Fortnite trở lại App Store toàn cầu — nhưng cuộc chiến Epic và Apple vẫn còn dài

Cơ quan cạnh tranh của Úc, Ủy ban Cạnh tranh và Người tiêu dùng Úc (ACCC), cũng đã được phép tham gia vào quá trình này, cho thấy tầm quan trọng rộng hơn của vụ kiện đối với thị trường ứng dụng.

Epic đang yêu cầu các biện pháp mạnh — chẳng hạn buộc Apple cho phép cửa hàng ứng dụng cạnh tranh hoặc loại bỏ hoa hồng đối với một số giao dịch. Apple thì cho rằng nếu có thay đổi, chúng chỉ nên giới hạn và tạm thời.

Vì các biện pháp khắc phục vẫn chưa được quyết định, việc Fortnite trở lại iOS tại Úc vẫn còn bỏ ngỏ.

Cuộc chiến Epic vs. Apple bắt đầu như thế nào

Tranh chấp bắt đầu từ năm 2020 khi Epic bổ sung tùy chọn thanh toán trực tiếp trong Fortnite nhằm tránh hệ thống thanh toán trong ứng dụng của Apple — vốn có thể thu phí lên tới 30% đối với giao dịch kỹ thuật số. Apple nhanh chóng gỡ Fortnite khỏi App Store, dẫn đến một vụ kiện lớn.

Epic cho rằng các quy tắc của App Store mang tính chống cạnh tranh vì:

• Nhà phát triển buộc phải dùng hệ thống thanh toán của Apple.
• Apple thu hoa hồng lớn từ các giao dịch trong ứng dụng.
• Ứng dụng bị hạn chế trong việc dẫn người dùng đến các phương thức thanh toán rẻ hơn bên ngoài.

Apple phản bác rằng hệ sinh thái khép kín của họ giúp bảo vệ bảo mật, quyền riêng tư và tài trợ cho hạ tầng vận hành App Store.

Các phán quyết quan trọng tại Mỹ

Một phiên tòa liên bang tại Mỹ đưa ra kết quả “mỗi bên thắng một phần”.

Tòa án bác phần lớn cáo buộc độc quyền của Epic, nhưng ban hành lệnh cấm Apple ngăn các nhà phát triển thông báo cho người dùng về phương thức thanh toán bên ngoài ứng dụng.

Tòa phúc thẩm Khu vực 9 sau đó giữ nguyên phần lớn phán quyết này và xử lý thêm các tranh chấp về việc Apple có tuân thủ lệnh của tòa hay không.

Vấn đề trọng tâm hiện nay là: Apple có được phép thu phí khi giao dịch xảy ra ngoài hệ thống thanh toán của App Store hay không.

Vì sao vụ việc lên tới Tòa án Tối cao Mỹ

Cuộc chiến pháp lý nhiều lần tiến sát Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.

Tháng 1/2024, Tòa án Tối cao từ chối xem xét kháng cáo của cả Apple và Epic, giữ nguyên phán quyết quan trọng từ tòa cấp dưới — bao gồm yêu cầu Apple cho phép liên kết đến phương thức thanh toán bên ngoài.

Gần đây hơn, Apple đã yêu cầu Tòa án Tối cao tạm dừng các thủ tục liên quan đến việc xác định mức phí cho giao dịch ngoài App Store. Tuy nhiên, tòa đã bác yêu cầu này, cho phép vụ kiện tiếp tục tại tòa cấp dưới.

Do đó, vụ việc quay trở lại tòa án liên bang cấp quận, nơi có thể quyết định Apple được phép thu phí bao nhiêu đối với giao dịch thông qua liên kết bên ngoài.

Trọng tâm tranh chấp: mô hình hoa hồng của Apple

Cốt lõi của cuộc chiến là mô hình kinh doanh App Store của Apple.

Trong nhiều năm, Apple thu phí hoa hồng — thường lên tới 30% — đối với các giao dịch kỹ thuật số được xử lý thông qua hệ thống thanh toán trong ứng dụng của họ.

Epic cho rằng ngay cả sau khi tòa yêu cầu cho phép liên kết thanh toán ngoài ứng dụng, Apple vẫn cố duy trì mô hình hoa hồng bằng cách áp dụng các khoản phí mới hoặc hạn chế khiến phương thức thanh toán thay thế trở nên khó dùng.

Apple thì lập luận rằng các nhà phát triển vẫn hưởng lợi từ nền tảng iOS — bao gồm phân phối ứng dụng, bảo mật và công cụ phát triển — nên việc Apple thu phí là hợp lý.

Các tòa án giờ phải giải quyết câu hỏi phức tạp: Apple có được thu bất kỳ khoản phí nào đối với giao dịch xảy ra bên ngoài App Store hay không — và nếu có thì mức phí nên là bao nhiêu.

Vì sao kết quả có thể thay đổi ngành ứng dụng

Ảnh hưởng của vụ kiện không chỉ giới hạn ở Fortnite.

Nếu Epic thành công trong việc hạn chế khả năng thu phí của Apple đối với thanh toán ngoài ứng dụng, các nhà phát triển có thể ngày càng chuyển người dùng sang hệ thống thanh toán trên web hoặc bên thứ ba.

Điều đó có thể:

• Giảm đáng kể phần doanh thu Apple nhận được từ App Store.
• Thay đổi cách các nền tảng di động kiếm tiền từ phần mềm.

Vụ kiện cũng đang được các cơ quan quản lý trên thế giới theo dõi chặt chẽ. Apple thừa nhận trong hồ sơ pháp lý rằng các chính phủ và tòa án ở nhiều thị trường khác có thể dựa vào kết quả vụ việc này để xác định mức phí và quy tắc phù hợp cho các nền tảng di động lớn.

Trong khi đó, các vụ kiện tại Úc và các hành động quản lý tương tự cho thấy áp lực buộc các hệ sinh thái di động phải mở hơn có thể tiếp tục gia tăng.

Kết luận

Việc Fortnite trở lại App Store cho thấy Epic đã giành lại quyền tiếp cận lượng người dùng iOS khổng lồ của Apple. Nhưng điều đó không có nghĩa cuộc chiến đã kết thúc.

Các phán quyết còn lại của tòa án có thể quyết định liệu App Store sẽ tiếp tục là một hệ sinh thái khép kín với mức hoa hồng cao — hay trở thành một nền tảng cởi mở hơn, nơi nhà phát triển có thể tự do hướng người dùng tới các hệ thống thanh toán khác.

Câu trả lời cuối cùng có thể định hình lại cách hàng tỷ USD doanh thu ứng dụng di động được phân chia trong toàn bộ ngành công nghệ.