Tranh chấp drone giữa Cuba và Mỹ: Thực chất chuyện gì đang xảy ra?

Phản ứng từ Havana: “Một vụ việc ngụy tạo”

Chính phủ Cuba nhanh chóng bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc.

Ngoại trưởng Bruno Rodríguez tuyên bố Mỹ đang dựng lên một “vụ việc gian dối” nhằm biện minh cho việc siết chặt trừng phạt kinh tế, thậm chí có thể là cho các hành động quân sự chống lại Cuba.

Ông khẳng định Cuba “không đe dọa và cũng không mong muốn chiến tranh”, đồng thời cho biết nước này chỉ chuẩn bị năng lực phòng vệ trước các hành động xâm lược từ bên ngoài, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Bộ Ngoại giao Cuba cũng đưa ra thông điệp tương tự, cảnh báo rằng nếu Cuba bị tấn công, nước này sẽ thực hiện quyền tự vệ chính đáng theo Hiến chương Liên Hợp Quốc.

Thứ trưởng Ngoại giao Carlos Fernández de Cossío còn cáo buộc Washington đang tăng cường các cáo buộc “từng giờ”, với những tuyên bố ngày càng thiếu thuyết phục nhằm tạo cớ cho hành động gây hấn.

Bối cảnh lớn hơn: Mỹ tăng áp lực trừng phạt

Tranh cãi về drone xuất hiện đúng vào thời điểm chính sách của Mỹ đối với Cuba đang cứng rắn hơn.

Ngày 1/5/2026, Tổng thống Donald Trump ký một sắc lệnh mở rộng các biện pháp trừng phạt đối với quan chức và tổ chức liên quan đến chính phủ Cuba, với lý do liên quan đến đàn áp trong nước và các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Mỹ.

Sắc lệnh này mở rộng khuôn khổ trừng phạt hiện có, cho phép Washington áp đặt thêm hạn chế đối với cá nhân, doanh nghiệp và cả các tổ chức tài chính nước ngoài có liên quan đến chính phủ Cuba.

Những biện pháp này là một phần trong chiến lược rộng hơn của chính quyền Mỹ nhằm gia tăng áp lực kinh tế và ngoại giao đối với Havana.

Chính vì vậy, phía Cuba và một số nhà quan sát cho rằng câu chuyện về drone có thể được sử dụng như một lý do chính trị để biện minh cho các biện pháp trừng phạt mạnh tay hơn hoặc những bước đi cứng rắn khác.

Điều đã biết và những điểm vẫn chưa rõ

Cho đến nay, tranh chấp này phản ánh hai cách nhìn hoàn toàn trái ngược:

• Phía Mỹ: các đánh giá tình báo cho rằng Cuba đã sở hữu hàng trăm drone và từng thảo luận cách sử dụng chúng trong kịch bản chống lại mục tiêu của Mỹ.
• Phía Cuba: chính phủ khẳng định các cáo buộc là bịa đặt và mang động cơ chính trị.

Điểm quan trọng là phần lớn thông tin tình báo vẫn được giữ bí mật, và chưa có bằng chứng công khai nào xác nhận độc lập việc Cuba mua số drone nói trên hoặc có kế hoạch tấn công cụ thể.

Dù thực tế ra sao, sự việc cho thấy công nghệ quân sự mới như drone có thể nhanh chóng làm gia tăng căng thẳng địa chính trị, đặc biệt khi nó xuất hiện trong bối cảnh quan hệ Mỹ–Cuba vốn đã đối đầu suốt nhiều thập kỷ.