Đồng Euro tăng sức ảnh hưởng toàn cầu năm 2025, dẫn đầu trái phiếu xanh; Chủ tịch ECB kêu gọi cải cách trước rủi ro phân mảnh

Báo cáo đánh giá thường niên lần thứ 25 về vai trò quốc tế của đồng euro, được Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) công bố vào tháng 6 năm 2026, đã phác họa một bức tranh với những gam màu sáng tối đan xen. Nhìn chung, sức ảnh hưởng toàn cầu của đồng tiền chung Châu Âu đã tăng nhẹ trong năm 2025, nổi bật với việc vươn lên dẫn đầu trong lĩnh vực tài chính xanh. Tuy nhiên, báo cáo cũng đi kèm những lời cảnh báo nghiêm khắc từ Chủ tịch Christine Lagarde về nguy cơ phân mảnh của nền kinh tế toàn cầu và yêu cầu cấp thiết về cải cách cấu trúc trong nội bộ khu vực .

Những điểm chính từ báo cáo

• Chỉ số tổng hợp tăng nhẹ: Chỉ số tổng hợp về vai trò quốc tế của đồng euro – được tính bằng trung bình cộng đơn giản của tỷ trọng đồng euro trên một loạt các chỉ số rộng – đã tăng 0,2 điểm phần trăm trong năm 2025 khi tính theo tỷ giá hối đoái cố định .

• Vị thế dự trữ: Đồng euro tiếp tục giữ vững vị trí là đồng tiền dự trữ quan trọng thứ hai trên thế giới. Mặc dù tỷ trọng của đồng euro trong dự trữ ngoại hối toàn cầu dao động ở mức khoảng 20%, nó vẫn kém rất xa so với đồng đô la Mỹ (USD), vốn chiếm tới 58% .

• Dẫn đầu về trái phiếu xanh: Một điểm sáng đặc biệt là đồng euro đã trở thành đồng tiền dẫn đầu trong thị trường trái phiếu xanh và bền vững quốc tế trong năm 2025, lần đầu tiên vượt qua đồng USD .

• Cảnh báo về phân mảnh: Bà Lagarde nhấn mạnh rằng "không có chỗ cho sự tự mãn, khi các lực lượng phân mảnh trong hệ thống tiền tệ quốc tế đang ngày càng gia tăng" . Bối cảnh địa chính trị căng thẳng, sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ và những bất ổn xoay quanh vai trò thống trị của đồng USD được xem là những nguy cơ tiềm tàng .

• Lời kêu gọi cải cách cấu trúc: Người đứng đầu ECB khẳng định việc Châu Âu phải khẩn trương thúc đẩy hội nhập kinh tế và tài chính sâu rộng hơn, cụ thể là hoàn thiện Liên minh Thị trường Vốn và Liên minh Ngân hàng, nhằm giúp nền kinh tế khu vực đồng euro trở nên năng suất và cạnh tranh hơn . Bà cũng cho rằng câu trả lời cho sự thay đổi trong chính sách thương mại toàn cầu phải là hội nhập thương mại nhiều hơn, chứ không phải ít đi .

Đồng USD suy yếu mở ra cơ hội

Những biến động trên thị trường tiền tệ cũng là một điểm nhấn quan trọng. Kể từ tháng 3 năm 2025, đồng USD đã mất giá đáng kể so với đồng euro . Sự suy yếu này và những nghi ngờ về tính ổn định trong vai trò thống trị truyền thống của đồng bạc xanh – vốn là nền tảng của hệ thống tiền tệ quốc tế – có thể mở ra cánh cửa cho đồng euro đóng một vai trò lớn hơn. Tuy nhiên, ECB nhấn mạnh cơ hội này chỉ có thể được hiện thực hóa nếu Châu Âu thực sự nghiêm túc thực hiện các cải cách cấu trúc cần thiết .

Bà Lagarde đã đúc kết thách thức này một cách rõ ràng: đồng euro sẽ không tự nhiên có được vị thế tiền tệ dự trữ toàn cầu. Nó phải "giành được" vị thế đó thông qua uy tín địa chính trị, sự toàn vẹn về thể chế và pháp lý, cùng với khả năng phục hồi kinh tế của toàn khối . Với quy mô thị trường trái phiếu chính phủ đạt xếp hạng AAA và AA chỉ bằng một phần năm so với thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ, bài toán về việc tạo ra một tài sản an toàn chung cho khu vực đồng euro vẫn còn là một mục tiêu xa .