Trong các lần trước, khi tỷ giá tiến sát hoặc vượt vùng này, thị trường từng chứng kiến những cú bật mạnh của đồng yên, mà nhiều nhà giao dịch cho rằng đến từ hoạt động bán USD và mua yên thông qua các ngân hàng thay mặt chính phủ. Những động thái như vậy có thể khiến USD/JPY biến động mạnh chỉ trong vài phút hoặc vài giờ.

Vì vậy, với giới đầu tư, 160 không phải là ngưỡng pháp lý mà là “điểm cảnh báo”: nếu đồng yên yếu đi quá nhanh hoặc quá mạnh, chính phủ có thể cảm thấy cần hành động để ổn định thị trường.

Thanh khoản mỏng trong kỳ nghỉ có thể làm tăng khả năng can thiệp

Thời điểm thị trường bước vào các kỳ nghỉ lớn cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến biến động tỷ giá.

Khi các trung tâm tài chính như London và New York nghỉ lễ hoặc giao dịch với nhân sự giảm, số lượng người tham gia thị trường giảm xuống. Điều này khiến chỉ cần các giao dịch không quá lớn cũng có thể đẩy tỷ giá biến động mạnh hơn bình thường.

Một số lần can thiệp trong quá khứ cho thấy giới chức Nhật Bản đôi khi chọn thời điểm thanh khoản thấp – ví dụ trong các kỳ nghỉ – vì khi đó cùng một lượng vốn can thiệp có thể tạo ra tác động lớn hơn lên thị trường.

Do đó, nếu USD/JPY vượt 160 trong điều kiện thanh khoản mỏng, tốc độ tăng mạnh của tỷ giá – chứ không chỉ bản thân con số 160 – có thể kích hoạt phản ứng từ Tokyo.

Khoảng cách lãi suất Mỹ–Nhật đang gây áp lực lên đồng yên

Một trong những nguyên nhân cấu trúc khiến đồng yên suy yếu là chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản.

• Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) hiện giữ lãi suất chính sách khoảng 0,75%, mức cao nhất trong nhiều thập kỷ nhưng vẫn thấp so với tiêu chuẩn toàn cầu.
• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì mục tiêu lãi suất quỹ liên bang trong khoảng 3,5% – 3,75%, với lãi suất hiệu lực khoảng 3,6%.

Khoảng cách này khuyến khích chiến lược đầu tư gọi là carry trade: nhà đầu tư vay tiền bằng đồng yên lãi suất thấp rồi chuyển sang tài sản bằng USD có lợi suất cao hơn. Dòng vốn này làm tăng nhu cầu USD và gây áp lực giảm lên đồng yên.

Ngay cả khi thị trường kỳ vọng BOJ sẽ tăng lãi suất dần dần, khoảng cách lãi suất tuyệt đối vẫn còn rất lớn, nên đồng USD vẫn hấp dẫn hơn trong ngắn hạn.

Kỳ vọng chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản

BOJ đã bắt đầu rời khỏi chính sách tiền tệ siêu nới lỏng kéo dài suốt nhiều năm. Tuy nhiên, quá trình này được thực hiện rất thận trọng, vì kinh tế Nhật Bản và động lực lạm phát vẫn đang trong giai đoạn chuyển đổi.

Điều đó khiến thị trường tin rằng quá trình bình thường hóa chính sách sẽ diễn ra chậm, và do đó chưa đủ mạnh để hỗ trợ đồng yên ngay lập tức.

Yếu tố địa chính trị và giá năng lượng

Các yếu tố toàn cầu cũng góp phần ảnh hưởng tới tỷ giá. Căng thẳng địa chính trị và giá dầu tăng thường hỗ trợ đồng USD và gây áp lực lên đồng yên, một phần vì Nhật Bản là nước nhập khẩu năng lượng lớn.

Nếu căng thẳng quốc tế hạ nhiệt hoặc giá dầu giảm, áp lực lên đồng yên có thể dịu bớt. Tuy nhiên, theo các báo cáo gần đây, đây không phải là yếu tố chính khiến đồng yên suy yếu trong giai đoạn hiện tại.

Thị trường đang theo dõi điều gì tiếp theo

Trong ngắn hạn, các nhà giao dịch đang tập trung vào ba tín hiệu quan trọng:

• Liệu USD/JPY có vượt mốc 160 hay không, và tốc độ tăng diễn ra nhanh đến mức nào
• Các cảnh báo mạnh hơn từ quan chức Nhật Bản về hoạt động đầu cơ trên thị trường ngoại hối
• Sự thay đổi kỳ vọng lãi suất tại Mỹ hoặc Nhật Bản

Nếu đồng yên tiếp tục suy yếu trong điều kiện giao dịch mỏng, sự kết hợp giữa mức tỷ giá cao, tốc độ biến động nhanh và áp lực chính trị trong nước có thể khiến khả năng Tokyo can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối tăng lên.

Hiện tại, khu vực 159–160 yên/USD vẫn là một trong những vùng tỷ giá được theo dõi sát nhất trên thị trường tiền tệ toàn cầu.

