Cuộc chiến không còn giới hạn ở tiền tuyến

Việc sử dụng máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi cách hai phe tham chiến. Thay vì chỉ dựa vào pháo binh hoặc chiến đấu trên bộ, Quân đội Sudan (SAF) và lực lượng bán quân sự Rapid Support Forces (RSF) ngày càng tiến hành các cuộc tấn công từ xa.

Drone cho phép hai bên đánh vào sân bay, cơ sở hạ tầng, thành phố và các khu vực hậu phương, tức là những nơi trước đây tương đối an toàn khỏi giao tranh trực tiếp. Điều này khiến phạm vi chiến tranh mở rộng ra khắp đất nước.

Dấu hiệu của một cuộc chiến ủy nhiệm

Sự phổ biến của drone cũng phản ánh vai trò ngày càng lớn của các tác nhân bên ngoài. Theo một báo cáo quốc gia của Cơ quan Tị nạn Liên minh châu Âu, Iran đã cung cấp cho quân đội Sudan các drone như Mohajer‑6 và Ababil sau khi hai nước khôi phục quan hệ vào năm 2023.

Trong khi đó, nhiều phân tích cho rằng UAE là bên hỗ trợ bên ngoài được ghi nhận rõ nhất đối với RSF, với các cáo buộc liên quan đến cung cấp vũ khí và công nghệ drone. Một số báo cáo khác cũng đề cập đến Thổ Nhĩ Kỳ như nguồn cung quan trọng cho năng lực drone của SAF.

Những dòng chảy vũ khí này khiến xung đột Sudan ngày càng mang tính địa chính trị khu vực, nơi các cường quốc Trung Đông và các đối tác khác gián tiếp cạnh tranh ảnh hưởng.

Những dấu hiệu leo thang mới

Một số báo cáo quân sự gần đây nói rằng quân đội Sudan đã bắn hạ một drone Bayraktar Akıncı được cho là bay vào không phận Sudan từ Ethiopia. Một số nguồn còn mô tả đây có thể là trường hợp hiếm hoi drone bắn hạ drone khác bằng tên lửa không đối không.

Tuy nhiên, thông tin này chủ yếu dựa trên tuyên bố của quân đội Sudan và các báo cáo truyền thông sau đó, nên chưa có xác nhận độc lập mạnh mẽ. Vì vậy sự kiện này hiện vẫn được xem là báo cáo chưa được kiểm chứng hoàn toàn.

Căng thẳng khu vực gia tăng

Sự cố drone nói trên cũng làm bùng lên tranh cãi ngoại giao. Quân đội Sudan đã cáo buộc Ethiopia và UAE liên quan đến các cuộc tấn công drone nhằm vào sân bay Khartoum, trong khi Ethiopia bác bỏ cáo buộc này.

Dù chưa chứng minh được các tuyên bố, những tranh cãi như vậy cho thấy nguy cơ xung đột lan rộng ra ngoài biên giới Sudan.

Khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng

Cuộc chiến bùng nổ từ tháng 4/2023 giữa SAF và RSF hiện đã bước sang năm thứ tư. Các cơ quan Liên Hợp Quốc cho biết Sudan đang trải qua cuộc khủng hoảng nhân đạo và di dời lớn nhất thế giới, với hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa.

Khoảng 14 triệu người đã bị buộc phải di dời, trong khi nhiều người quay về các khu vực bị tàn phá vẫn phải đối mặt với nạn đói, dịch vụ y tế sụp đổ và tình trạng mất an ninh.

Công nghệ mới, chiến tranh cũ nhưng nguy hiểm hơn

Drone không thay thế hoàn toàn những hình thức chiến tranh truyền thống ở Sudan — như bao vây, bạo lực sắc tộc hay khủng hoảng lương thực. Nhưng chúng khuếch đại những thảm họa này.

Chi phí tấn công từ xa thấp hơn, khả năng phủ nhận trách nhiệm cao hơn đối với các bên hỗ trợ bên ngoài, và phạm vi tấn công rộng hơn đang khiến cuộc sống của dân thường trở nên nguy hiểm ngay cả khi họ ở xa chiến tuyến.

Nói cách khác, công nghệ drone không chỉ là một vũ khí mới — nó đang tái định hình toàn bộ cách cuộc chiến tại Sudan diễn ra.

