Bước ngoặt y học: Bằng chứng lâm sàng đầu tiên cho thấy liệu pháp gen có thể xóa sổ ổ chứa virus viêm gan B trong gan

Sinh thiết gan từ thử nghiệm, được phân tích bằng công nghệ giải trình tự phiên mã đoạn dài, đã cung cấp bằng chứng lâm sàng đầu tiên rằng điều này đang xảy ra ở người .

• Loại bỏ trực tiếp: Chỉ sau hai liều ở mức 0.4 mg/kg, các nhà nghiên cứu ghi nhận mức giảm gấp 10 lần (1-log) các bản sao phiên mã từ cccDNA, đánh dấu lần đầu tiên có bằng chứng lâm sàng về việc loại bỏ trực tiếp cccDNA .
• Bất hoạt vĩnh viễn: Ở phần nhỏ cccDNA còn sót lại, công cụ chỉnh sửa gen tạo ra các đột biến mất/chèn (indels), qua đó vô hiệu hóa vĩnh viễn chức năng enzyme polymerase, khiến mọi bản sao virus còn lại không thể nhân lên .
• Hiệu ứng tích lũy: Tác động của PBGENE-HBV tăng dần qua các lần dùng thuốc, đạt tỷ lệ chỉnh sửa 80% trên tổng số cccDNA còn sống sót sau ba lần truyền, cho thấy tác động sâu và tích lũy lên ổ chứa virus .

Những kết quả sinh thiết này xác nhận cơ chế tác động chính của thuốc và cung cấp mối liên kết trực tiếp giữa việc chỉnh sửa gen và hiệu quả chống virus.

pgRNA: Dấu ấn sinh học mở đường cho việc theo dõi không xâm lấn

Sinh thiết gan là một thủ thuật xâm lấn, vì vậy một dấu ấn sinh học đáng tin cậy trong máu là rất quan trọng cho các thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn hơn. RNA tiền hệ gen (pgRNA) là bản sao trực tiếp từ cccDNA, trở thành một đại diện lý tưởng cho hoạt động của virus trong gan. Dữ liệu cho thấy nó cũng là một chỉ số chính xác về sự thành công của quá trình chỉnh sửa gen.

• Loại bỏ hoàn toàn pgRNA: Mọi bệnh nhân được đánh giá có pgRNA phát hiện được ở thời điểm ban đầu (6 trên 6 bệnh nhân) đều ghi nhận mất pgRNA bền vững trong máu trên bốn nhóm dùng thuốc khác nhau .
• Dấu ấn được xác thực: Sự biến mất của pgRNA trong máu tương quan trực tiếp với tình trạng pgRNA không phát hiện được trong sinh thiết gan sau điều trị, xác nhận pgRNA là dấu ấn sinh học lâm sàng phù hợp để khẳng định cccDNA đã bị chỉnh sửa .

Phát hiện này có nghĩa là các thử nghiệm trong tương lai có thể theo dõi không xâm lấn khả năng loại bỏ ổ chứa virus trong gan của thuốc.

Hoạt tính kháng virus rộng khắp và bền vững

Hiệu quả chỉnh sửa gen đã chuyển hóa thành những mức giảm có ý nghĩa lâm sàng đối với HBsAg, một loại protein vỏ virus quan trọng liên quan đến rối loạn chức năng miễn dịch. Đáp ứng này mang tính phổ quát, nhất quán và kéo dài.

• Hiệu quả toàn diện: 100% trong số 15 bệnh nhân được điều trị đều có mức giảm HBsAg đáng kể. Điều này được ghi nhận ở mọi mức liều, khu vực địa lý khác nhau, một khoảng rộng các mức HBsAg nền và nhiều kiểu gen HBV khác nhau .
• Độ bền vững kéo dài: Ở bệnh nhân đầu tiên được điều trị, mức giảm HBsAg vẫn được duy trì trong hơn 12 tháng sau liều ban đầu, cung cấp bằng chứng sớm cho thấy tác động chỉnh sửa gen là vĩnh viễn như dự kiến .

Dữ liệu trước đó từ ba nhóm đầu tiên, được trình bày tại một hội nghị y khoa trước đây, đã xác nhận hoạt tính kháng virus này phụ thuộc vào liều lượng và nhất quán bất kể mức HBsAg ban đầu của bệnh nhân là bao nhiêu .

Hồ sơ an toàn khả quan

Tính đến thời điểm chốt dữ liệu ngày 4 tháng 5 năm 2026, 38 liều thuốc đã được truyền cho 16 bệnh nhân trong 5 nhóm . Bức tranh an toàn là một yếu tố then chốt đối với một liệu pháp chữa khỏi nhắm vào bệnh nhiễm trùng mạn tính vốn đã có sẵn các thuốc kháng virus dung nạp tốt.

• Không ghi nhận độc tính giới hạn liều ở bất kỳ mức liều nào .
• Tác dụng phụ phổ biến nhất là phản ứng liên quan đến truyền dịch, thường nhẹ và có thể kiểm soát được .
• Công ty mô tả PBGENE-HBV có "hồ sơ an toàn được xác định rõ ràng và có thể kiểm soát" với một cửa sổ điều trị rõ ràng .

Dữ liệu trước đây từ nhóm 1 và 2 cho thấy PBGENE-HBV được dung nạp tốt khi dùng liều lặp lại, không có tác dụng phụ nghiêm trọng hay bất thường xét nghiệm có ý nghĩa lâm sàng. Tất cả các tác dụng phụ đều ở mức độ nhẹ (độ 1 hoặc 2) và thoáng qua .

Con đường phía trước: Từ ức chế đến chữa khỏi

Với cơ chế chính đã được xác nhận trên lâm sàng, Precision BioSciences đang tích cực mở rộng thử nghiệm và chuẩn bị cho các nghiên cứu đăng ký.

• Tiến tới thử nghiệm then chốt: Việc mở rộng tuyển bệnh nhân đang diễn ra trong thử nghiệm ELIMINATE-B giai đoạn 1, với kế hoạch tiến tới chương trình then chốt giai đoạn 2/3 .
• Đồng bộ với định hướng quản lý: Công ty nhấn mạnh rằng cơ chế loại bỏ DNA của HBV từ PBGENE-HBV phù hợp với hướng dẫn của FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ), trong đó xác định việc loại trừ DNA virus là tiêu chí tối ưu để phê duyệt thuốc điều trị viêm gan B .

Precision BioSciences coi dữ liệu này là nền tảng cho một sự thay đổi mô hình: từ liệu pháp ức chế suốt đời sang một phương pháp chữa khỏi hoàn toàn, hữu hạn, được hướng dẫn bởi dấu ấn sinh học cho bệnh viêm gan B mạn tính . Với một dấu ấn sinh học không xâm lấn đã được xác thực và một cơ chế an toàn, hiệu quả và vĩnh viễn để phá hủy ổ chứa virus, con đường hướng tới sự chữa khỏi chức năng không còn là hy vọng – nó đang là một thực tế lâm sàng đang tiến triển.