Ban đầu, thế giới bước vào cuộc khủng hoảng với lượng dầu dư thừa nhất định, giúp hấp thụ cú sốc nguồn cung trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, “tấm đệm” này đang nhanh chóng biến mất khi các kho dự trữ bị rút ra để bù đắp nguồn cung thiếu hụt.

Birol cũng cảnh báo rằng tồn kho dầu thương mại đang giảm nhanh, trong một số trường hợp chỉ còn đủ dùng trong vài tuần — cho thấy mức độ cạn kiệt của các bộ đệm thị trường.

Các quốc gia đang xả kho dự trữ dầu chiến lược

Để tránh cú sốc nguồn cung đột ngột, nhiều chính phủ đã phối hợp giải phóng dầu từ kho dự trữ dầu chiến lược (Strategic Petroleum Reserves).

Theo IEA, các nước thành viên hiện đang bơm thêm khoảng 2,5–3 triệu thùng dầu mỗi ngày từ kho dự trữ vào thị trường nhằm bù đắp phần xuất khẩu bị gián đoạn.

Dù quy mô xả kho này rất lớn, IEA nhấn mạnh rằng các kho dự trữ khẩn cấp “không phải là vô hạn”. Đồng thời, các công ty năng lượng và nhiều quốc gia cũng đang rút dầu từ kho thương mại, khiến tổng lượng dự trữ toàn cầu tiếp tục giảm nhanh.

Thế giới đã mất bao nhiêu nguồn cung dầu?

Sự gián đoạn xuất khẩu từ Trung Đông đã khiến thị trường mất đi khối lượng dầu rất lớn.

Một số chỉ dấu chính cho thấy quy mô cú sốc nguồn cung:

• Khủng hoảng có thể khiến nguồn cung dầu toàn cầu giảm khoảng 3,9 triệu thùng/ngày đến năm 2026, ngay cả khi đã có các tuyến vận chuyển thay thế và nguồn từ kho dự trữ.
• Dữ liệu năng lượng Mỹ ước tính Iraq, Saudi Arabia, Kuwait, UAE, Qatar và Bahrain đã phải ngừng khoảng 7,5 triệu thùng/ngày sản lượng dầu thô do dầu không thể xuất khẩu qua Hormuz khiến kho chứa đầy.
• CEO của Saudi Aramco cho biết thị trường đã mất khoảng 1 tỷ thùng dầu chỉ trong khoảng hai tháng, và nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, thị trường có thể mất khoảng 100 triệu thùng mỗi tuần.

Tổng hợp lại, đây được xem là một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất của thị trường dầu trong nhiều thập kỷ.

Dự báo giá dầu Brent

Trong bối cảnh tồn kho giảm và nguồn cung bị thắt chặt, nhiều tổ chức tài chính đã điều chỉnh dự báo giá dầu theo hướng tăng.

Một số ngân hàng và nhà phân tích hiện dự đoán giá dầu Brent có thể giao dịch quanh hoặc vượt mức 100 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz tiếp tục.

Một số kịch bản còn cho rằng giá có thể duy trì trên ngưỡng này trong thời gian dài, do “phí rủi ro địa chính trị” tăng mạnh khi thị trường không chắc chắn về dòng chảy nguồn cung.

Vì sao dòng chảy dầu có thể chưa phục hồi hoàn toàn đến 2027?

Ngay cả khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sớm được nối lại, các chuyên gia cho rằng thị trường dầu không thể trở lại bình thường ngay lập tức.

Việc khôi phục hệ thống xuất khẩu đòi hỏi nhiều bước: khởi động lại các mỏ dầu đã dừng khai thác, điều chuyển tàu chở dầu, giải tỏa tình trạng tắc nghẽn kho chứa và tái xây dựng chuỗi cung ứng bị gián đoạn trong nhiều tháng.

Người đứng đầu công ty dầu khí quốc gia UAE ADNOC cảnh báo rằng dòng chảy dầu qua Hormuz có thể chưa trở lại mức đầy đủ trước quý I hoặc quý II năm 2027, ngay cả khi xung đột kết thúc ngay lập tức.

Lãnh đạo Saudi Aramco cũng cho rằng thời gian phục hồi sẽ kéo dài hơn nếu gián đoạn tiếp tục, bởi tồn kho toàn cầu đã bị rút xuống mức rất thấp, khiến thị trường cần nhiều thời gian để tái cân bằng.

Vì sao eo biển Hormuz quan trọng đến vậy?

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, là tuyến hàng hải hẹp nhưng cực kỳ quan trọng. Một tỷ lệ lớn dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh Ba Tư đi qua tuyến này trước khi đến châu Á, châu Âu và các thị trường khác.

Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại Hormuz cũng có thể gây chấn động lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu, chi phí vận tải và thậm chí lạm phát ở nhiều nền kinh tế tăng lên.

Trong bối cảnh tồn kho đang giảm, kho dự trữ chiến lược bị sử dụng và hàng triệu thùng dầu mỗi ngày bị gián đoạn, mùa hè sắp tới có thể trở thành phép thử lớn đối với sự ổn định của thị trường dầu thế giới.

