Chi phí đi lại trên toàn cầu tăng mạnh trong năm 2026 do sự kết hợp của hai yếu tố lớn: căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông và chính sách thương mại mới của Mỹ. Xung đột giữa Mỹ và Iran đã làm gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới. Đồng thời, mức thuế cao hơn của Mỹ đối với thép và nhôm làm tăng chi phí trong chuỗi cung ứng hàng không.
Sự kết hợp này tạo ra một cú sốc chi phí nguồn cung: giá dầu tăng, nhiên liệu máy bay tăng, chi phí vận hành của hãng hàng không tăng — và cuối cùng người tiêu dùng phải trả giá cao hơn cho xăng và vé máy bay.
Eo biển Hormuz nằm giữa Iran và bán đảo Ả Rập, là tuyến đường biển kết nối Vịnh Ba Tư với thị trường thế giới. Khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu thường đi qua tuyến này mỗi ngày.
Khi xung đột bùng nổ năm 2026, các cuộc tấn công vào tàu vận tải và căng thẳng quân sự đã khiến lưu lượng tàu qua eo biển giảm mạnh.
Hệ quả là nhiều nước sản xuất dầu ở vùng Vịnh không thể xuất khẩu bình thường. Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), các nhà sản xuất lớn như Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, UAE, Qatar và Bahrain đã phải tạm ngừng khoảng 7,5 triệu thùng dầu mỗi ngày trong thời gian gián đoạn.
Khi nguồn cung toàn cầu bị siết chặt như vậy, thị trường năng lượng phản ứng rất nhanh. Giá dầu Brent đã tăng từ khoảng 70 USD/thùng lên gần 120 USD chỉ trong vài ngày, trước khi giảm bớt khi thị trường kỳ vọng các cuộc đàm phán và việc mở lại tuyến vận tải.
Giá xăng bán lẻ thường phản ứng khá nhanh với biến động của dầu thô.
Theo dự báo mới nhất của EIA, giá xăng trung bình tại Mỹ năm 2026 khoảng 3,34 USD/gallon, cao hơn mức khoảng 3,10 USD năm 2025. Nếu nguồn cung ổn định hơn, giá có thể giảm nhẹ vào năm 2027.
Chuỗi tác động khá rõ ràng:
Vì năng lượng là đầu vào của nhiều hoạt động vận tải và logistics, việc tăng giá này cũng góp phần tạo áp lực lạm phát rộng hơn trong nền kinh tế.
Trong chi phí vận hành của hãng hàng không, nhiên liệu thường là khoản lớn nhất sau nhân công. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, lợi nhuận của ngành lập tức bị ảnh hưởng.
Chỉ số giá nhiên liệu máy bay của IATA cho thấy giá đã tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm trước vào đầu năm 2026, có thời điểm vượt 200 USD/thùng.
Để đối phó, các hãng hàng không thường phải:
Các hãng hàng không Mỹ cho biết họ đã giảm tần suất một số chuyến bay và điều chỉnh công suất trước mùa du lịch hè để ứng phó với giá nhiên liệu tăng mạnh.
Việc hạn chế công suất giúp bảo vệ lợi nhuận nhưng cũng khiến vé máy bay trở nên khan hiếm và đắt đỏ hơn.
Ảnh hưởng của cú sốc năng lượng không chỉ giới hạn ở Mỹ.
Canada: Giá vé máy bay bắt đầu tăng trở lại sau gần hai năm giảm. Dữ liệu từ Statistics Canada cho thấy giá vé tăng 2,9% so với cùng kỳ vào tháng 3/2026, chủ yếu do giá nhiên liệu máy bay tăng.
Châu Á – Thái Bình Dương: Nhiều nền kinh tế trong khu vực phụ thuộc lớn vào dầu và LNG từ Trung Đông. Khi chi phí nhiên liệu tăng, các hãng hàng không khu vực đã bắt đầu áp dụng phụ phí nhiên liệu khẩn cấp và điều chỉnh giá vé.
Do chuỗi cung ứng nhiên liệu hàng không cần thời gian để ổn định, giá vé thường tiếp tục chịu áp lực ngay cả khi nguồn cung dầu bắt đầu phục hồi.
Ngoài cú sốc năng lượng, chính sách thương mại của Mỹ cũng tạo ra một lớp chi phí khác cho ngành hàng không.
Tháng 6/2025, Mỹ tăng thuế theo Điều khoản 232 đối với thép và nhôm nhập khẩu từ 25% lên 50%.
Các loại thuế này không làm giá xăng tăng trực tiếp, nhưng ảnh hưởng đến ngành hàng không theo nhiều cách:
Theo thời gian, chi phí đầu vào cao hơn trong toàn bộ chuỗi cung ứng sẽ làm tăng chi phí vận hành của hãng hàng không và giá máy bay mới — và điều đó có thể phản ánh vào giá vé.
Sự kết hợp giữa giá năng lượng tăng và chi phí đầu vào cao hơn đặt các hãng hàng không vào thế khó.
Ở cấp độ kinh tế vĩ mô, cú sốc dầu mỏ thường mang tính lạm phát. Khi giá dầu tăng, chi phí vận chuyển và sản xuất trong toàn nền kinh tế cũng tăng theo — từ vận tải đường bộ, vận tải biển cho đến hàng không.
Triển vọng ổn định phụ thuộc nhiều vào việc dòng chảy năng lượng qua Hormuz có phục hồi hay không.
EIA dự báo thị trường dầu toàn cầu có thể dần trở lại trạng thái bình thường khi sản xuất và vận tải phục hồi, với dòng chảy năng lượng gần mức trước xung đột vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027 nếu căng thẳng giảm.
Ngay cả khi giá dầu giảm sớm hơn, giá vé máy bay có thể giảm chậm hơn vì:
Việc giá xăng và chi phí du lịch tăng trong năm 2026 là kết quả của một chuỗi tác động toàn cầu:
Đối với hành khách, điều này có nghĩa là mùa du lịch hè 2026 có khả năng tiếp tục đắt đỏ, đặc biệt với các chuyến bay đường dài hoặc các khu vực phụ thuộc nhiều vào năng lượng Trung Đông.
Việc giảm giá đáng kể sẽ phụ thuộc chủ yếu vào tốc độ khôi phục thương mại năng lượng toàn cầu qua eo biển Hormuz.
Studio Global AI
Use this topic as a starting point for a fresh source-backed answer, then compare citations before you share it.
Xung đột Mỹ–Iran năm 2026 làm gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, khiến giá dầu và nhiên liệu máy bay tăng mạnh trên toàn cầu.
Xung đột Mỹ–Iran năm 2026 làm gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, khiến giá dầu và nhiên liệu máy bay tăng mạnh trên toàn cầu. Khoảng 20% dầu và LNG thế giới đi qua tuyến hàng hải này, nên bất kỳ gián đoạn nào cũng nhanh chóng đẩy giá xăng, vé máy bay và lạm phát lên cao.
Các hãng hàng không đang cắt giảm tần suất bay, tăng phụ phí nhiên liệu và điều chỉnh giá vé trước mùa du lịch hè để bù chi phí nhiên liệu tăng.
Loading comments...
Comments
0 comments