Vì sao Tổng thống Zelensky muốn kéo Anh vào trung tâm liên minh an ninh châu Âu

Chiến lược này xuất phát từ nhiều tính toán.

Anh từ lâu là một trong những quốc gia ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất về quân sự và chính trị. London cùng Paris và các đồng minh châu Âu đã thảo luận về các bảo đảm an ninh “mạnh mẽ” sau khi đạt được lệnh ngừng bắn, thậm chí bao gồm khả năng triển khai lực lượng châu Âu để giúp ổn định Ukraine.

Bằng cách tăng cường vai trò của Anh, Kyiv hy vọng:

• Xây dựng một “liên minh tự nguyện” (coalition of the willing) giữa các cường quốc châu Âu sẵn sàng duy trì viện trợ quân sự và các lệnh trừng phạt.
• Đảm bảo châu Âu giữ vai trò trung tâm trong việc định hình bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào.
• Tăng sức ép khiến Moscow thấy rằng kéo dài chiến tranh sẽ tốn kém hơn việc đàm phán nghiêm túc.

Zelensky nhiều lần nhấn mạnh rằng châu Âu phải là một phần của cả tiến trình đàm phán lẫn cấu trúc an ninh sau chiến tranh, thay vì để quá trình ngoại giao chủ yếu nằm trong tay Washington.

Vì sao các cuộc đàm phán hòa bình vẫn bế tắc

Mặc dù đã có nhiều vòng ngoại giao, các cuộc đàm phán vẫn chưa đạt thỏa thuận. Hai vấn đề lớn nhất là lãnh thổ và bảo đảm an ninh.

Tranh chấp lãnh thổ

Ukraine khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào cũng phải bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và từ chối chính thức nhượng đất cho Nga.

Trong khi đó, Nga yêu cầu quân đội Ukraine rút khỏi các khu vực mà Moscow tuyên bố sáp nhập — bao gồm Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia và Kherson — như điều kiện để tiếp tục đàm phán.

Hai lập trường này gần như không thể dung hòa. Zelensky cho biết cho đến nay chưa có thỏa hiệp nào về vấn đề lãnh thổ, dù một số quan chức phương Tây từng gợi ý rằng các nhượng bộ khó khăn có thể xuất hiện trong tương lai.

Bảo đảm an ninh

Trở ngại lớn thứ hai là vị thế an ninh dài hạn của Ukraine.

Kyiv muốn có các cam kết bảo vệ mang tính ràng buộc nhằm ngăn chặn một cuộc xâm lược mới — thậm chí có thể tương tự cơ chế bảo vệ tập thể kiểu NATO.

Nga phản đối mạnh mẽ vì cho rằng những cam kết như vậy sẽ kéo Ukraine vào hệ thống an ninh phương Tây. Sự xung đột lợi ích này trở thành một trong những nút thắt ngoại giao lớn nhất của cuộc chiến.

Sức ép quân sự đối với Ukraine

Tình hình trên chiến trường vẫn phức tạp. Ukraine đã tránh được sự sụp đổ lớn và làm chậm bước tiến của Nga, nhưng cuộc chiến kéo dài đang gây áp lực ngày càng lớn lên lực lượng vũ trang.

Một vấn đề nghiêm trọng là thiếu nhân lực chiến đấu, đặc biệt là bộ binh. Chính phủ Ukraine đã công bố kế hoạch cải tổ quân đội nhằm cải thiện tuyển quân, huấn luyện và giải quyết tình trạng binh sĩ phục vụ quá lâu.

Dù vậy, Nga cũng chưa đạt được bước đột phá quyết định. Theo các nhà phân tích, đà tiến của Nga đã chậm lại đáng kể từ cuối năm 2025 đến đầu năm 2026, khi các cuộc phản công và phòng thủ của Ukraine giành lại thế chủ động ở nhiều khu vực.

Tháng 4/2026, lực lượng Nga thậm chí bị mất ròng lãnh thổ lần đầu kể từ chiến dịch Kursk của Ukraine năm 2024, theo các đánh giá chiến trường.

Ukraine cũng mở rộng chiến dịch tấn công tầm xa bằng drone vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng dầu mỏ sâu trong lãnh thổ Nga, tận dụng việc hệ thống phòng không Nga bị kéo căng để tăng chi phí kinh tế và hậu cần của cuộc chiến.

Khoảng trống tài chính ngày càng lớn

Ngoài chiến trường, yếu tố kinh tế cũng là một ràng buộc lớn đối với chiến lược của Kyiv.

Ngân sách thời chiến của Ukraine phụ thuộc nặng vào tài trợ quốc tế. Chi tiêu của chính phủ vượt xa nguồn thu trong nước, tạo ra mức thâm hụt lớn cần được bù đắp bằng hỗ trợ từ bên ngoài.

Liên minh châu Âu và các tổ chức tài chính quốc tế đã cung cấp những gói hỗ trợ lớn, bao gồm các cơ chế cho vay nhằm giúp Ukraine duy trì ngân sách đến 2026–2027.

Tuy nhiên, các khoảng trống tài chính vẫn rất đáng kể. Ukraine vẫn thiếu hàng chục tỷ euro cho ngân sách quốc phòng, ngay cả khi đã có các gói viện trợ lớn được cam kết.

Bức tranh chiến lược: cuộc đấu về “đòn bẩy”

Tổng hợp các yếu tố trên cho thấy một bức tranh ngoại giao phức tạp.

• Những khó khăn về nhân lực và tài chính khiến Ukraine cần hỗ trợ quốc tế dài hạn và cuối cùng phải tìm kiếm một thỏa thuận.
• Nhưng khả năng cầm cự trên chiến trường và sự ủng hộ từ phương Tây cũng khiến Kyiv không muốn chấp nhận một thỏa thuận đóng băng lợi ích của Nga nếu thiếu các bảo đảm an ninh mạnh mẽ.

Việc Zelensky thúc đẩy Anh và các cường quốc châu Âu tham gia sâu hơn vào cấu trúc an ninh và ngoại giao phản ánh chính sự cân bằng này.

Bằng cách củng cố vai trò lãnh đạo của châu Âu và duy trì sức ép lên Moscow, Ukraine hy vọng cải thiện vị thế đàm phán — và khiến Điện Kremlin nhận ra rằng kéo dài chiến tranh chỉ khiến cái giá phải trả tăng lên.

Hiện tại, cuộc xung đột vẫn là một cuộc thử sức về sức bền: Nga đặt cược vào chiến lược tiêu hao, còn Ukraine tìm cách biến sự đoàn kết của phương Tây, hỗ trợ tài chính và khả năng kháng cự trên chiến trường thành lợi thế trên bàn đàm phán.