Ban đầu, thế giới bước vào cuộc khủng hoảng với lượng dầu dư thừa nhất định, giúp hấp thụ cú sốc nguồn cung trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, “tấm đệm” này đang nhanh chóng biến mất khi các kho dự trữ bị rút ra để bù đắp nguồn cung thiếu hụt.

Birol cũng cảnh báo rằng tồn kho dầu thương mại đang giảm nhanh, trong một số trường hợp chỉ còn đủ dùng trong vài tuần — cho thấy mức độ cạn kiệt của các bộ đệm thị trường.

Các quốc gia đang xả kho dự trữ dầu chiến lược

Để tránh cú sốc nguồn cung đột ngột, nhiều chính phủ đã phối hợp giải phóng dầu từ kho dự trữ dầu chiến lược (Strategic Petroleum Reserves).

Theo IEA, các nước thành viên hiện đang bơm thêm khoảng 2,5–3 triệu thùng dầu mỗi ngày từ kho dự trữ vào thị trường nhằm bù đắp phần xuất khẩu bị gián đoạn.

Dù quy mô xả kho này rất lớn, IEA nhấn mạnh rằng các kho dự trữ khẩn cấp “không phải là vô hạn”. Đồng thời, các công ty năng lượng và nhiều quốc gia cũng đang rút dầu từ kho thương mại, khiến tổng lượng dự trữ toàn cầu tiếp tục giảm nhanh.

Thế giới đã mất bao nhiêu nguồn cung dầu?

Sự gián đoạn xuất khẩu từ Trung Đông đã khiến thị trường mất đi khối lượng dầu rất lớn.

Một số chỉ dấu chính cho thấy quy mô cú sốc nguồn cung:

• Khủng hoảng có thể khiến nguồn cung dầu toàn cầu giảm khoảng 3,9 triệu thùng/ngày đến năm 2026, ngay cả khi đã có các tuyến vận chuyển thay thế và nguồn từ kho dự trữ.
• Dữ liệu năng lượng Mỹ ước tính Iraq, Saudi Arabia, Kuwait, UAE, Qatar và Bahrain đã phải ngừng khoảng 7,5 triệu thùng/ngày sản lượng dầu thô do dầu không thể xuất khẩu qua Hormuz khiến kho chứa đầy.
• CEO của Saudi Aramco cho biết thị trường đã mất khoảng 1 tỷ thùng dầu chỉ trong khoảng hai tháng, và nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, thị trường có thể mất khoảng 100 triệu thùng mỗi tuần.

Tổng hợp lại, đây được xem là một trong những cú sốc nguồn cung lớn nhất của thị trường dầu trong nhiều thập kỷ.

Dự báo giá dầu Brent

Trong bối cảnh tồn kho giảm và nguồn cung bị thắt chặt, nhiều tổ chức tài chính đã điều chỉnh dự báo giá dầu theo hướng tăng.

Một số ngân hàng và nhà phân tích hiện dự đoán giá dầu Brent có thể giao dịch quanh hoặc vượt mức 100 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz tiếp tục.

Một số kịch bản còn cho rằng giá có thể duy trì trên ngưỡng này trong thời gian dài, do “phí rủi ro địa chính trị” tăng mạnh khi thị trường không chắc chắn về dòng chảy nguồn cung.

Vì sao dòng chảy dầu có thể chưa phục hồi hoàn toàn đến 2027?

Ngay cả khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz sớm được nối lại, các chuyên gia cho rằng thị trường dầu không thể trở lại bình thường ngay lập tức.

Việc khôi phục hệ thống xuất khẩu đòi hỏi nhiều bước: khởi động lại các mỏ dầu đã dừng khai thác, điều chuyển tàu chở dầu, giải tỏa tình trạng tắc nghẽn kho chứa và tái xây dựng chuỗi cung ứng bị gián đoạn trong nhiều tháng.

Người đứng đầu công ty dầu khí quốc gia UAE ADNOC cảnh báo rằng dòng chảy dầu qua Hormuz có thể chưa trở lại mức đầy đủ trước quý I hoặc quý II năm 2027, ngay cả khi xung đột kết thúc ngay lập tức.

Lãnh đạo Saudi Aramco cũng cho rằng thời gian phục hồi sẽ kéo dài hơn nếu gián đoạn tiếp tục, bởi tồn kho toàn cầu đã bị rút xuống mức rất thấp, khiến thị trường cần nhiều thời gian để tái cân bằng.

Vì sao eo biển Hormuz quan trọng đến vậy?

Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và Oman, là tuyến hàng hải hẹp nhưng cực kỳ quan trọng. Một tỷ lệ lớn dầu xuất khẩu từ vùng Vịnh Ba Tư đi qua tuyến này trước khi đến châu Á, châu Âu và các thị trường khác.

Vì vậy, bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại Hormuz cũng có thể gây chấn động lớn cho thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu, chi phí vận tải và thậm chí lạm phát ở nhiều nền kinh tế tăng lên.

Trong bối cảnh tồn kho đang giảm, kho dự trữ chiến lược bị sử dụng và hàng triệu thùng dầu mỗi ngày bị gián đoạn, mùa hè sắp tới có thể trở thành phép thử lớn đối với sự ổn định của thị trường dầu thế giới.