUD và dịch vụ trị giá 9,5 tỷ AUD . Sự hòa dịu tiếp tục vào năm 2025, khi Úc và Trung Quốc đồng ý tiến hành một cuộc rà soát tổng thể đối với hiệp định thương mại tự do của họ để tiếp tục tự do hóa thị trường .

Chiến trường của EU: Một cuộc khủng hoảng về cơ cấu, không chỉ chính trị

Nơi Úc phải đối mặt với một chế độ trừng phạt có mục tiêu và mang động cơ chính trị, Liên minh châu Âu lại đang giải quyết một vấn đề ăn sâu vào cơ cấu kinh tế hơn nhiều. Thâm hụt thương mại hàng hóa của EU với Trung Quốc đã chạm mức khổng lồ 359,9 tỷ euro vào năm 2025, vượt qua mức thâm hụt của năm trước và tiếp tục một sự bùng nổ dài hạn khiến cán cân thương mại mất cân bằng tăng gấp rưỡi về giá trị trong một thập kỷ .

Đây không chỉ là một sự tăng vọt nhất thời. Nhập khẩu hàng hóa sản xuất của EU từ Trung Quốc chiếm 97,3% tổng nhập khẩu vào năm 2025 , và thâm hụt còn tiếp tục mở rộng sang năm 2026, với việc Bắc Kinh ghi nhận thặng dư thương mại với EU lên tới 113 tỷ USD chỉ trong bốn tháng đầu năm . Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã mô tả thặng dư thương mại của Trung Quốc là “đơn giản là không bền vững”, cho rằng nguyên nhân là do năng lực sản xuất dư thừa được nhà nước trợ cấp đang tràn ra thị trường toàn cầu .

Do đó, cách tiếp cận của EU đã khác biệt rõ rệt so với chiến thuật thụ động của Úc. Brussels đã chọn một chiến lược thương mại phòng thủ:

• Thuế quan: EU đã áp thuế chính thức đối với xe điện (EV) của Trung Quốc, có thể lên tới 45% trong một số trường hợp, sau một cuộc điều tra chống trợ cấp .
• Hạn ngạch nhập khẩu và các biện pháp bảo vệ: Quan chức phụ trách công nghiệp của EU đã báo hiệu ý định sử dụng các điều khoản bảo vệ một cách tổng quát hơn để bảo vệ các ngành công nghiệp nhạy cảm khỏi “mối đe dọa hiện hữu” từ hàng nhập khẩu Trung Quốc. Đi kèm với đó là các biện pháp như Đạo luật Tăng tốc Công nghiệp, ưu tiên mua sắm 'Sản xuất tại châu Âu' và đầu tư vào sản xuất chip nội địa .

Nhưng liệu chiến thuật 'kiên nhẫn' của Úc có thể áp dụng được trong bối cảnh này? Câu trả lời rất có thể là không. Vấn đề của EU mang tính cơ cấu và tồn tại lâu dài, khó có thể giải quyết chỉ bằng một cuộc điện đàm ngoại giao hay một sự thay đổi chính phủ. Khi Trung Quốc thắt chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và chip thiết yếu gây áp lực lên chuỗi cung ứng xe hơi châu Âu , chiến trường của Brussels không chỉ là thuế quan – đó là một cuộc chiến giành sự sống còn của toàn bộ nền sản xuất công nghiệp.