Meta tài trợ cơ quan phúc thẩm EU rồi 'phớt lờ' khi nhận kết quả bất lợi

Tỷ lệ lật ngược quyết định 75% chỉ ra những sai sót hệ thống tại Meta

Con số thống kê đáng lên án nhất từ công việc của ACE là hồ sơ các quyết định của họ. Báo cáo minh bạch đầu tiên của cơ quan này, bao gồm các vụ việc từ tháng 11 năm 2024 đến tháng 8 năm 2025, cho thấy hơn ba phần tư các quyết định kiểm duyệt ban đầu của các nền tảng đã bị lật ngược . Con số đáng kinh ngạc này bao gồm các trường hợp ACE không đồng ý với nền tảng sau khi xem xét nội dung, và cả các trường hợp nền tảng tự đảo ngược quyết định của mình khi có một cơ quan độc lập vào cuộc.

Riêng đối với Meta, một loạt phán quyết ban đầu cho thấy Trung tâm Phúc thẩm đã đứng về phía người dùng và lật ngược quyết định ban đầu của Meta trong 77 vụ việc liên quan đến Facebook và Instagram . Cần phải nói rõ: đây không phải là những phán quyết 'nhập nhằng' ranh giới. Đây là những quyết định mà một hội đồng chuyên gia khách quan đã kết luận rằng hệ thống kiểm duyệt tự động hoặc đội ngũ nhân sự của Meta đã đưa ra quyết định sai lầm, và tài khoản hoặc bài đăng của người dùng lẽ ra không nên bị xử phạt ngay từ đầu.

Tỷ lệ sai sót này cho thấy bộ máy kiểm duyệt nội bộ của Meta — một hệ thống ảnh hưởng đến hàng trăm triệu người dùng châu Âu — đang đưa ra các quyết định không chính xác ở quy mô công nghiệp. Báo cáo thường niên gần đây nhất của cơ quan phúc thẩm đã ghi nhận 24.000 tranh chấp chỉ riêng trong giai đoạn từ tháng 4 năm 2025 đến tháng 3 năm 2026, bao gồm các vấn đề như ngôn từ thù hận, đình chỉ tài khoản, ảnh khỏa thân người lớn, thông tin sai lệch và lừa đảo .

Tư thế mâu thuẫn: Tài trợ rồi tìm cách trì hoãn

Sự căng thẳng trớ trêu nhất trong toàn bộ quá trình này không phải là các quyết định bị lật ngược, mà chính là thái độ của Meta đối với cơ quan này. Meta Oversight Board Trust đã ca ngợi sự ra mắt của ACE như một phần quan trọng trong bối cảnh pháp lý mới của EU . Nhưng ở hậu trường, sự hợp tác mà DSA yêu cầu đã vắng mặt một cách rõ rệt.

ACE lưu ý rằng khi Meta phản hồi các yêu cầu thông tin về vụ việc, câu trả lời của họ thường quá chậm hoặc thiếu thông tin cần thiết để phân xử tranh chấp một cách chính xác . Đến cuối tháng 8 năm 2025, Meta mới chỉ thực thi khoảng một nửa số quyết định lật ngược của trung tâm đối với Facebook và Instagram — tương đương với khoảng 100 trường hợp mà công ty đơn giản là phớt lờ kết luận của cơ quan này .

YouTube thậm chí còn bị coi là bên vi phạm tệ hơn, thường xuyên không cung cấp bất kỳ nội dung nào, khiến ACE không thể quyết định về bản chất của vụ việc . Nhưng kiểu hợp tác nửa vời và sự trì hoãn lẻ tẻ của Meta đã cho thấy lỗ hổng cơ bản của hệ thống: trên thực tế, nền tảng có thể chọn cách không tham gia khi điều đó gây bất lợi cho họ.

Điểm yếu mang tính cấu trúc của DSA: Các phán quyết không mang tính ràng buộc

Gốc rễ của vấn đề nằm ở thiết kế pháp lý. Theo Điều 21 của DSA, các cơ quan giải quyết tranh chấp ngoài tòa án như ACE được trao quyền xem xét các quyết định của nền tảng, nhưng phán quyết của họ không có hiệu lực pháp lý . Các nền tảng được yêu cầu "tham gia một cách thiện chí", một cụm từ hầu như vô nghĩa trong thực tế nếu không có cơ chế thực thi rõ ràng hậu thuẫn.

Ủy ban châu Âu đã mở nhiều cuộc điều tra DSA đối với Meta về các vấn đề như giảm mức độ ưu tiên hiển thị của nội dung chính trị, việc cung cấp dữ liệu cho các nhà nghiên cứu không đầy đủ và không bảo vệ được trẻ vị thành niên . Vào tháng 4 năm 2026, Ủy ban đã đưa ra một phát hiện sơ bộ rằng Meta đã vi phạm DSA khi không ngăn trẻ em dưới 13 tuổi sử dụng Instagram và Facebook — một hành vi vi phạm cuối cùng có thể dẫn đến mức phạt lên tới 6% tổng doanh thu toàn cầu hàng năm của Meta .

Trên toàn bộ các công ty công nghệ lớn (Big Tech), Brussels đã áp đặt ít nhất 3,77 tỷ euro tiền phạt chỉ riêng trong năm 2025, báo hiệu một giai đoạn thực thi mới đầy quyết liệt . Nhưng những hình phạt đình đám này nhắm vào các lỗi tuân thủ mang tính hệ thống, chứ không phải vào các quyết định đơn lẻ nhằm phớt lờ một phán quyết ngoài tòa án không ràng buộc. Đối với một người dùng ở Berlin hay Barcelona chỉ đơn giản muốn khôi phục tài khoản Facebook của mình, việc quy trình của ACE thiếu tính răn đe vẫn là một ngõ cụt đầy bực bội.

Điều này có ý nghĩa gì với người dùng EU

Nhu cầu về một cơ chế đánh giá độc lập là có thật. Hơn 30.000 khiếu nại đã được gửi đến Trung tâm Phúc thẩm châu Âu kể từ khi nó bắt đầu hoạt động vào tháng 11 năm 2024, chứng minh rằng mọi người trên khắp EU đang tích cực tìm kiếm các giải pháp thay thế cho công lý tự động, thiếu minh bạch của các nền tảng . Quy trình này miễn phí cho người dùng và nó hoạt động với tốc độ mà các cơ chế pháp lý truyền thống không thể sánh kịp .

Nhưng kinh nghiệm từ ACE cũng làm rõ những giới hạn của khuôn khổ DSA hiện tại. Cơ quan này đã chứng minh rằng nó có thể phát hiện ra các lỗi kiểm duyệt có hệ thống và tạo ra một hồ sơ công khai về sự không tuân thủ của các nền tảng. Tuy nhiên, nó không thể buộc Meta — hay bất kỳ nền tảng nào khác — thay đổi hành vi của mình.

Cho đến khi các nhà lập pháp EU trao cho các cơ quan ODS thẩm quyền đưa ra các quyết định ràng buộc, hoặc cho đến khi Ủy ban bắt đầu xử phạt các nền tảng vì hành vi thiếu thiện chí trong các thủ tục tố tụng cụ thể này, hệ thống sẽ tiếp tục cung cấp 'chẩn đoán' mà không có 'phương thuốc' chữa trị. Nó cho người dùng biết chính xác khi nào Meta đã xử lý sai họ, nhưng để mặc công ty tự do quyết định liệu có sửa sai hay không.