Cuộc chiến không còn giới hạn ở tiền tuyến

Việc sử dụng máy bay không người lái (UAV) đang thay đổi cách hai phe tham chiến. Thay vì chỉ dựa vào pháo binh hoặc chiến đấu trên bộ, Quân đội Sudan (SAF) và lực lượng bán quân sự Rapid Support Forces (RSF) ngày càng tiến hành các cuộc tấn công từ xa.

Drone cho phép hai bên đánh vào sân bay, cơ sở hạ tầng, thành phố và các khu vực hậu phương, tức là những nơi trước đây tương đối an toàn khỏi giao tranh trực tiếp. Điều này khiến phạm vi chiến tranh mở rộng ra khắp đất nước.

Dấu hiệu của một cuộc chiến ủy nhiệm

Sự phổ biến của drone cũng phản ánh vai trò ngày càng lớn của các tác nhân bên ngoài. Theo một báo cáo quốc gia của Cơ quan Tị nạn Liên minh châu Âu, Iran đã cung cấp cho quân đội Sudan các drone như Mohajer‑6 và Ababil sau khi hai nước khôi phục quan hệ vào năm 2023.

Trong khi đó, nhiều phân tích cho rằng UAE là bên hỗ trợ bên ngoài được ghi nhận rõ nhất đối với RSF, với các cáo buộc liên quan đến cung cấp vũ khí và công nghệ drone. Một số báo cáo khác cũng đề cập đến Thổ Nhĩ Kỳ như nguồn cung quan trọng cho năng lực drone của SAF.

Những dòng chảy vũ khí này khiến xung đột Sudan ngày càng mang tính địa chính trị khu vực, nơi các cường quốc Trung Đông và các đối tác khác gián tiếp cạnh tranh ảnh hưởng.

Những dấu hiệu leo thang mới

Một số báo cáo quân sự gần đây nói rằng quân đội Sudan đã bắn hạ một drone Bayraktar Akıncı được cho là bay vào không phận Sudan từ Ethiopia. Một số nguồn còn mô tả đây có thể là trường hợp hiếm hoi drone bắn hạ drone khác bằng tên lửa không đối không.

Tuy nhiên, thông tin này chủ yếu dựa trên tuyên bố của quân đội Sudan và các báo cáo truyền thông sau đó, nên chưa có xác nhận độc lập mạnh mẽ. Vì vậy sự kiện này hiện vẫn được xem là báo cáo chưa được kiểm chứng hoàn toàn.

Căng thẳng khu vực gia tăng

Sự cố drone nói trên cũng làm bùng lên tranh cãi ngoại giao. Quân đội Sudan đã cáo buộc Ethiopia và UAE liên quan đến các cuộc tấn công drone nhằm vào sân bay Khartoum, trong khi Ethiopia bác bỏ cáo buộc này.

Dù chưa chứng minh được các tuyên bố, những tranh cãi như vậy cho thấy nguy cơ xung đột lan rộng ra ngoài biên giới Sudan.

Khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng

Cuộc chiến bùng nổ từ tháng 4/2023 giữa SAF và RSF hiện đã bước sang năm thứ tư. Các cơ quan Liên Hợp Quốc cho biết Sudan đang trải qua cuộc khủng hoảng nhân đạo và di dời lớn nhất thế giới, với hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa.

Khoảng 14 triệu người đã bị buộc phải di dời, trong khi nhiều người quay về các khu vực bị tàn phá vẫn phải đối mặt với nạn đói, dịch vụ y tế sụp đổ và tình trạng mất an ninh.

Công nghệ mới, chiến tranh cũ nhưng nguy hiểm hơn

Drone không thay thế hoàn toàn những hình thức chiến tranh truyền thống ở Sudan — như bao vây, bạo lực sắc tộc hay khủng hoảng lương thực. Nhưng chúng khuếch đại những thảm họa này.

Chi phí tấn công từ xa thấp hơn, khả năng phủ nhận trách nhiệm cao hơn đối với các bên hỗ trợ bên ngoài, và phạm vi tấn công rộng hơn đang khiến cuộc sống của dân thường trở nên nguy hiểm ngay cả khi họ ở xa chiến tuyến.

Nói cách khác, công nghệ drone không chỉ là một vũ khí mới — nó đang tái định hình toàn bộ cách cuộc chiến tại Sudan diễn ra.