Trong các lần trước, khi tỷ giá tiến sát hoặc vượt vùng này, thị trường từng chứng kiến những cú bật mạnh của đồng yên, mà nhiều nhà giao dịch cho rằng đến từ hoạt động bán USD và mua yên thông qua các ngân hàng thay mặt chính phủ. Những động thái như vậy có thể khiến USD/JPY biến động mạnh chỉ trong vài phút hoặc vài giờ.

Vì vậy, với giới đầu tư, 160 không phải là ngưỡng pháp lý mà là “điểm cảnh báo”: nếu đồng yên yếu đi quá nhanh hoặc quá mạnh, chính phủ có thể cảm thấy cần hành động để ổn định thị trường.

Thanh khoản mỏng trong kỳ nghỉ có thể làm tăng khả năng can thiệp

Thời điểm thị trường bước vào các kỳ nghỉ lớn cũng có thể ảnh hưởng đáng kể đến biến động tỷ giá.

Khi các trung tâm tài chính như London và New York nghỉ lễ hoặc giao dịch với nhân sự giảm, số lượng người tham gia thị trường giảm xuống. Điều này khiến chỉ cần các giao dịch không quá lớn cũng có thể đẩy tỷ giá biến động mạnh hơn bình thường.

Một số lần can thiệp trong quá khứ cho thấy giới chức Nhật Bản đôi khi chọn thời điểm thanh khoản thấp – ví dụ trong các kỳ nghỉ – vì khi đó cùng một lượng vốn can thiệp có thể tạo ra tác động lớn hơn lên thị trường.

Do đó, nếu USD/JPY vượt 160 trong điều kiện thanh khoản mỏng, tốc độ tăng mạnh của tỷ giá – chứ không chỉ bản thân con số 160 – có thể kích hoạt phản ứng từ Tokyo.

Khoảng cách lãi suất Mỹ–Nhật đang gây áp lực lên đồng yên

Một trong những nguyên nhân cấu trúc khiến đồng yên suy yếu là chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản.

• Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) hiện giữ lãi suất chính sách khoảng 0,75%, mức cao nhất trong nhiều thập kỷ nhưng vẫn thấp so với tiêu chuẩn toàn cầu.
• Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) duy trì mục tiêu lãi suất quỹ liên bang trong khoảng 3,5% – 3,75%, với lãi suất hiệu lực khoảng 3,6%.

Khoảng cách này khuyến khích chiến lược đầu tư gọi là carry trade: nhà đầu tư vay tiền bằng đồng yên lãi suất thấp rồi chuyển sang tài sản bằng USD có lợi suất cao hơn. Dòng vốn này làm tăng nhu cầu USD và gây áp lực giảm lên đồng yên.

Ngay cả khi thị trường kỳ vọng BOJ sẽ tăng lãi suất dần dần, khoảng cách lãi suất tuyệt đối vẫn còn rất lớn, nên đồng USD vẫn hấp dẫn hơn trong ngắn hạn.

Kỳ vọng chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản

BOJ đã bắt đầu rời khỏi chính sách tiền tệ siêu nới lỏng kéo dài suốt nhiều năm. Tuy nhiên, quá trình này được thực hiện rất thận trọng, vì kinh tế Nhật Bản và động lực lạm phát vẫn đang trong giai đoạn chuyển đổi.

Điều đó khiến thị trường tin rằng quá trình bình thường hóa chính sách sẽ diễn ra chậm, và do đó chưa đủ mạnh để hỗ trợ đồng yên ngay lập tức.

Yếu tố địa chính trị và giá năng lượng

Các yếu tố toàn cầu cũng góp phần ảnh hưởng tới tỷ giá. Căng thẳng địa chính trị và giá dầu tăng thường hỗ trợ đồng USD và gây áp lực lên đồng yên, một phần vì Nhật Bản là nước nhập khẩu năng lượng lớn.

Nếu căng thẳng quốc tế hạ nhiệt hoặc giá dầu giảm, áp lực lên đồng yên có thể dịu bớt. Tuy nhiên, theo các báo cáo gần đây, đây không phải là yếu tố chính khiến đồng yên suy yếu trong giai đoạn hiện tại.

Thị trường đang theo dõi điều gì tiếp theo

Trong ngắn hạn, các nhà giao dịch đang tập trung vào ba tín hiệu quan trọng:

• Liệu USD/JPY có vượt mốc 160 hay không, và tốc độ tăng diễn ra nhanh đến mức nào
• Các cảnh báo mạnh hơn từ quan chức Nhật Bản về hoạt động đầu cơ trên thị trường ngoại hối
• Sự thay đổi kỳ vọng lãi suất tại Mỹ hoặc Nhật Bản

Nếu đồng yên tiếp tục suy yếu trong điều kiện giao dịch mỏng, sự kết hợp giữa mức tỷ giá cao, tốc độ biến động nhanh và áp lực chính trị trong nước có thể khiến khả năng Tokyo can thiệp trực tiếp vào thị trường ngoại hối tăng lên.

Hiện tại, khu vực 159–160 yên/USD vẫn là một trong những vùng tỷ giá được theo dõi sát nhất trên thị trường tiền tệ toàn cầu.