Alibaba và Tencent Dẫn Đầu Cuộc Đua Đưa AI Từ Thế Giới Ảo Vào Robot Thực Tế

Cuộc đua trí tuệ nhân tạo (AI) của Trung Quốc đã chính thức bước sang một chiều không gian mới. Các công ty internet hàng đầu đang quyết liệt dịch chuyển từ thế giới chatbot kỹ thuật số sang lĩnh vực hữu hình của AI hiện thân (Embodied AI), nơi các mô hình AI đóng vai trò như bộ não cho những robot tự động. Alibaba và Tencent đang dẫn đầu làn sóng này bằng việc tung ra hàng loạt mô hình AI mới, tái cấu trúc doanh nghiệp và cam kết rót hàng tỷ USD vào lĩnh vực này chỉ trong năm qua .

Sự chuyển dịch này hướng tới một tương lai nơi AI không chỉ đơn thuần trả lời câu hỏi mà còn chủ động tương tác với thế giới thực — lập kế hoạch, điều hướng không gian và thao tác với đồ vật. Đối với Alibaba, điều này đồng nghĩa với việc xây dựng phần mềm nền tảng cho việc điều khiển robot. Còn với Tencent, đây là một chiến lược thâm dụng vốn nhằm cung cấp năng lượng cho toàn bộ hệ sinh thái.

Chiến Dịch Mô Hình Của Alibaba: Từ Chatbot Đến Lệnh Cho Robot

Alibaba đã thực hiện cú hích công nghệ trực diện nhất khi liên tiếp phát hành nhiều mô hình AI được thiết kế tường minh để thu hẹp khoảng cách giữa phần mềm và hành động vật lý.

Qwen3.7-Max: Nền Tảng Tác Nhân Cho Robot

Được công bố tại Hội nghị Apsara vào ngày 20 tháng 5 năm 2026, Qwen3.7-Max là mô hình chủ lực của Alibaba cho "kỷ nguyên tác nhân" . Không giống như một chatbot thông thường, mô hình này là một nền tảng nền móng để xây dựng các tác nhân AI có khả năng sử dụng công cụ bên ngoài. Những khả năng cốt lõi của nó hỗ trợ trực tiếp cho lĩnh vực robot :

• Điều khiển Robot Vật lý: Mô hình sở hữu khả năng "gọi công cụ" mạnh mẽ, cho phép nó hoạt động như một bộ não số, điều phối các hành động vật lý trong robot, bao gồm định vị, tránh chướng ngại vật và lập kế hoạch tác vụ .
• Khả năng Tự chủ Dài hơi: Trong một màn trình diễn mang tính bước ngoặt, mô hình này đã chạy tự động trong suốt 35 giờ, thực hiện 1.158 lần gọi công cụ liên tiếp để tối ưu hóa phần mềm cho một con chip AI tự phát triển . Điều này chứng minh khả năng xử lý các tác vụ kéo dài, nhiều bước của hệ thống, vốn rất điển hình trong lĩnh vực robot thực tế.

RynnBrain: Bộ Não Mã Nguồn Mở Cho Robot

Vào tháng 2 năm 2026, Học viện DAMO của Alibaba đã thể hiện cam kết sâu sắc hơn bằng việc phát hành RynnBrain, một mô hình nền tảng hiện thân mã nguồn mở dựa trên mô hình ngôn ngữ-thị giác Qwen3-VL . Được thiết kế như một "bộ não" chuyên dụng cho robot, RynnBrain được xây dựng trên khung nhận thức bản ngã và hiểu biết về không gian-thời gian .

