CXMT: Nhà sản xuất DRAM Trung Quốc gây chú ý với IPO 4,2 tỷ USD

ChangXin Memory Technologies (CXMT) đang trở thành một trong những công ty bán dẫn được theo dõi sát sao nhất tại Trung Quốc. Doanh nghiệp sản xuất chip nhớ này đang chuẩn bị IPO trên sàn STAR Market ở Thượng Hải, với mục tiêu huy động khoảng 29,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,2 tỷ USD) để mở rộng sản xuất DRAM.

Sự quan tâm của giới đầu tư tăng mạnh sau khi công ty công bố kết quả kinh doanh gây bất ngờ: doanh thu quý I/2026 đạt 50,8 tỷ nhân dân tệ, tăng 719% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận tăng còn nhanh hơn nhờ giá chip nhớ toàn cầu đi lên.

CXMT là công ty gì?

Thành lập năm 2016 và đặt trụ sở tại Hợp Phì (tỉnh An Huy), CXMT chuyên sản xuất DRAM (Dynamic Random Access Memory) – loại bộ nhớ chính dùng trong máy tính cá nhân, điện thoại, máy chủ và trung tâm dữ liệu.

DRAM là một trong những phân khúc quan trọng nhất của ngành bán dẫn. Trong nhiều thập kỷ, thị trường này gần như bị chi phối bởi ba “ông lớn”: Samsung Electronics, SK hynix và Micron Technology, những công ty chiếm phần lớn nguồn cung toàn cầu.

CXMT hiện được xem là doanh nghiệp duy nhất tại Trung Quốc có khả năng sản xuất DRAM quy mô lớn, khiến công ty trở thành mảnh ghép quan trọng trong chiến lược giảm phụ thuộc vào chip nhập khẩu của Bắc Kinh.

Cơ cấu cổ đông khá đặc biệt

Theo hồ sơ IPO, CXMT không có cổ đông kiểm soát hay chủ sở hữu cuối cùng duy nhất. Quyền sở hữu được phân bổ giữa nhiều quỹ nhà nước, quỹ đầu tư bán dẫn và các nhà đầu tư chiến lược.

Các cổ đông lớn nhất gồm:

• Hefei Qinghui Integrated Circuit Enterprise Management Partnership — khoảng 21,67%
• Changxin Integrated — khoảng 11,71%
• Quỹ Đầu tư Công nghiệp Mạch tích hợp Quốc gia Trung Quốc giai đoạn II ("Big Fund II") — khoảng 8,73%
• Hefei Jixin — khoảng 8,37%
• Anhui Provincial Investment Group — khoảng 7,91%

Ngoài ra, danh sách cổ đông còn có nhiều tên tuổi lớn như Alibaba, Tencent, quỹ đầu tư công nghiệp của Xiaomi cùng một số tổ chức tài chính Trung Quốc.

Mô hình này phản ánh cách Trung Quốc thường xây dựng các dự án bán dẫn lớn: kết hợp vốn từ chính quyền địa phương, quỹ chiến lược quốc gia và khu vực tư nhân.

Vì sao thương vụ IPO này được chú ý?

1. Cú đảo chiều lợi nhuận ngoạn mục

Trong nhiều năm trước, CXMT phải chịu khoản lỗ lớn do chi phí đầu tư và phát triển công nghệ cao. Nhưng thị trường bộ nhớ bước vào chu kỳ tăng mới đã thay đổi tình hình.

Kết quả quý I/2026 cho thấy:

• Doanh thu: 50,8 tỷ nhân dân tệ, tăng 719% so với cùng kỳ
• Lợi nhuận ròng: khoảng 33 tỷ nhân dân tệ
• Lợi nhuận ròng thuộc cổ đông: 24,76 tỷ nhân dân tệ, tăng 1.688%

Nguyên nhân chính là tình trạng thiếu hụt DRAM toàn cầu, khi các trung tâm dữ liệu AI và hệ thống điện toán hiệu năng cao đẩy nhu cầu bộ nhớ tăng mạnh.

2. Một trong những IPO công nghệ lớn của Trung Quốc

CXMT dự kiến huy động 29,5 tỷ nhân dân tệ để nâng cấp dây chuyền sản xuất, mở rộng công suất và đầu tư vào thế hệ DRAM mới.

Nếu hoàn tất ở quy mô này, đây có thể trở thành một trong những thương vụ IPO công nghệ lớn nhất tại Trung Quốc trong vài năm gần đây.

3. Phép thử cho chiến lược chip của Trung Quốc

Đằng sau câu chuyện tài chính còn là yếu tố chiến lược.

Trung Quốc đã đầu tư hàng chục tỷ USD để phát triển ngành bán dẫn nội địa, đặc biệt ở các lĩnh vực mà nước này từng phụ thuộc vào nhập khẩu. Chip nhớ — bao gồm DRAM và NAND — là thành phần thiết yếu cho thiết bị điện tử, điện toán đám mây và AI.

Vì vậy, CXMT được xem như “nhà vô địch quốc gia” trong lĩnh vực DRAM mà Trung Quốc muốn xây dựng.

CXMT nói gì về tiến bộ của ngành bán dẫn Trung Quốc?

Sự phát triển nhanh của công ty phản ánh một số xu hướng lớn:

1. Sản xuất DRAM nội địa đang dần hình thành.
Trước đây Trung Quốc gần như không có năng lực DRAM quy mô lớn. CXMT hiện đã xây dựng nhà máy sản xuất và cung cấp chip cho nhiều hãng công nghệ nội địa.

2. Vốn nhà nước đóng vai trò then chốt.
Các quỹ đầu tư bán dẫn quốc gia, chính quyền địa phương và tổ chức tài chính nhà nước đều tham gia cấp vốn cho CXMT.

3. Làn sóng AI đang tạo cơ hội cho người chơi mới.
Nhu cầu bộ nhớ cho máy chủ AI, điện toán đám mây và trung tâm dữ liệu tăng mạnh, giúp các nhà sản xuất mới mở rộng thị phần nhanh hơn.

Khoảng cách với các “ông lớn” toàn cầu

Dù tăng trưởng nhanh, CXMT vẫn đang hoạt động trong một ngành có rào cản công nghệ cực cao.

Thị trường DRAM toàn cầu vẫn do Samsung, SK hynix và Micron thống trị với phần lớn thị phần và dẫn đầu về công nghệ sản xuất tiên tiến.

Vì vậy, sự trỗi dậy của CXMT cho thấy Trung Quốc đã đạt tiến bộ đáng kể trong việc nội địa hóa chip nhớ, nhưng vẫn còn khoảng cách nhất định với các nhà sản xuất hàng đầu thế giới. Thành công lâu dài của công ty sẽ phụ thuộc vào việc liệu họ có thể tiếp tục nâng cấp công nghệ, cải thiện hiệu suất sản xuất và bắt kịp các thế hệ DRAM tiên tiến hay không.

Nếu IPO thành công và chu kỳ tăng giá bộ nhớ tiếp tục, CXMT có thể trở thành một trong những phép thử quan trọng nhất cho tham vọng bán dẫn của Trung Quốc trong thập kỷ tới.