Vì sao nhập khẩu LNG của châu Âu giảm lần nữa — và điều đó báo hiệu gì cho thị trường khí đốt mùa đông

Theo phân tích của Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), việc giảm dòng LNG qua eo biển Hormuz đã khiến nguồn cung LNG toàn cầu giảm và làm gia tăng chênh lệch giá giữa các khu vực . Một số ước tính cho thấy khoảng 80 triệu tấn LNG mỗi năm — tương đương khoảng 19% công suất toàn cầu — đã bị ảnh hưởng bởi các gián đoạn liên quan đến xung đột và vận chuyển .

Đối với châu Âu, vốn phụ thuộc nhiều vào các chuyến LNG linh hoạt trên thị trường giao ngay, điều này làm mất đi một “vùng đệm” quan trọng của nguồn cung toàn cầu.

Tàu LNG chuyển hướng sang châu Á

Trong khi nguồn cung bị hạn chế, nhu cầu LNG tại châu Á bắt đầu phục hồi.

Các tín hiệu ban đầu cho thấy hoạt động mua LNG tăng lên ở những nhà nhập khẩu lớn như Trung Quốc và Hàn Quốc. Khi người mua châu Á sẵn sàng trả giá cao hơn để đảm bảo nguồn cung, các nhà giao dịch có xu hướng chuyển hướng các lô LNG sang khu vực này .

Trong thị trường LNG toàn cầu, các tàu hàng thường đi đến nơi nào có giá ròng cao nhất. Khi châu Á trả giá cao hơn, những chuyến hàng lẽ ra cập cảng châu Âu có thể bị chuyển sang phía đông.

Kết quả là châu Âu buộc phải tăng giá để giữ sức hút đối với các chuyến LNG.

Giá TTF tăng phản ánh cuộc cạnh tranh toàn cầu

Chỉ số TTF của Hà Lan — chuẩn giá khí đốt của châu Âu — đã vượt €50/MWh trong bối cảnh nguồn cung bị thắt chặt.

Mức giá cao hơn thực chất là tín hiệu mà châu Âu gửi tới thị trường LNG toàn cầu rằng khu vực này cần thêm hàng. Khi TTF tăng so với các chuẩn giá LNG châu Á, châu Âu có cơ hội thu hút tàu hàng nhiều hơn. Tuy nhiên, giá cao cũng phản ánh “phí rủi ro” mà thị trường gắn với bất ổn địa chính trị và gián đoạn nguồn cung.

Các nhà phân tích cảnh báo rằng nếu nhu cầu châu Á tiếp tục tăng hoặc gián đoạn nguồn cung kéo dài, giá khí đốt châu Âu có thể còn tăng thêm khi cạnh tranh LNG trở nên khốc liệt hơn .

Châu Âu bước vào mùa bơm dự trữ với mức tồn kho thấp

Tình hình càng nhạy cảm hơn vì châu Âu bắt đầu mùa bơm dự trữ mùa hè với lượng khí tồn kho thấp.

Tính đến ngày 1/4, kho khí của Liên minh châu Âu chỉ đầy khoảng 28%, tương đương khoảng 314 TWh hay khoảng 29 tỷ m³ — thấp hơn so với ba năm gần đây và chênh lệch lớn giữa các quốc gia thành viên .

Vì điểm xuất phát thấp hơn bình thường, châu Âu cần lượng LNG nhập khẩu ổn định trong suốt mùa hè để đạt mục tiêu dự trữ cho mùa đông. Bất kỳ gián đoạn nguồn cung hoặc tăng nhu cầu nào cũng có thể tác động mạnh hơn đến giá và tiến độ bơm dự trữ.

Nhu cầu mùa hè cũng gây thêm áp lực

Mùa hè không phải là thời gian nhu cầu thấp như nhiều người nghĩ.

Trong những đợt nắng nóng, hệ thống điện thường phải sử dụng nhiều khí đốt hơn để sản xuất điện cho điều hòa. Đồng thời, các nhà vận hành kho phải bơm khí vào các kho dự trữ ngầm để chuẩn bị cho mùa đông.

Sự kết hợp giữa tiêu thụ hiện tại và nhu cầu dự trữ khiến châu Âu cần nhập lượng LNG lớn trong mùa hè. Nếu cùng lúc nhu cầu châu Á tăng, cán cân LNG toàn cầu sẽ càng bị siết chặt.

Dự báo giá: các kịch bản rất khác nhau

Các tổ chức lớn đang đưa ra những kịch bản khác nhau cho thị trường khí đốt.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) dự báo nhập khẩu LNG của châu Á có thể phục hồi trong năm 2026 sau khi giảm trong năm 2025, điều có thể khiến cạnh tranh LNG toàn cầu trở nên gay gắt hơn .

Ngân hàng ING có góc nhìn lạc quan hơn về trung hạn. Theo ING, công suất xuất khẩu LNG toàn cầu — đặc biệt từ Mỹ và Qatar — đang tăng và có thể khiến nguồn cung nới lỏng, đưa giá TTF trung bình về khoảng €30/MWh trong tương lai, dù biến động ngắn hạn vẫn cao do kho dự trữ thấp .

Bank of America thận trọng hơn. Ngay cả sau khi hạ dự báo, ngân hàng này vẫn cho rằng giá TTF trung bình năm 2026 có thể khoảng €55/MWh do tồn kho thấp và khó khăn trong việc bơm đầy kho nhanh chóng .

Trong khi đó, Goldman Sachs cảnh báo thị trường có thể đang đánh giá thấp rủi ro từ các gián đoạn tại eo biển Hormuz và khả năng nhu cầu LNG ở châu Á phục hồi mạnh, điều có thể đẩy giá khí đốt châu Âu cao hơn nếu cạnh tranh tàu hàng tăng lên .

Rủi ro thật sự: biên an toàn trước mùa đông rất hẹp

Châu Âu khó có khả năng rơi vào tình trạng thiếu khí đốt ngay lập tức. Nhưng cấu trúc thị trường hiện nay khiến khu vực có rất ít dư địa sai sót.

Nguồn cung của châu Âu hiện phụ thuộc nhiều vào LNG giao dịch toàn cầu thay vì khí đốt qua đường ống như trước đây. Điều đó đồng nghĩa giá và nguồn cung bị ảnh hưởng mạnh bởi địa chính trị, gián đoạn vận chuyển và nhu cầu ở châu Á.

Với kho dự trữ thấp và cạnh tranh LNG ngày càng mạnh, ngay cả những cú sốc vừa phải — như nắng nóng kéo dài, gián đoạn vận tải hoặc nhu cầu châu Á tăng — cũng có thể khiến giá khí đốt châu Âu tăng vọt.

Chính vì vậy, việc nhập khẩu LNG của châu Âu giảm tháng thứ hai liên tiếp đang thu hút sự chú ý của thị trường: nó cho thấy cán cân khí đốt toàn cầu có thể thắt chặt nhanh đến mức nào, ngay khi châu Âu đang cần nhiều nguồn cung nhất để chuẩn bị cho mùa đông.