Giá dầu thô tăng vọt: Eo biển Hormuz tê liệt, đàm phán Mỹ - Iran bế tắc, dự trữ dầu Mỹ cạn dần

Đà tăng giá dầu thô hiện tại được thúc đẩy bởi việc eo biển Hormuz bị phong tỏa trên thực tế sau cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel vào Iran ngày 28/02/2026, gây ra sự gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu lớn nhất trong lịch sử. Tính đến ngày 03/06/2026, giá dầu thô WTI giao dịch quanh mức 95 USD/thùng, trong khi dầu Brent chạm 93,86 USD/thùng vào ngày 01/06 .

Động lực chính và diễn biến mới nhất

Đàm phán Mỹ - Iran bế tắc

• Các cuộc đàm phán liên tục đổ vỡ. Vòng đàm phán gần đây nhất vào ngày 31/05 không đạt được đột phá sau khi Tổng thống Trump tuyên bố ông "không vội" đạt thỏa thuận, bất chấp việc các quan chức Nhà Trắng nói rằng hai bên đã đạt được những nét chính của một thỏa thuận .
• Iran sau đó đã hủy bỏ mọi cuộc đàm phán hòa bình cho đến khi Israel ngừng các cuộc tấn công ở Lebanon, trong khi Mỹ và Iran tiếp tục giao tranh .
• Hồi tháng 4, Iran đã bác bỏ yêu cầu của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance về việc trao quyền kiểm soát Hormuz và uranium của họ .

Gián đoạn tại Eo biển Hormuz

• Tuyến đường biển huyết mạch này — nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu của thế giới — đã bị đóng cửa hiệu quả kể từ ngày 28/02 .
• Các quốc gia vùng Vịnh (Iraq, Saudi Arabia, Kuwait, UAE, Qatar, Bahrain) đã đồng loạt cắt giảm 7,5 triệu thùng/ngày sản lượng dầu thô do kho chứa đã đầy .
• Hơn 11 triệu thùng/ngày sản lượng dầu thô và condensate của Vùng Vịnh bị cắt giảm, và hơn 80 triệu tấn/năm nguồn cung LNG (tương đương ~20% nguồn cung toàn cầu) không thể tiếp cận thị trường .
• Nguồn cung dầu toàn cầu đã sụt giảm mạnh 10,1 triệu thùng/ngày chỉ trong tháng 3 — mức giảm lớn nhất trong một tháng từng được ghi nhận .

Dự trữ dầu thô Mỹ sụt giảm

• Dự trữ dầu thô của Mỹ giảm 2,8 triệu thùng trong tuần kết thúc vào ngày 22/05 (theo dữ liệu của Viện Dầu khí Mỹ - API), sau đợt giảm 9,1 triệu thùng vào tuần trước đó .
• Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) báo cáo mức giảm 3,33 triệu thùng trong cùng tuần .
• JPMorgan cảnh báo rằng tồn kho dầu thương mại tại các nền kinh tế phát triển có thể "tiến đến mức căng thẳng vận hành" vào đầu tháng 6 .

Dự báo thị trường nhiều biến động

• Báo cáo Triển vọng Năng lượng Ngắn hạn (STEO) tháng 5 của EIA giả định eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại muộn hơn và thời gian phục hồi sản lượng lâu hơn, dự báo giá dầu tăng cao và lượng tồn kho sụt giảm lớn ít nhất đến giữa năm 2026 .
• Wood Mackenzie nhận định tình trạng thiếu hụt nguồn cung dầu và LNG sẽ kéo dài đến hết quý 3 năm 2026 .
• Nhiều nhà phân tích (JPMorgan, Saudi Aramco, IEA) cảnh báo rằng tồn kho xăng và nhiên liệu máy bay toàn cầu có thể chạm "mức cực thấp" trước nhu cầu mùa hè, và thị trường có thể rơi vào "hoảng loạn thực sự" với tình trạng mua tích trữ hoảng loạn nếu eo biển vẫn đóng cửa đến đầu tháng 6 .
• Giá dầu Brent từng tăng vọt lên 138 USD/thùng vào ngày 07/04 — mức cao nhất trong ba năm — và mặc dù giá đã hạ nhiệt so với đỉnh, sự thiếu hụt nguồn cung cơ bản vẫn rất nghiêm trọng .