Vì sao Kaja Kallas cảnh báo EU không nên đàm phán riêng lẻ với Mỹ

Kaja Kallas: Châu Âu chia rẽ sẽ yếu đi

Kaja Kallas – Đại diện cấp cao của Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh – cho rằng các cường quốc lớn đều có lợi khi châu Âu bị chia rẽ. Theo bà, một EU thống nhất có thể trở thành một lực lượng địa chính trị đáng gờm, buộc các nước lớn như Mỹ, Trung Quốc hay Nga phải đối thoại trên thế cân bằng hơn.

Bà lập luận rằng khi các quốc gia thành viên hành động riêng lẻ, sức mạnh của EU – đặc biệt là sức mạnh kinh tế của thị trường chung – sẽ bị suy yếu. Ngược lại, nếu các nước EU “đứng cùng nhau và hành động cùng nhau”, châu Âu sẽ có vị thế mạnh hơn trong các vấn đề toàn cầu.

Kallas cũng cảnh báo trật tự quốc tế dựa trên luật lệ đang chịu nhiều sức ép, quan hệ xuyên Đại Tây Dương không còn như trước, trong khi chiến tranh Nga–Ukraine vẫn là mối đe dọa an ninh lớn đối với châu Âu.

Vì sao bà phản đối các thỏa thuận song phương với Mỹ

Một điểm nhấn trong thông điệp của Kallas là lời kêu gọi các nước EU tránh ký các thỏa thuận riêng rẽ với Washington. Theo bà, nếu từng quốc gia thành viên tự đàm phán với Mỹ, EU sẽ đánh mất đòn bẩy của mình với tư cách một khối kinh tế lớn.

Lập trường này xuất hiện trong bối cảnh quan hệ thương mại EU–Mỹ đang có nhiều căng thẳng. Dù hai bên đạt được một thỏa thuận chính trị về thuế quan và thương mại vào ngày 27/7/2025 giữa Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Mỹ Donald Trump, việc triển khai thỏa thuận vẫn còn nhiều tranh cãi.

Các cuộc đàm phán tiếp theo cho thấy EU chưa có lập trường thống nhất hoàn toàn. Một số nghị sĩ Nghị viện châu Âu và các chính phủ thành viên đưa ra yêu cầu khác nhau, khiến quá trình đạt thỏa thuận gặp khó khăn.

Bernd Lange – trưởng đoàn đàm phán của Nghị viện châu Âu – cho biết các bên đã đạt tiến triển trong việc gỡ bỏ thuế đối với hàng nhập khẩu từ Mỹ, nhưng vẫn còn “một chặng đường dài” trước khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.

Theo Kallas, nếu EU không duy trì tiếng nói chung trong bối cảnh này, Washington có thể tận dụng sự chia rẽ để đạt được các điều khoản có lợi hơn khi đàm phán với từng quốc gia riêng lẻ.

Những chia rẽ nội bộ trong EU

Lời kêu gọi đoàn kết của Kallas cũng phản ánh thực tế rằng EU hiện đang đối mặt với nhiều bất đồng nội bộ.

Một trong những tranh cãi lớn là liệu EU có nên trực tiếp đối thoại với Nga để tìm giải pháp cho chiến tranh Ukraine hay không. Các nước thành viên vẫn chưa thống nhất về thời điểm và cách thức tiến hành đối thoại với Moscow.

Một số chính phủ cho rằng cần giữ áp lực lên Nga trước khi đàm phán, trong khi những nước khác cho rằng việc mở kênh đối thoại sớm có thể giúp thúc đẩy tiến trình hòa bình.

Những bất đồng như vậy khiến EU gặp khó khăn trong việc đưa ra chiến lược thống nhất về ngoại giao và an ninh.

Phản ứng từ Kremlin

Moscow đã tỏ ra hoài nghi về vai trò của Kallas trong bất kỳ cuộc đàm phán nào với Nga. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho rằng bà sẽ “không có thời gian dễ dàng” nếu đóng vai trò đàm phán với Moscow.

Ông cũng ám chỉ rằng những phát biểu chỉ trích Nga trước đây của Kallas khiến bà khó trở thành một trung gian phù hợp trong các cuộc đối thoại tương lai.

Ý nghĩa đối với châu Âu

Thông điệp của Kallas phản ánh một thách thức lớn đối với EU: làm thế nào để duy trì sự đoàn kết giữa 27 quốc gia thành viên trong bối cảnh cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt.

Từ tranh chấp thương mại với Mỹ, cạnh tranh chiến lược với Trung Quốc cho đến cuộc chiến ở Ukraine, các quyết định của EU ngày càng mang tính địa chính trị. Theo Kallas, chỉ khi hành động như một khối thống nhất, châu Âu mới có thể duy trì ảnh hưởng và bảo vệ lợi ích của mình trên trường quốc tế.