Mỹ áp lệnh trừng phạt đặc phái viên Iran tại Lebanon và 8 quan chức Lebanon vì ảnh hưởng của Hezbollah

Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với Mohammad Reza Raouf Sheibani, đặc phái viên của Iran tại Lebanon, cùng 8 cá nhân Lebanon vào tháng 5/2026 với cáo buộc hỗ trợ phong trào Hezbollah và làm suy yếu ổn định chính trị tại Lebanon. Các biện pháp này được công bố bởi Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ theo Sắc lệnh Hành pháp 13224, một công cụ chống khủng bố của Washington.

Động thái này phản ánh chiến lược rộng hơn của Mỹ nhằm hạn chế ảnh hưởng chính trị và tài chính của Hezbollah tại Lebanon cũng như trong khu vực.

Lệnh trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ gồm những gì

Theo Bộ Tài chính Mỹ, 9 cá nhân tại Lebanon đã bị đưa vào danh sách trừng phạt vì các hành động bị cho là cản trở tiến trình hòa bình tại Lebanon và làm trì hoãn nỗ lực giải giáp Hezbollah.

Những người bị nhắm tới bao gồm:

• Mohammad Reza Sheibani, đại sứ được Iran chỉ định tại Lebanon
• Tám quan chức Lebanon thuộc các lĩnh vực chính trị, quân sự hoặc an ninh bị cho là liên kết với lợi ích của Hezbollah

Khi bị OFAC trừng phạt, các cá nhân thường phải đối mặt với những hệ quả sau:

• Tài sản của họ tại Mỹ (nếu có) sẽ bị phong tỏa.
• Công dân và doanh nghiệp Mỹ bị cấm giao dịch với các cá nhân này.
• Các ngân hàng hoặc tổ chức tài chính nước ngoài có thể bị áp dụng hình phạt thứ cấp nếu hỗ trợ giao dịch lớn cho họ.

Giới chức Mỹ cho rằng những cá nhân bị trừng phạt đã giúp duy trì ảnh hưởng của Hezbollah trong các thể chế nhà nước Lebanon và cản trở nỗ lực giải giáp lực lượng này.

Vì sao Mỹ dùng Sắc lệnh Hành pháp 13224

Lệnh trừng phạt được ban hành theo Executive Order (E.O.) 13224, một công cụ pháp lý chống khủng bố được Mỹ đưa ra sau các vụ tấn công ngày 11/9/2001 nhằm nhắm vào các tổ chức khủng bố, nguồn tài chính và những người hỗ trợ họ.

Việc sử dụng thẩm quyền này cho thấy Washington coi các hoạt động bị cáo buộc là hỗ trợ một tổ chức khủng bố bị chỉ định. Hezbollah từ lâu đã bị Mỹ xếp vào danh sách tổ chức khủng bố, và chính quyền Mỹ nhiều lần dùng E.O. 13224 để trừng phạt các cá nhân, công ty hoặc mạng lưới liên quan đến hoạt động chính trị, quân sự và tài chính của nhóm này.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, những người bị trừng phạt đã:

• Cản trở tiến trình hòa bình tại Lebanon
• Gây khó khăn cho nỗ lực giải giáp Hezbollah
• Giúp duy trì ảnh hưởng của Hezbollah trong các cơ quan nhà nước Lebanon

Phản ứng của Iran: “Bất hợp pháp và vô lý”

Bộ Ngoại giao Iran đã lên án mạnh mẽ quyết định của Mỹ.

Trong các tuyên bố chính thức được truyền thông quốc tế dẫn lại, Tehran gọi các biện pháp này là “bất hợp pháp và vô lý”, đồng thời cáo buộc Washington vi phạm luật pháp quốc tế và nguyên tắc tôn trọng chủ quyền quốc gia.

Các quan chức Iran cho rằng việc trừng phạt một đặc phái viên ngoại giao và các cá nhân Lebanon là sự can thiệp chính trị vào tình hình nội bộ của Lebanon và có thể làm gia tăng căng thẳng trong nước.

Bối cảnh căng thẳng: Lebanon từng trục xuất đặc phái viên Iran

Trước khi Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt, tình hình ngoại giao xung quanh Sheibani đã căng thẳng.

Vào tháng 3/2026, Bộ Ngoại giao Lebanon đã rút lại sự chấp thuận đối với việc bổ nhiệm Sheibani và tuyên bố ông là persona non grata (nhân vật không được hoan nghênh), yêu cầu rời khỏi Beirut.

Chính quyền Lebanon cho rằng ông đã vi phạm các chuẩn mực ngoại giao và can thiệp vào chính trị nội bộ. Tuy nhiên, Beirut cũng nhấn mạnh quyết định này không đồng nghĩa với việc cắt đứt quan hệ ngoại giao với Iran.

Một phần trong chiến dịch rộng hơn của Mỹ nhằm vào Hezbollah

Lệnh trừng phạt mới nhất cũng nằm trong chiến lược lâu dài của Washington nhằm làm suy yếu cơ sở tài chính và chính trị của Hezbollah.

Trong những năm gần đây, Bộ Tài chính Mỹ đã liên tục nhắm mục tiêu vào:

• Các mạng lưới tài chính và công ty bình phong của Hezbollah
• Các cơ sở trao đổi tiền tệ được cho là dùng để chuyển tiền từ Iran
• Các chính trị gia và quan chức bị cáo buộc giúp Hezbollah duy trì ảnh hưởng

Những biện pháp này nhằm làm gián đoạn nguồn tài trợ, giảm ảnh hưởng của Hezbollah trong các thể chế Lebanon và gây áp lực lên các mạng lưới hỗ trợ nhóm này.

Bức tranh lớn hơn

Vụ trừng phạt đối với Mohammad Reza Sheibani và các quan chức Lebanon phản ánh cuộc cạnh tranh địa chính trị đang diễn ra xung quanh vai trò của Hezbollah tại Lebanon.

• Mỹ tìm cách cô lập Hezbollah và những người ủng hộ bằng các biện pháp tài chính và trừng phạt.
• Iran khẳng định các biện pháp này mang động cơ chính trị và vi phạm luật quốc tế.
• Lebanon tiếp tục ở vị trí khó khăn khi phải cân bằng giữa các phe phái chính trị trong nước và sức ép từ bên ngoài.

Những căng thẳng này cho thấy chính trị nội bộ Lebanon vẫn gắn chặt với các cạnh tranh chiến lược giữa Washington, Tehran và Hezbollah.