Mô hình này giới thiệu một số cải tiến then chốt cho ngành robot :

• Bộ nhớ Không gian-Thời gian: Robot có thể ghi lại và nhớ lại các trạng thái lịch sử trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Ví dụ, nếu một robot đang làm dở Tác vụ A thì bị ngắt để xử lý Tác vụ B, nó có thể nhớ chính xác trạng thái không gian và thời gian của mình để quay lại hoàn thành Tác vụ A một cách liền mạch .
• Suy luận Nhận thức Vật lý: Hệ thống có thể hiểu được môi trường xung quanh, dự đoán quỹ đạo của vật thể, và điều hướng trong những không gian phức tạp, lộn xộn như nhà bếp hay sàn nhà máy .
• Phát hành Mã Nguồn Mở: Alibaba đã phát hành trọn bộ bảy mô hình, bao gồm các phiên bản dày đặc (2B và 8B tham số) và một biến thể Chuyên gia Kết hợp (MoE) mạnh mẽ với 30 tỷ tham số, cùng với các mô hình chuyên biệt cho lập kế hoạch thao tác (RynnBrain-Plan) và điều hướng ngôn ngữ-thị giác (RynnBrain-Nav) .

Tái Cấu Trúc Tổ Chức

Những bản phát hành kỹ thuật này được hậu thuẫn bởi các động thái kinh doanh cụ thể. Vào tháng 1 năm 2026, Alibaba đã thành lập một đơn vị kinh doanh chuyên biệt, sáp nhập các nỗ lực về robot và AI hiện thân dưới sự lãnh đạo của giám đốc kỳ cựu Chen Jun . Trước đó, vào tháng 10 năm 2025, người đứng đầu nhóm Qwen là Lin Junyang cũng đã tiết lộ rằng ông đã thành lập một đội ngũ chuyên biệt về robot và AI hiện thân trong nội bộ nhóm .

Chiến Lược Của Tencent: Đầu Tư Hàng Tỷ Đô, Không Chế Tạo Robot

Cách tiếp cận của Tencent đối với AI hiện thân lại rất khác biệt. Thay vì tự phát hành các mô hình điều khiển robot, công ty này định vị mình như một cường quốc về vốn và cơ sở hạ tầng cho toàn bộ ngành công nghiệp.

Cam Kết Vốn Khổng Lồ

Tencent đã cam kết tăng mạnh chi tiêu cho AI, coi đây là khoản đầu tư chiến lược, ban đầu, tương tự như chi tiêu vốn . Công ty đã chi 18 tỷ NDT (tương đương 2,6 tỷ USD) cho các sản phẩm AI mới trong năm 2025, với riêng quý IV đã là 7 tỷ NDT. Trong năm 2026, Chủ tịch Tencent Martin Lau cam kết sẽ "ít nhất là tăng gấp đôi" con số này, nâng tổng mức đầu tư AI hàng năm lên hơn 36 tỷ NDT .

Ván Bài Cơ Sở Hạ Tầng

Ban lãnh đạo Tencent đã nêu rõ công ty không có kế hoạch tự chế tạo robot. CEO Pony Ma cho biết phòng thí nghiệm robot của Tencent đã thay đổi định hướng trong những năm gần đây, tập trung vào các thế mạnh của công ty về dịch vụ đám mây, dữ liệu lớn và ứng dụng. Mục tiêu là trở thành "đối tác hợp tác và hỗ trợ cho tất cả các nhà sản xuất robot, thay vì là đối thủ cạnh tranh" . Chiến lược cơ sở hạ tầng này cũng đã được vạch ra tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới, nơi cả Tencent và JD.com đều xác nhận họ đang tích hợp khả năng phần mềm và đám mây của mình vào các nền tảng robot .

Làn Sóng Tài Trợ Cho Startup

Phù hợp với chiến lược này, Tencent đã là một nhà đầu tư lớn trong làn sóng gọi vốn của các startup về trí tuệ hiện thân. Công ty đã tham gia vào vòng gọi vốn khổng lồ 2 tỷ NDT cho Simplexity Robotics, một startup về trí tuệ hiện thân của Trung Quốc . Cùng với những gã khổng lồ khác như Alibaba, JD.com và Meituan, Tencent đang đẩy mạnh đầu tư vào các dự án kết nối AI trực tiếp vào máy móc vật lý, với mục tiêu cắt giảm chi phí hậu cần chặng cuối và tái thiết kế các dịch vụ bán lẻ và logistics .